Ethiek Les 3:
De gevolgenethiek zich niet op de handeling zelf, maar op de (mogelijke) gevolgen van dit handelen.
Gevolgenethiek wordt ook wel consequentialisme genoemd. De juistheid van het handelen wordt
bepaald door de gevolgen die de handeling heeft. Aan de hand van de gevolgen kan worden bepaald
of de handeling goed is of niet. Een handeling wordt niet afgewogen aan de hand van de beginselen,
maar afgewogen aan de hand van de gevolgen die het handelen veroorzaakt of kan veroorzaken. De
naam gevolgenethiek is pas laat bedacht. Het hedonistische gedachtengoed ging eraan vooraf
Concreet: Is het doel, of de consequentie, goed genoeg om de middelen die daarvoor worden
gebruikt te rechtvaardigen? Of: Zijn de consequenties goed genoeg om het handelen te
rechtvaardigen? Verschillend van Beginselenethiek, waarin de basis van de principes en de motieven
achter de handelingen worden afgewogen. Gericht op inschatten van de gevolgen, waarbij vele
factoren meegewogen kunnen worden. Betrokkenen, achtergronden, ideeën, voorkeuren en
denkwijzen in tegenstelling tot beginselen waar het handelen aan dient te voldoen. Hedone
betekent ‘genot’
Epicurus heeft het over het bereiken van Ataraxia. Ataraxia: is een toestand van gemoedsrust en een
blijvend gevoel van welbehagen, een geestelijk genot dus. Op een bepaalde manier dat je ‘lekker in
je vel zit’. Physical pleasure; in the present only. Mental pleasure; in the past, the present and the
future. Voorbeelden: Physical pleasure, is een hamburger halen bij de McDonalds in plaats van de
les te volgen. Je hebt op dat moment genot van de hamburger. Mental pleasur, is niet de hamburger
halen maar in plaats daarvan de les te volgen. Hier heb je nu en in de toekomst plezier van, want het
verhoogt de kans op het behalen van je diploma. Kinetic; pleasures coming about through action or
change. Katastematic; a state rather than a process, absence of pain.
Orwell Huxley
1984 (1949) Brave New World (1932)
Overheid ontneemt vrijheid van de bevolking Bevolking houdt van hun onderdrukking
Waarheid verborgen Waarheid irrelevant
Bevolking gecontroleerd door pijn Bevolking gecontroleerd door plezier
‘What we hate will ruin us.’ ‘What we love will ruin us.’
Pain Pleasure
Het utilisme is een systeem van moraliteit gebaseerd op het vergroten van de hoeveelheid goede
dingen (plezier en geluk) in de wereld en het verkleinen van de hoeveelheid slechte dingen (pijn en
ongeluk). Geluksutilisme – gericht op het ‘geluk’ van mensen. Voorkeursutilisme – gericht op de
voorkeuren van mensen. Eis van Utilisme: richtlijn moet uit de empirie afleidbaar zijn. Richtlijn:
Handel zo dat jouw handeling het grootst mogelijke geluk voor de grootst mogelijke groep oplevert.
Een daad is goed als de gevolgen goed zijn. Je moet het geluk voor zoveel mogelijk mensen
maximaliseren, kies dus de handelwijze die dat doet.
Formule voor geluk: Geluk = Plezier – Pijn
De hedonistische calculus, of de utilistische calculus gaat uit van 7 elementen:
1. de ‘intensiteit’ van genot of pijn
2. de ‘duur’ van genot of pijn
3. de ‘zekerheid’ of ‘onzekerheid’ van genot of pijn
4. de ‘nabijheid’ of ‘afstand’ van genot of pijn
De gevolgenethiek zich niet op de handeling zelf, maar op de (mogelijke) gevolgen van dit handelen.
Gevolgenethiek wordt ook wel consequentialisme genoemd. De juistheid van het handelen wordt
bepaald door de gevolgen die de handeling heeft. Aan de hand van de gevolgen kan worden bepaald
of de handeling goed is of niet. Een handeling wordt niet afgewogen aan de hand van de beginselen,
maar afgewogen aan de hand van de gevolgen die het handelen veroorzaakt of kan veroorzaken. De
naam gevolgenethiek is pas laat bedacht. Het hedonistische gedachtengoed ging eraan vooraf
Concreet: Is het doel, of de consequentie, goed genoeg om de middelen die daarvoor worden
gebruikt te rechtvaardigen? Of: Zijn de consequenties goed genoeg om het handelen te
rechtvaardigen? Verschillend van Beginselenethiek, waarin de basis van de principes en de motieven
achter de handelingen worden afgewogen. Gericht op inschatten van de gevolgen, waarbij vele
factoren meegewogen kunnen worden. Betrokkenen, achtergronden, ideeën, voorkeuren en
denkwijzen in tegenstelling tot beginselen waar het handelen aan dient te voldoen. Hedone
betekent ‘genot’
Epicurus heeft het over het bereiken van Ataraxia. Ataraxia: is een toestand van gemoedsrust en een
blijvend gevoel van welbehagen, een geestelijk genot dus. Op een bepaalde manier dat je ‘lekker in
je vel zit’. Physical pleasure; in the present only. Mental pleasure; in the past, the present and the
future. Voorbeelden: Physical pleasure, is een hamburger halen bij de McDonalds in plaats van de
les te volgen. Je hebt op dat moment genot van de hamburger. Mental pleasur, is niet de hamburger
halen maar in plaats daarvan de les te volgen. Hier heb je nu en in de toekomst plezier van, want het
verhoogt de kans op het behalen van je diploma. Kinetic; pleasures coming about through action or
change. Katastematic; a state rather than a process, absence of pain.
Orwell Huxley
1984 (1949) Brave New World (1932)
Overheid ontneemt vrijheid van de bevolking Bevolking houdt van hun onderdrukking
Waarheid verborgen Waarheid irrelevant
Bevolking gecontroleerd door pijn Bevolking gecontroleerd door plezier
‘What we hate will ruin us.’ ‘What we love will ruin us.’
Pain Pleasure
Het utilisme is een systeem van moraliteit gebaseerd op het vergroten van de hoeveelheid goede
dingen (plezier en geluk) in de wereld en het verkleinen van de hoeveelheid slechte dingen (pijn en
ongeluk). Geluksutilisme – gericht op het ‘geluk’ van mensen. Voorkeursutilisme – gericht op de
voorkeuren van mensen. Eis van Utilisme: richtlijn moet uit de empirie afleidbaar zijn. Richtlijn:
Handel zo dat jouw handeling het grootst mogelijke geluk voor de grootst mogelijke groep oplevert.
Een daad is goed als de gevolgen goed zijn. Je moet het geluk voor zoveel mogelijk mensen
maximaliseren, kies dus de handelwijze die dat doet.
Formule voor geluk: Geluk = Plezier – Pijn
De hedonistische calculus, of de utilistische calculus gaat uit van 7 elementen:
1. de ‘intensiteit’ van genot of pijn
2. de ‘duur’ van genot of pijn
3. de ‘zekerheid’ of ‘onzekerheid’ van genot of pijn
4. de ‘nabijheid’ of ‘afstand’ van genot of pijn
