literatuur erfrecht 2
voorgeschreven stof: hoofdstuk XII en XIII
HOOFDSTUK XII
1. inleiding
4:190 lid 1: drie keuzemogelijkheden (aanvaarden, verwerpen of beneficiair)
4:189: wanneer een erflater geen erfgenamen heeft, worden de goederen van erflater door
de staat onder algemene titel verkregen.
4:184 lid 2 letter b-d: in deze omstandigheden is een erfgenaam verplicht om schulden van
de nalatenschap met zijn eigen vermogen te voldoen (& letter a, indien hij zuiver aanvaardt)
4:190 lid 2:
→ erflater kan zijn erfgenamen niet in keuze beperken
→ erfgenaam kan niet al voor het openvallen van de nalatenschap bij voorbaat aanvaarden
of verwerpen
4:190 lid 3:
= enige wettelijke uitzondering op de algemene regel dat een erfenis in zijn geheel wordt
aanvaard.
→ wanneer er al aanvaard is, en er een toegevoegde voorwaarde komt aan de erfstelling
(dan kan er nog afzonderlijk aanvaard of verworpen worden)
4:192 lid 2:
→ het beschikken over de rechten als verwachter dient als een daad van zuivere
aanvaarding te worden beschouwd
→ als een schuldeiser het voorwaardelijke recht van de verwachter wil uitwinnen, dan kan
deze de verwachter dwingen om zich uit te spreken
→ erfgenaam onder ontbindende voorwaarde (bezwaarde), kan de erfgenaam onder
opschortende voorwaarde (verwachter) dwingen om zich uit te spreken over de aanvaarding
of verwerping (via kanton)
4:190 lid 3:
= uitzondering op de hoofdregel dat hetgeen uit een nalatenschap aan een erfgenaam wordt
vermaakt, in zijn geheel dient te worden aanvaard of verworpen
→ De uitzondering ziet op het volgende geval: erfgenaam heeft uit een nalatenschap al
verkregen en door het in vervulling gaan van de voorwaarde uit dezelfde nalatenschap nog
een aandeel erbij krijgt.
4:194 lid 2:
→ dient naar analogie te worden toegepast
‘als een erfgenaam (opschortende voorwaarde) eerder al zuiver heeft aanvaard, heeft hij in
scenario van 194 lid 2, alsnog de mogelijkheid om een keuze te maken voor beneficiaire
aanvaarding’
let op! aanvaarding/verwerping geldt ook voor het gedeelte dat door aanwas bij het
oorspronkelijke erfdeel wordt verkregen
, let op!
a. dit mag wel! een legaat verwerpen en tegelijkertijd als erfgenaam zuiver aanvaarden
(of omgekeerd)
b. dit mag wel! ene legaat aanvaarden en andere legaat verwerpen
c. dit mag niet! een nalatenschap gedeeltelijk niet en gedeeltelijk wel aanvaarden
❖ herroepingsmogelijkheden en kenmerken van gedane keuzemogelijkheid een
eenmaal gedane keuze is onherroepelijk en heeft terugwerkende kracht (tot moment
van openvallen van de nalatenschap)
❖ nulliteiten van aanvaarden en verwerpen
→ aanvaarding/verwerping kan niet op grond van dwaling of op grond van
benadeling (van 1/meer) schuldeisers worden vernietigd (art. 4:190 lid 4)
→ aanvaarding/verwerping kan wel op grond van bedreiging, bedrog of misbruik van
omstandigheden worden vernietigd (3:44)
→ let op! 1:88 lid 1 letter b (toestemming van de echtgenoot)
❖ oude erfrecht:
→ legitimaris is niet steeds erfgenaam als hij een beroep doet op zijn legitieme (in
oude recht dus wel zo) → oud recht: legitimaris is erfgenaam indien hij een beroep
doet op zijn legitieme
→oud recht: verwerping van de nalatenschap is verlies van het recht op de legitieme
❖ cautio socini
→ 4:4 lid 1 = rechtshandeling is nietig wanneer het de strekking heeft om een
persoon te belemmeren → dan zou je als cautio in de uiterste wil kunnen bepalen dat
de legitimaris geheel/gedeeltelijk in de legitieme wordt gesteld indien hij de last niet
nakomt.
❖ wanneer nalatenschap in een gemeenschap van goederen is gevallen en
gemeenschap wordt ontbonden voordat de echtgenoot/erfgenaam een keuze heeft
uitgebracht→ dan heeft alleen de echtgenoot/erfgenaam de bevoegdheid om een
keuze te maken
❖ als de wettelijke verdeling (4:13) van toepassing is → dan kan de langstlevende
echtgenoot (ogv 4:18) de verdeling ongedaan maken.
2. uitbrengen van de keuze
3 manieren: wilsverklaring, gedraging of door stilzitten
2.1: wilsverklaring
→ 4:191 lid 1 = wilsverklaring
vormvereisten:
a. verklaring der griffie van de rechtbank van sterfhuis
b. inschrijving in het boedelregister
voorgeschreven stof: hoofdstuk XII en XIII
HOOFDSTUK XII
1. inleiding
4:190 lid 1: drie keuzemogelijkheden (aanvaarden, verwerpen of beneficiair)
4:189: wanneer een erflater geen erfgenamen heeft, worden de goederen van erflater door
de staat onder algemene titel verkregen.
4:184 lid 2 letter b-d: in deze omstandigheden is een erfgenaam verplicht om schulden van
de nalatenschap met zijn eigen vermogen te voldoen (& letter a, indien hij zuiver aanvaardt)
4:190 lid 2:
→ erflater kan zijn erfgenamen niet in keuze beperken
→ erfgenaam kan niet al voor het openvallen van de nalatenschap bij voorbaat aanvaarden
of verwerpen
4:190 lid 3:
= enige wettelijke uitzondering op de algemene regel dat een erfenis in zijn geheel wordt
aanvaard.
→ wanneer er al aanvaard is, en er een toegevoegde voorwaarde komt aan de erfstelling
(dan kan er nog afzonderlijk aanvaard of verworpen worden)
4:192 lid 2:
→ het beschikken over de rechten als verwachter dient als een daad van zuivere
aanvaarding te worden beschouwd
→ als een schuldeiser het voorwaardelijke recht van de verwachter wil uitwinnen, dan kan
deze de verwachter dwingen om zich uit te spreken
→ erfgenaam onder ontbindende voorwaarde (bezwaarde), kan de erfgenaam onder
opschortende voorwaarde (verwachter) dwingen om zich uit te spreken over de aanvaarding
of verwerping (via kanton)
4:190 lid 3:
= uitzondering op de hoofdregel dat hetgeen uit een nalatenschap aan een erfgenaam wordt
vermaakt, in zijn geheel dient te worden aanvaard of verworpen
→ De uitzondering ziet op het volgende geval: erfgenaam heeft uit een nalatenschap al
verkregen en door het in vervulling gaan van de voorwaarde uit dezelfde nalatenschap nog
een aandeel erbij krijgt.
4:194 lid 2:
→ dient naar analogie te worden toegepast
‘als een erfgenaam (opschortende voorwaarde) eerder al zuiver heeft aanvaard, heeft hij in
scenario van 194 lid 2, alsnog de mogelijkheid om een keuze te maken voor beneficiaire
aanvaarding’
let op! aanvaarding/verwerping geldt ook voor het gedeelte dat door aanwas bij het
oorspronkelijke erfdeel wordt verkregen
, let op!
a. dit mag wel! een legaat verwerpen en tegelijkertijd als erfgenaam zuiver aanvaarden
(of omgekeerd)
b. dit mag wel! ene legaat aanvaarden en andere legaat verwerpen
c. dit mag niet! een nalatenschap gedeeltelijk niet en gedeeltelijk wel aanvaarden
❖ herroepingsmogelijkheden en kenmerken van gedane keuzemogelijkheid een
eenmaal gedane keuze is onherroepelijk en heeft terugwerkende kracht (tot moment
van openvallen van de nalatenschap)
❖ nulliteiten van aanvaarden en verwerpen
→ aanvaarding/verwerping kan niet op grond van dwaling of op grond van
benadeling (van 1/meer) schuldeisers worden vernietigd (art. 4:190 lid 4)
→ aanvaarding/verwerping kan wel op grond van bedreiging, bedrog of misbruik van
omstandigheden worden vernietigd (3:44)
→ let op! 1:88 lid 1 letter b (toestemming van de echtgenoot)
❖ oude erfrecht:
→ legitimaris is niet steeds erfgenaam als hij een beroep doet op zijn legitieme (in
oude recht dus wel zo) → oud recht: legitimaris is erfgenaam indien hij een beroep
doet op zijn legitieme
→oud recht: verwerping van de nalatenschap is verlies van het recht op de legitieme
❖ cautio socini
→ 4:4 lid 1 = rechtshandeling is nietig wanneer het de strekking heeft om een
persoon te belemmeren → dan zou je als cautio in de uiterste wil kunnen bepalen dat
de legitimaris geheel/gedeeltelijk in de legitieme wordt gesteld indien hij de last niet
nakomt.
❖ wanneer nalatenschap in een gemeenschap van goederen is gevallen en
gemeenschap wordt ontbonden voordat de echtgenoot/erfgenaam een keuze heeft
uitgebracht→ dan heeft alleen de echtgenoot/erfgenaam de bevoegdheid om een
keuze te maken
❖ als de wettelijke verdeling (4:13) van toepassing is → dan kan de langstlevende
echtgenoot (ogv 4:18) de verdeling ongedaan maken.
2. uitbrengen van de keuze
3 manieren: wilsverklaring, gedraging of door stilzitten
2.1: wilsverklaring
→ 4:191 lid 1 = wilsverklaring
vormvereisten:
a. verklaring der griffie van de rechtbank van sterfhuis
b. inschrijving in het boedelregister
