SAMENVATTING – FILOSOFIE –
SEMESTER 1
Humane Wetenschappen – Regina Pacis Hove – 2024 - 2025
THEMA 0 – DE MENS EN WETENSCHAP
, HOOFDSTUK 0 – DENKEN OVER WETENSCHAP
1) EVEN OPFRISSEN: BASISBEGRIPPEN UIT DE WETENSCHAPSFILOSOFIE
Begrippenlijst:
Hypothese = Onbewezen stelling uitgangspunt voor experiment / gerichte waarneming
Inductie = Aantal gevallen conclusie
Deductie = Conclusie aantal gevallen
Verificatie = Proces juistheid / echtheid bevestigen
Falsificatie = Proces hypothese / theorie via experiment weerleggen
2) HET INDUCTIEPROBLEEM
Nu kennis opdoen via waarneming (= empirisme) & via waarneming algemene conclusies trekken (= inductie)
Inductieprobleem = door slechts een paar gevallen al conclusies trekken
Hoe zijn we zeker dat er geen gevallen zijn die het tegendeel bewijzen?
Volgens logica conclusie enkel info bevatten die in premissen zit
Deductieve benadering sterker
Premissen van deductieve redenering 100% waar = conclusie 100% waar
Door beschikbaar materiaal aantal observaties beperkt, dus toch vaak inductie gebruikt
Inductieve redeneringen = waarschijnlijkheidsuitspraken
3) KARL POPPER: NAAR EEN HYPOTHETISCH-DEDUCTIEVE METHODE
Karl Popper:
Gangbare wetenschap: Karl Popper:
Inductie onzekere kennis Voorlopige theorieën opstellen deze
bekritiseren (= weerleggingspogingen)
Verificatiebeginsel = wetenschappelijke kennis via Falsificatiebeginsel = weerlegging van een theorie
verificatie bevestigen centraal
- Probleem = 1000 bevestigingen van een stelling, - 1 weerlegging sterker dan 1000
nog niet bevestigen dat alles zo is bevestigingen
1 weerlegging theorie ontkrachten
Weerlegging mislukt theorie blijft
voorlopig nog geldig
Demarcatiecriterium = mogelijkheid om theorie te weerleggen (noodzakelijk om van wetenschappelijke kennis te spreken)
Wetenschap van pseudowetenschap scheiden
Hoe specifieker / preciezer uitspraken zijn, hoe wetenschappelijker de theorie
Grotere kans op weerlegging = betere wetenschappelijke theorie
1
SEMESTER 1
Humane Wetenschappen – Regina Pacis Hove – 2024 - 2025
THEMA 0 – DE MENS EN WETENSCHAP
, HOOFDSTUK 0 – DENKEN OVER WETENSCHAP
1) EVEN OPFRISSEN: BASISBEGRIPPEN UIT DE WETENSCHAPSFILOSOFIE
Begrippenlijst:
Hypothese = Onbewezen stelling uitgangspunt voor experiment / gerichte waarneming
Inductie = Aantal gevallen conclusie
Deductie = Conclusie aantal gevallen
Verificatie = Proces juistheid / echtheid bevestigen
Falsificatie = Proces hypothese / theorie via experiment weerleggen
2) HET INDUCTIEPROBLEEM
Nu kennis opdoen via waarneming (= empirisme) & via waarneming algemene conclusies trekken (= inductie)
Inductieprobleem = door slechts een paar gevallen al conclusies trekken
Hoe zijn we zeker dat er geen gevallen zijn die het tegendeel bewijzen?
Volgens logica conclusie enkel info bevatten die in premissen zit
Deductieve benadering sterker
Premissen van deductieve redenering 100% waar = conclusie 100% waar
Door beschikbaar materiaal aantal observaties beperkt, dus toch vaak inductie gebruikt
Inductieve redeneringen = waarschijnlijkheidsuitspraken
3) KARL POPPER: NAAR EEN HYPOTHETISCH-DEDUCTIEVE METHODE
Karl Popper:
Gangbare wetenschap: Karl Popper:
Inductie onzekere kennis Voorlopige theorieën opstellen deze
bekritiseren (= weerleggingspogingen)
Verificatiebeginsel = wetenschappelijke kennis via Falsificatiebeginsel = weerlegging van een theorie
verificatie bevestigen centraal
- Probleem = 1000 bevestigingen van een stelling, - 1 weerlegging sterker dan 1000
nog niet bevestigen dat alles zo is bevestigingen
1 weerlegging theorie ontkrachten
Weerlegging mislukt theorie blijft
voorlopig nog geldig
Demarcatiecriterium = mogelijkheid om theorie te weerleggen (noodzakelijk om van wetenschappelijke kennis te spreken)
Wetenschap van pseudowetenschap scheiden
Hoe specifieker / preciezer uitspraken zijn, hoe wetenschappelijker de theorie
Grotere kans op weerlegging = betere wetenschappelijke theorie
1
