TBL 2: Kinderinfectieziekten
Casus
- Meisje 8 dagen oud
- Vg:
o Niet-consanguine ouders (geen incest, ouders geen familie)
o Zwangerschapsduur 40 weken
o Vaginale partus zonder complicaties
o Goede start
o Eerste paar dagen goed gedronken en normaal geslapen
- Sinds 1 dag minder drinken en koorts
- Moet er doorverwezen worden naar kinderarts?
o Hoe jonger het kind > vaker rectaal temperatuur gemeten (betrouwbaarder dan oor)
o Oor, mond, oksel > eigenlijk onbetrouwbare meting
▪ Gaat om combinatie van factoren of koorts ernstig is
o Bij temperatuur hoger dan 41 graden > moet begonnen worden met koeling
- Stel 5 maanden oud. Waar let huisarts op bij anamnese en onderzoek om te weten of er
directe verwijzing nodig is?
o Kind drinkt niet vanaf 1 dag
o Hoeveel drinkt het kind normaal? Hoeveel is minder? Hoelang al minder?
o Zijn er dingen veranderd in afgelopen tijd? In voeding, meer huilen, ontlasting
o Hoe gaat het plassen?
Presentatie aan kindergeneeskunde:
- Hoe hoog temperatuur?
- Is ze alert en goed wakker tijdens voedingen?
- Heeft baby ergens pijn?
- Hoeveel drinkt en plast baby?
- Komt vaak bij jonge kinderen voor dat het ondertemperatuur heeft, van 35 graden bv.,
kunnen zichzelf niet goed op temperatuur houden (bij bv. infectie)
Alarmsymptomen NHG: kinderen met koorts
Gevolg
- Nu braken toenemend
- Diarree 4 maal daags, waterdunne ontlasting
- Sinds 1 dag onregelmatig ademhalen, stopt ook af ten toe
, - Welk van symptomen of klachten zijn alarmsymptomen:
o Apneu: wijst op ernstige ziekte zoals sepsis, meningitis,
luchtweginfectie
o Geprikkeld zijn: wijst soms op ernstige ziekte zoals sepsis,
meningitis, luchtweginfectie, echter moeilijk om te zien of
baby geprikkeld is
▪ Dus echt als baby het niet fijn vindt om gevoed te
worden, aangeraakt te worden
▪ Bij oudere kinderen ook bv. hoofdpijn
o Blaasjes: kan wijzen op neonatale herpes viridae infectie of koorts
o Koorts: kan op ernstige infectie wijzen
- Bedenk: alarmsymptomen zijn NIET altijd dezelfde klachten die jij als dokter in vergelijking
met patiënt/ ouders alarmerend vindt.
o In dit geval komt moeder met hoofdklacht: mijn kind drinkt te weinig, terwijl jij als
dokter je meer zorgen maakt over apneu, geprikkeld zijn, blaasjes en koorts.
- Welk virus zou deze ziekte kunnen veroorzaken?
o Herpes virus simplex 2 infectie
o Als moeder dit vaginaal heeft, kan het tijdens vaginale bevalling zijn overgedragen
aan het kind (daarom op het hoofd)
Herpesvirussen
- Moet onthouden of het wel of niet een herpesvirus is, niet per se het nummer > wel
onthouden welke een meningo-encefalitis kunnen veroorzaken op neonatale leeftijd:
- Coxsackie is enterovirus, hier kan je wel vanaf komen
- Van herpesvirussen kom je niet meer vanaf!
- Epstein-barr-virus= pfeiffer ziekte
Diagnose neonatale herpes simplex infectie
- PCR van blaasjesvocht
o Echter alle PCR’s zijn goed (keeluistrijk, conjuctiva, bloedplasma, urine, hersenvocht,
blaasjesvocht)
o Is een van weinige infecties waar je PCR kan doen op alle materialen > herpesvirus
wordt wel in deze vochten uitgescheiden (is niet zo in alle aandoeningen)
- Plasma= serum met iets chemisch
- Geen IgM
o Dit duurt een tijdje voordat er antistoffen zijn gemaakt (1-2 weken)
, o Deze test kan dus pas later betrouwbaar zijn, nu heeft het kind nog maar 1 dag
klachten
- Geen IgG
o Want infectie overgedragen van moeder naar kind, en antistoffen ook
o Dus IgG in deze context niet zinvol
o IgG-serologie wordt vaak gebruikt of iemand bepaalde ziekte heeft of heeft gehad >
om te kijken hoe bv. de vaccinatiegraad is (IgG gehalte tegen mazelen in heel NL)
▪ HIV-prevalentie in deze groep bv.
▪ Meer als screening of iemand iets heeft gehad
▪ Niet zo goed om acute ziekte aan te tonen, vooral niet bij net geboren kind
waarbij moeder ook veel IgG’s heeft
- Serologie niet goed om acute infectie aan te tonen omdat:
o Maternale antistoffen worden overgedragen (IgG) via placenta en komen bij baby
terecht, dus verstoren diagnostiek
o Duurt aantal dagen voordat antistoffen te detecteren zijn in het bloed
Vervolg
- Kind verslechtert snel en krijgt ook blaasjes rondom het oog
- Blijkt herpes simplex virusinfectie
o De test bleek echter negatief > IgM/ IgG negatief wand kind net ziek
o PCR in bloed > herpes simplex positief
- Leverwaarden ASAT/ bilirubine
o Nierfunctie rechts
o In beide gevallen fors gestoord
o Hepatitis > leverfalen
o Multi-orgaan falen > overlijden
- Je moet er vroeg bij zijn en vroeg behandelen
o Infuus, antivirale middelen etc.
- Transmissie via moeder
o Moeder ook geen IgG > moeder waarschijnlijk een primaire infectie (tijd nodig om
IgG aan te maken) gekregen net voor bevalling
▪ Door primaire infectie > IgM maar nog geen IgG
▪ Zwaar viremische infectie > doorgegeven aan kind
- Gordelroos wordt doorgegeven via direct contact
o Primaire varicella infectie (waterpokken) > is heel besmettelijk, ook via aerogeen
o Zwangere vrouw is heel kwetsbaar, moet goede hygiëne hebben etc.
- Voor baby niet fijn om herpes simplex infectie te hebben
o Bij varicella is dit anders > niet zo letaal als herpes simplex
- Let op: kind krijgt IgG van moeder tijdens zwangerschap
o Wat moeder heeft doorgemaakt
o Echter deze zakken in loop van maanden, antistoffen blijven niet altijd leven
o Rond 9/10 maanden > antistofdip
▪ Ze gaan zelf antistoffen maken tegen infecties die ze tegenkomen
Mogelijkheid varicella zoster virus
- Primaire infectie is waterpokken
o Als je wilt weten of iemand waterpokken heeft gehad > IgG tegen varicella zoster
- Primaire herpes= genitale ulcera
o Bij kinderen stomatitis
- Gordelroos= secundaire varicella zosterinfectie (reactivatie) ook secundaire herpes simplex
infectie (reactivatie)
- Betrouwbare herinnering, als je het niet meer weet heeft 99% het toch gehad
, o Immuniteit blijft levenslang
o Gezond persoon krijgt waterpokken eenmaal
- Bij moeder gordelroos
o Bij kind via sectio geboren > hoeft niks mee gedaan te worden want komt er niet
mee in contact
o Moeder moet laesies bedekken en weg blijven bij baby daarmee
Casus 2
- Jongen 1 maand oud met sinds 2 dagen veel huilen
- Je verricht lumbaalpunctie om hersenvocht te laten onderzoeken in lab omdat je meningitis
verdenkt.
o Aan welke verwekkers van neonatale meningitis denk je
- Lab:
o Bacteriële bloedkweek: negatief
o Feces, liquor en bloed: enterovirus PCR positief, echovirus 7
o Conclusie > en terovirus (echo 7) meningitis
Casus
- Meisje 8 dagen oud
- Vg:
o Niet-consanguine ouders (geen incest, ouders geen familie)
o Zwangerschapsduur 40 weken
o Vaginale partus zonder complicaties
o Goede start
o Eerste paar dagen goed gedronken en normaal geslapen
- Sinds 1 dag minder drinken en koorts
- Moet er doorverwezen worden naar kinderarts?
o Hoe jonger het kind > vaker rectaal temperatuur gemeten (betrouwbaarder dan oor)
o Oor, mond, oksel > eigenlijk onbetrouwbare meting
▪ Gaat om combinatie van factoren of koorts ernstig is
o Bij temperatuur hoger dan 41 graden > moet begonnen worden met koeling
- Stel 5 maanden oud. Waar let huisarts op bij anamnese en onderzoek om te weten of er
directe verwijzing nodig is?
o Kind drinkt niet vanaf 1 dag
o Hoeveel drinkt het kind normaal? Hoeveel is minder? Hoelang al minder?
o Zijn er dingen veranderd in afgelopen tijd? In voeding, meer huilen, ontlasting
o Hoe gaat het plassen?
Presentatie aan kindergeneeskunde:
- Hoe hoog temperatuur?
- Is ze alert en goed wakker tijdens voedingen?
- Heeft baby ergens pijn?
- Hoeveel drinkt en plast baby?
- Komt vaak bij jonge kinderen voor dat het ondertemperatuur heeft, van 35 graden bv.,
kunnen zichzelf niet goed op temperatuur houden (bij bv. infectie)
Alarmsymptomen NHG: kinderen met koorts
Gevolg
- Nu braken toenemend
- Diarree 4 maal daags, waterdunne ontlasting
- Sinds 1 dag onregelmatig ademhalen, stopt ook af ten toe
, - Welk van symptomen of klachten zijn alarmsymptomen:
o Apneu: wijst op ernstige ziekte zoals sepsis, meningitis,
luchtweginfectie
o Geprikkeld zijn: wijst soms op ernstige ziekte zoals sepsis,
meningitis, luchtweginfectie, echter moeilijk om te zien of
baby geprikkeld is
▪ Dus echt als baby het niet fijn vindt om gevoed te
worden, aangeraakt te worden
▪ Bij oudere kinderen ook bv. hoofdpijn
o Blaasjes: kan wijzen op neonatale herpes viridae infectie of koorts
o Koorts: kan op ernstige infectie wijzen
- Bedenk: alarmsymptomen zijn NIET altijd dezelfde klachten die jij als dokter in vergelijking
met patiënt/ ouders alarmerend vindt.
o In dit geval komt moeder met hoofdklacht: mijn kind drinkt te weinig, terwijl jij als
dokter je meer zorgen maakt over apneu, geprikkeld zijn, blaasjes en koorts.
- Welk virus zou deze ziekte kunnen veroorzaken?
o Herpes virus simplex 2 infectie
o Als moeder dit vaginaal heeft, kan het tijdens vaginale bevalling zijn overgedragen
aan het kind (daarom op het hoofd)
Herpesvirussen
- Moet onthouden of het wel of niet een herpesvirus is, niet per se het nummer > wel
onthouden welke een meningo-encefalitis kunnen veroorzaken op neonatale leeftijd:
- Coxsackie is enterovirus, hier kan je wel vanaf komen
- Van herpesvirussen kom je niet meer vanaf!
- Epstein-barr-virus= pfeiffer ziekte
Diagnose neonatale herpes simplex infectie
- PCR van blaasjesvocht
o Echter alle PCR’s zijn goed (keeluistrijk, conjuctiva, bloedplasma, urine, hersenvocht,
blaasjesvocht)
o Is een van weinige infecties waar je PCR kan doen op alle materialen > herpesvirus
wordt wel in deze vochten uitgescheiden (is niet zo in alle aandoeningen)
- Plasma= serum met iets chemisch
- Geen IgM
o Dit duurt een tijdje voordat er antistoffen zijn gemaakt (1-2 weken)
, o Deze test kan dus pas later betrouwbaar zijn, nu heeft het kind nog maar 1 dag
klachten
- Geen IgG
o Want infectie overgedragen van moeder naar kind, en antistoffen ook
o Dus IgG in deze context niet zinvol
o IgG-serologie wordt vaak gebruikt of iemand bepaalde ziekte heeft of heeft gehad >
om te kijken hoe bv. de vaccinatiegraad is (IgG gehalte tegen mazelen in heel NL)
▪ HIV-prevalentie in deze groep bv.
▪ Meer als screening of iemand iets heeft gehad
▪ Niet zo goed om acute ziekte aan te tonen, vooral niet bij net geboren kind
waarbij moeder ook veel IgG’s heeft
- Serologie niet goed om acute infectie aan te tonen omdat:
o Maternale antistoffen worden overgedragen (IgG) via placenta en komen bij baby
terecht, dus verstoren diagnostiek
o Duurt aantal dagen voordat antistoffen te detecteren zijn in het bloed
Vervolg
- Kind verslechtert snel en krijgt ook blaasjes rondom het oog
- Blijkt herpes simplex virusinfectie
o De test bleek echter negatief > IgM/ IgG negatief wand kind net ziek
o PCR in bloed > herpes simplex positief
- Leverwaarden ASAT/ bilirubine
o Nierfunctie rechts
o In beide gevallen fors gestoord
o Hepatitis > leverfalen
o Multi-orgaan falen > overlijden
- Je moet er vroeg bij zijn en vroeg behandelen
o Infuus, antivirale middelen etc.
- Transmissie via moeder
o Moeder ook geen IgG > moeder waarschijnlijk een primaire infectie (tijd nodig om
IgG aan te maken) gekregen net voor bevalling
▪ Door primaire infectie > IgM maar nog geen IgG
▪ Zwaar viremische infectie > doorgegeven aan kind
- Gordelroos wordt doorgegeven via direct contact
o Primaire varicella infectie (waterpokken) > is heel besmettelijk, ook via aerogeen
o Zwangere vrouw is heel kwetsbaar, moet goede hygiëne hebben etc.
- Voor baby niet fijn om herpes simplex infectie te hebben
o Bij varicella is dit anders > niet zo letaal als herpes simplex
- Let op: kind krijgt IgG van moeder tijdens zwangerschap
o Wat moeder heeft doorgemaakt
o Echter deze zakken in loop van maanden, antistoffen blijven niet altijd leven
o Rond 9/10 maanden > antistofdip
▪ Ze gaan zelf antistoffen maken tegen infecties die ze tegenkomen
Mogelijkheid varicella zoster virus
- Primaire infectie is waterpokken
o Als je wilt weten of iemand waterpokken heeft gehad > IgG tegen varicella zoster
- Primaire herpes= genitale ulcera
o Bij kinderen stomatitis
- Gordelroos= secundaire varicella zosterinfectie (reactivatie) ook secundaire herpes simplex
infectie (reactivatie)
- Betrouwbare herinnering, als je het niet meer weet heeft 99% het toch gehad
, o Immuniteit blijft levenslang
o Gezond persoon krijgt waterpokken eenmaal
- Bij moeder gordelroos
o Bij kind via sectio geboren > hoeft niks mee gedaan te worden want komt er niet
mee in contact
o Moeder moet laesies bedekken en weg blijven bij baby daarmee
Casus 2
- Jongen 1 maand oud met sinds 2 dagen veel huilen
- Je verricht lumbaalpunctie om hersenvocht te laten onderzoeken in lab omdat je meningitis
verdenkt.
o Aan welke verwekkers van neonatale meningitis denk je
- Lab:
o Bacteriële bloedkweek: negatief
o Feces, liquor en bloed: enterovirus PCR positief, echovirus 7
o Conclusie > en terovirus (echo 7) meningitis
