Rechtsfilosofie B
Hoorcollege 1 – De Europese Unie: Een Unie? Europees?
Overzicht van College 1
1. Huishoudelijke aspecten
2. Inleiding
3. Eerste aanzet tot een problematisering
4. Teleologische interpretatie van het Verdrag van Rome
5. De EU als ‘constitutionele’ gemeenschap
6. Autonome rechtsgemeenschap zonder politieke gemeenschap?
7. Opbouw van de cursus
Bij de teleologische interpretatie van het Verdrag van Rome zal het met name gaan over het arrest Van Gend & Loos
en Costa vs. ENEL; dit zijn 2 spraakmakende arresten van het HvJ in de jaren 60 waarmee de EU die we nu kennen
eigenlijk voor het eerst van start ging. Het gaat te ver om te zeggen dat alle crisissen die EU nu heeft terug te voeren
zijn tot die 2 arresten, maar je zou wel kunnen zeggen dat zonder die 2 arresten de contouren van EU zoals we haar
nu kennen ondenkbaar zouden zijn geweest.
De EU als constitutionele gemeenschap.
Les Verts –arrest; hierin laat het Hof zich voor het eerst ontvallen dat het Verdrag van Rome iets is als een constitutie
(constitutioneel handvest).
Academische context van de cursus:
Academisering van onderwijs
Vergelijking met Rechtsfilosofie A
Samenhang onderzoek/onderwijs
Voorbeeld-functie van vraagstelling en uitwerking daarvan
Huishoudelijke aspecten
Hoorcolleges
Inhoudsopgave
Power Point sheets
Samenvattingen
Video opnames op het einde van de cursus beschikbaar gesteld
o Inhoudelijke forum op Discussion Board
o Voor administratieve of praktische zaken: Mr. Rik Leenheer:
o Tentamen en leerdoelen: moeilijke tentamens
Tentamen oefeningen: Mr. Kim Stultiens
Responsiecollege op 6 mei, laatste twee colleges vervallen en als video opnames
beschikbaar gesteld in de laatste week van april.
1. Inleiding
Protest tegen de ‘austerity measures’:
http://internacional.elpais.com/internacional/2013/10/19/album/1382203797_802036.html#1382203797_8
02036_1382206612
o Bezuinigingsmaatregelen waaraan Italië, Portugal, Spanje en Griekenland onderworpen zijn. Europa
is geconfronteerd met een protest tegen ‘austerity measures’; een eerste crisis waarmee Europa
geconfronteerd is.
Protest tegen de ‘Poolse loodgieter’
Meldpunt overlast van de PVV
Brexit
http://www.reuters.com/news/picture/britains-brexit-battle?articleId=USRTX2H6G5
De christelijke identiteit van de EU?
http://www.digibron.nl/search/detail/012dca8b16318907eac98ddd/paus-wijst-europa-op-christelijke-
identiteit
, o Voormalige paus wijst Europa op zijn christelijke identiteit. De paus heeft gister in Slowakije
benadrukt dat Europa een christelijke identiteit en wortels heeft. Je zou kunnen zeggen dat het
gezegd wordt door een christelijke man. Daarnaast heb je landen zoals Polen die erg christelijk zijn
en willen voorkomen dat er immigranten vanuit Syrië en omgeving komen omdat een van de
regeringsleiders het daar al formuleerde: het is onmogelijk om Moslims te integreren. Waarom?
Omdat ze niet onze maatschappelijke waarden delen.
Europa en immigratie:
De reis:
http://www.theguardian.com/world/video/2011/may/09/arab-immigrant-europe-video
De grens:
http://www.eldiario.es/desalambre/pagado-fondos-publicos-frente-Melilla_0_316369381.html
2. Eerste aanzet tot een probleemstelling:
(a) In welke zin is de EU een unie?
(b) In welke zin is de EU ‘Europees’?
Als je kijkt bij het voorbeeld immigratie. Zouden we migranten moeten binnenlaten? Ja of nee. Zo ja, onder welke
voorwaarden en welke? Dan zijn we bezig met de vraag: wat maakt ons tot een gemeen-schap? Wat is gemeen aan
ons? Maar je stelt ook de vraag in welke zin We Europeanen zijn.
Docent wil beginnen met het recht. De vraag: op welke manier thematiseren we vanuit het recht de vraag van de EU
als gemeenschap?
(a) In welke zin is de EU een unie?
Advies van de Raad van State van 12 september 2007
http://www.raadvanstate.nl/adviezen/zoeken-in-adviezen/tekst-advies.html?
zoeken_veld=W02.07.0254%2FB&utm_id=2&utm_source=Zoeken+in+adviezen&utm_campaign=adviezen&utm
_medium=internet&utm_content=W02.07.0254%2FB&utm_term=W02.07.0254%2FB&id=7508
Dit advies is verplichte literatuur voor het tentamen!
De mislukking van het Constitutionele Verdrag:
Het Verdrag van Lissabon
o Dit was een advies waarin de Raad van State op verzoek van Nederlandse regering inging op de
vraag in hoeverre de aanpassing van het constitutionele verdrag, dat was mislukt met de referenda
in Nederland en Frankrijk, uiteindelijk het Verdrag van Lissabon werd, al dan niet een grondwet was
en daardoor in feite in aanmerking kwam voor nieuw referendum.
o Het was duidelijk dat als je kijkt naar het Verdrag van Lissabon en het vergelijkt met het
constitutionele verdrag, je ziet dat het ongeveer dezelfde tekst is, maar ze hebben kwesties die
inhoudelijk weinig voorstelden eruit gehaald.
o Hetgeen de Raad van State uiteindelijk zegt: De EU is een democratische rechtsorde of dient dat te
zijn, maar het is geen democratische staat. Het heeft niet het karakter van een staat. Dan is
natuurlijk de vraag: als het dan geen staat is, op welke manier kan het dan een autonome rechtsorde
zijn met zoiets als een materiële constitutie (iets wat Raad van State toegeeft)? De verdragen zijn
een constitutie in materiële zin, maar hoe kun je constitutie in materiële zin hebben en toch niet, wil
je democratisch zijn, ervanuit gaan dat de constitutie tot stand is gebracht als zoiets als een
Europees volk? Dus wat je ziet is dat onze eigen Raad van State problemen heeft met het duiden van
de EU als een gemeenschap. Het probleem met het duiden daarvan heeft niet alleen het karakter
van een conceptuele analyse, maar het heeft vergaande praktische gevolgen.
o De EU wordt ook wel sui generis gemeenschap genoemd: een gemeenschap is one of a kind.
o Verdrag van Lissabon:
Wat het verdrag in feite doet is het verhaal voorzetten van constitutionele verdrag, maar
zonder het een constitutie te noemen.
Daarna zijn problemen die aan EU ten grondslag liggen niet verdwenen: aan ene kant
hebben we financiële crisis en de euro meegemaakt.
De financiële crisis en de euro:
De groeiende tweespalt tussen Noord-Europese en Zuid-Europese landen
http://www.theguardian.com/business/2010/may/05/greece-debt-crisis-timeline
Hoorcollege 1 – De Europese Unie: Een Unie? Europees?
Overzicht van College 1
1. Huishoudelijke aspecten
2. Inleiding
3. Eerste aanzet tot een problematisering
4. Teleologische interpretatie van het Verdrag van Rome
5. De EU als ‘constitutionele’ gemeenschap
6. Autonome rechtsgemeenschap zonder politieke gemeenschap?
7. Opbouw van de cursus
Bij de teleologische interpretatie van het Verdrag van Rome zal het met name gaan over het arrest Van Gend & Loos
en Costa vs. ENEL; dit zijn 2 spraakmakende arresten van het HvJ in de jaren 60 waarmee de EU die we nu kennen
eigenlijk voor het eerst van start ging. Het gaat te ver om te zeggen dat alle crisissen die EU nu heeft terug te voeren
zijn tot die 2 arresten, maar je zou wel kunnen zeggen dat zonder die 2 arresten de contouren van EU zoals we haar
nu kennen ondenkbaar zouden zijn geweest.
De EU als constitutionele gemeenschap.
Les Verts –arrest; hierin laat het Hof zich voor het eerst ontvallen dat het Verdrag van Rome iets is als een constitutie
(constitutioneel handvest).
Academische context van de cursus:
Academisering van onderwijs
Vergelijking met Rechtsfilosofie A
Samenhang onderzoek/onderwijs
Voorbeeld-functie van vraagstelling en uitwerking daarvan
Huishoudelijke aspecten
Hoorcolleges
Inhoudsopgave
Power Point sheets
Samenvattingen
Video opnames op het einde van de cursus beschikbaar gesteld
o Inhoudelijke forum op Discussion Board
o Voor administratieve of praktische zaken: Mr. Rik Leenheer:
o Tentamen en leerdoelen: moeilijke tentamens
Tentamen oefeningen: Mr. Kim Stultiens
Responsiecollege op 6 mei, laatste twee colleges vervallen en als video opnames
beschikbaar gesteld in de laatste week van april.
1. Inleiding
Protest tegen de ‘austerity measures’:
http://internacional.elpais.com/internacional/2013/10/19/album/1382203797_802036.html#1382203797_8
02036_1382206612
o Bezuinigingsmaatregelen waaraan Italië, Portugal, Spanje en Griekenland onderworpen zijn. Europa
is geconfronteerd met een protest tegen ‘austerity measures’; een eerste crisis waarmee Europa
geconfronteerd is.
Protest tegen de ‘Poolse loodgieter’
Meldpunt overlast van de PVV
Brexit
http://www.reuters.com/news/picture/britains-brexit-battle?articleId=USRTX2H6G5
De christelijke identiteit van de EU?
http://www.digibron.nl/search/detail/012dca8b16318907eac98ddd/paus-wijst-europa-op-christelijke-
identiteit
, o Voormalige paus wijst Europa op zijn christelijke identiteit. De paus heeft gister in Slowakije
benadrukt dat Europa een christelijke identiteit en wortels heeft. Je zou kunnen zeggen dat het
gezegd wordt door een christelijke man. Daarnaast heb je landen zoals Polen die erg christelijk zijn
en willen voorkomen dat er immigranten vanuit Syrië en omgeving komen omdat een van de
regeringsleiders het daar al formuleerde: het is onmogelijk om Moslims te integreren. Waarom?
Omdat ze niet onze maatschappelijke waarden delen.
Europa en immigratie:
De reis:
http://www.theguardian.com/world/video/2011/may/09/arab-immigrant-europe-video
De grens:
http://www.eldiario.es/desalambre/pagado-fondos-publicos-frente-Melilla_0_316369381.html
2. Eerste aanzet tot een probleemstelling:
(a) In welke zin is de EU een unie?
(b) In welke zin is de EU ‘Europees’?
Als je kijkt bij het voorbeeld immigratie. Zouden we migranten moeten binnenlaten? Ja of nee. Zo ja, onder welke
voorwaarden en welke? Dan zijn we bezig met de vraag: wat maakt ons tot een gemeen-schap? Wat is gemeen aan
ons? Maar je stelt ook de vraag in welke zin We Europeanen zijn.
Docent wil beginnen met het recht. De vraag: op welke manier thematiseren we vanuit het recht de vraag van de EU
als gemeenschap?
(a) In welke zin is de EU een unie?
Advies van de Raad van State van 12 september 2007
http://www.raadvanstate.nl/adviezen/zoeken-in-adviezen/tekst-advies.html?
zoeken_veld=W02.07.0254%2FB&utm_id=2&utm_source=Zoeken+in+adviezen&utm_campaign=adviezen&utm
_medium=internet&utm_content=W02.07.0254%2FB&utm_term=W02.07.0254%2FB&id=7508
Dit advies is verplichte literatuur voor het tentamen!
De mislukking van het Constitutionele Verdrag:
Het Verdrag van Lissabon
o Dit was een advies waarin de Raad van State op verzoek van Nederlandse regering inging op de
vraag in hoeverre de aanpassing van het constitutionele verdrag, dat was mislukt met de referenda
in Nederland en Frankrijk, uiteindelijk het Verdrag van Lissabon werd, al dan niet een grondwet was
en daardoor in feite in aanmerking kwam voor nieuw referendum.
o Het was duidelijk dat als je kijkt naar het Verdrag van Lissabon en het vergelijkt met het
constitutionele verdrag, je ziet dat het ongeveer dezelfde tekst is, maar ze hebben kwesties die
inhoudelijk weinig voorstelden eruit gehaald.
o Hetgeen de Raad van State uiteindelijk zegt: De EU is een democratische rechtsorde of dient dat te
zijn, maar het is geen democratische staat. Het heeft niet het karakter van een staat. Dan is
natuurlijk de vraag: als het dan geen staat is, op welke manier kan het dan een autonome rechtsorde
zijn met zoiets als een materiële constitutie (iets wat Raad van State toegeeft)? De verdragen zijn
een constitutie in materiële zin, maar hoe kun je constitutie in materiële zin hebben en toch niet, wil
je democratisch zijn, ervanuit gaan dat de constitutie tot stand is gebracht als zoiets als een
Europees volk? Dus wat je ziet is dat onze eigen Raad van State problemen heeft met het duiden van
de EU als een gemeenschap. Het probleem met het duiden daarvan heeft niet alleen het karakter
van een conceptuele analyse, maar het heeft vergaande praktische gevolgen.
o De EU wordt ook wel sui generis gemeenschap genoemd: een gemeenschap is one of a kind.
o Verdrag van Lissabon:
Wat het verdrag in feite doet is het verhaal voorzetten van constitutionele verdrag, maar
zonder het een constitutie te noemen.
Daarna zijn problemen die aan EU ten grondslag liggen niet verdwenen: aan ene kant
hebben we financiële crisis en de euro meegemaakt.
De financiële crisis en de euro:
De groeiende tweespalt tussen Noord-Europese en Zuid-Europese landen
http://www.theguardian.com/business/2010/may/05/greece-debt-crisis-timeline
