Musculoskeletale kinesitherapie 5
Behandeling van het bovenste lidmaat
__________________________________________________
Behandeling van de cervicale en thoracale wervelkolom
1. Herhaling onderzoek van de cervicale en thoracale wervelkolom
CASUS:
Een 44-jarige man komt de eerste maal op consultatie bij jou voor klachten aan het linker
schouderblad – bovenrug. Hij werkt voor een bank, meer bepaald voor hypothecaire leningen. Door
het uitbreken van COVID-19 werkt hij meer van thuis uit. Na twee maanden thuiswerk is hij last
beginnen krijgen tussen zijn schouderblad en bovenrug aan de linkerzijde. De pijn is diffuus en
manifesteert zich nu reeds 6 weken.
De patiënt wil graag van jou weten wat hij hiermee moet doen.
Tevens vertelt hij jou dat de laatste weken diep ademhalen wat moeilijker gaat.
Welke informatie ontbreekt er?
o Uitstralingen naar arm/hoofd?
o Intensiteit en aard van de pijn
o Voorgeschiedenis
o Lange tijdslijn sinds het ontstaan
o Korte tijdslijn/24-uurs beloop
o Hobby’s/sporten/levensstijl
o Verschil bank – thuis
o Uitlokkende bewegingen en provocerende factoren
o Zaken die verbetering geven
o Stress?
o Zelf ondernomen om klachten te verminderen?
Wat is je hypothese? Wat zijn de mogelijke differentiaaldiagnoses?
o Aspecifieke nekklachten
▪ Articulair
▪ Musculair
▪ Neuromusculaire controle
▪ Biopsychosociaal
⇨ Onderzoeken !!!
Wat zijn je onderzoeksdoelstellingen?
⇨ Zie volgende pagina
1
,① Inspectie in stand en zit
o Scoliose nagaan
o Allignement van de wervelkolom nagaan
o Gewoontehouding:
▪ Extensie van de wervelkolom = M. erector spinae
• Facettair
• = overbelasting
▪ Flexie van de wervelkolom
• Compressie discaal
• Protractie van het hoofd:
= laag cervicale flexie + hoog cervicale extensie
M. sternocleidomastoideus = overactief
Mm. longi = te zwak
② /a/ functieonderzoek
o Kijken naar beweeglijkheid, curvatuur, pijn…
o Hier = onderzoek verder aan ophangen afhankelijk van de uitkomsten van het actief onderzoek
o Cervicaal:
▪ Flexie
▪ Extensie
▪ Lateroflexie
▪ Rotatie
o Cervicothoracaal: arm elevatie unilateraal of bilateraal
o Thoracaal: alle 1D bewegingen
o Scapulair:
▪ Retractie
▪ Protractie
▪ Elevatie
▪ Depressie
o Schouder:
▪ Abductie
▪ Elevatie
o + functioneel onderzoek !!! ⇨ kijken naar individuele patiënt (hier = vb werkhouding)
③ Oriënterend onderzoek
o Gebruikt om de aangedane regio’s te bepalen
o = articulair probleem nagaan
o Bestaat uit:
▪ Postero-anterieure tilt test
▪ Adapted spurling test
▪ Manuele rotatietest
▪ Hoog thoracale rotatietest
o Alleen als je in het oriënterend onderzoek iets vindt + bij hypothese = passief onderzoek doen
(anders weglaten)
De focus van het onderzoek kan hierna liggen op:
o Articulair
o Musculair
o Neurogeen
o Neuromusculair
o Biopsychosociaal
o Verstoorde pijnmechanismen (= bij chronische patiënten, sensitisatie opmerkbaar)
2
, CASUS:
Een 55-jarige man klaagt sedert een drietal weken van nekklachten aan de linker schouder-neklijn en
schouderblad. Sedert een week is het gevoel van deze klacht veranderd en is de pijn overgegaan naar
een brandend, scherp gevoel. De pijn straalt tevens wat uit naar de linker bovenarm aan de laterale
en posterieure zijde. De patiënt merkt op dat trompet spelen hierdoor erg moeilijk is geworden en is
zelf gestopt omdat hij hier te veel last van had.
Uit de inspectie blijkt dat de M. trapezius pars descendens en de M. levator scapulae sterk hypertoon
zijn. Verder houdt de patiënt zijn hoofd in een lichte lateroflexie rechts en rotatie rechts
Wat is je hypothese? Wat zijn de mogelijke differentiaaldiagnosen?
⇨ Neuropathische pijn/irritatie of compressie van de radix
⇨ Verder vragen naar paresthesieën, tintelingen, krachtsverlies…
Wat zijn je verdere onderzoeksdoelstellingen en concrete tests?
① Inspectie: compensaties, houding
② /a/ onderzoek
o Kijken welke bewegingen de klachten provoceren en reduceren?
o Vooral 1D bewegingen + shoulder abduction release sign
③ /a/ functioneel (vb trompet spelen)
④ Cluster van Rubinstein ⇨ positief? = verder naar ⑤
⑤ Neurogeen onderzoek: sensoriek, kracht en reflexen
⇨ Geen oriënterend onderzoek !!! = om regio te bepalen bij articulaire problemen
3
, Onderzoek bij radiculaire pijn:
o Anamnestische kenmerken:
▪ Neuroanatomisch verloop
▪ Aard van de pijn
▪ Verlies van functie
o Provocatie- en reductietesten: Cluster van Rubinstein
▪ Upper Limb Tension Test (ULTT) van de N. medianus
▪ Tractie
▪ Valsava manoeuvre
▪ Regionale spurling
o Neurologische testing:
▪ Sensibiliteit (aesthesie en algesie)
▪ Kracht
▪ Reflexen
1.1. Upper Limb Tension Test (ULTT) van de N. Medianus
Upper Limb Tension Test (ULTT) van de N. medianius
o Waarom de N. medianus? ⇨ heeft de meeste uitlopers van de meeste radixen
o Startpositie:
▪ Uitgangshouding patiënt: in ruglig met een rolkussen onder de knieën (zodat er distaal
geen zenuwen op rek komen)
▪ Uitgangshouding therapeut: in stand thv de te testen zijde tussen romp en arm
▪ Uitvoering:
• Cervicale wervelkolom = in neutrale houding (hoofdsteun licht omhoog)
• De therapeut brengt zijn niet-werkende hand thv de schouder om te palperen
met de pols (GEEN depressie uitvoeren !!!) zodat hij voelt wanneer de patiënt
een elevatie uitvoert
• De therapeut brengt de schouder in 90° abductie en maximale exorotatie
• Hierna brengt de therapeut de pols in supinatie, dorsiflexie en extensie van de
duim en vingers II en III
o Test: voer een (passieve) elleboogextensie uit
o De therapeut noteert het aantal graden extensie + uitlokkende tintelingen
4
Behandeling van het bovenste lidmaat
__________________________________________________
Behandeling van de cervicale en thoracale wervelkolom
1. Herhaling onderzoek van de cervicale en thoracale wervelkolom
CASUS:
Een 44-jarige man komt de eerste maal op consultatie bij jou voor klachten aan het linker
schouderblad – bovenrug. Hij werkt voor een bank, meer bepaald voor hypothecaire leningen. Door
het uitbreken van COVID-19 werkt hij meer van thuis uit. Na twee maanden thuiswerk is hij last
beginnen krijgen tussen zijn schouderblad en bovenrug aan de linkerzijde. De pijn is diffuus en
manifesteert zich nu reeds 6 weken.
De patiënt wil graag van jou weten wat hij hiermee moet doen.
Tevens vertelt hij jou dat de laatste weken diep ademhalen wat moeilijker gaat.
Welke informatie ontbreekt er?
o Uitstralingen naar arm/hoofd?
o Intensiteit en aard van de pijn
o Voorgeschiedenis
o Lange tijdslijn sinds het ontstaan
o Korte tijdslijn/24-uurs beloop
o Hobby’s/sporten/levensstijl
o Verschil bank – thuis
o Uitlokkende bewegingen en provocerende factoren
o Zaken die verbetering geven
o Stress?
o Zelf ondernomen om klachten te verminderen?
Wat is je hypothese? Wat zijn de mogelijke differentiaaldiagnoses?
o Aspecifieke nekklachten
▪ Articulair
▪ Musculair
▪ Neuromusculaire controle
▪ Biopsychosociaal
⇨ Onderzoeken !!!
Wat zijn je onderzoeksdoelstellingen?
⇨ Zie volgende pagina
1
,① Inspectie in stand en zit
o Scoliose nagaan
o Allignement van de wervelkolom nagaan
o Gewoontehouding:
▪ Extensie van de wervelkolom = M. erector spinae
• Facettair
• = overbelasting
▪ Flexie van de wervelkolom
• Compressie discaal
• Protractie van het hoofd:
= laag cervicale flexie + hoog cervicale extensie
M. sternocleidomastoideus = overactief
Mm. longi = te zwak
② /a/ functieonderzoek
o Kijken naar beweeglijkheid, curvatuur, pijn…
o Hier = onderzoek verder aan ophangen afhankelijk van de uitkomsten van het actief onderzoek
o Cervicaal:
▪ Flexie
▪ Extensie
▪ Lateroflexie
▪ Rotatie
o Cervicothoracaal: arm elevatie unilateraal of bilateraal
o Thoracaal: alle 1D bewegingen
o Scapulair:
▪ Retractie
▪ Protractie
▪ Elevatie
▪ Depressie
o Schouder:
▪ Abductie
▪ Elevatie
o + functioneel onderzoek !!! ⇨ kijken naar individuele patiënt (hier = vb werkhouding)
③ Oriënterend onderzoek
o Gebruikt om de aangedane regio’s te bepalen
o = articulair probleem nagaan
o Bestaat uit:
▪ Postero-anterieure tilt test
▪ Adapted spurling test
▪ Manuele rotatietest
▪ Hoog thoracale rotatietest
o Alleen als je in het oriënterend onderzoek iets vindt + bij hypothese = passief onderzoek doen
(anders weglaten)
De focus van het onderzoek kan hierna liggen op:
o Articulair
o Musculair
o Neurogeen
o Neuromusculair
o Biopsychosociaal
o Verstoorde pijnmechanismen (= bij chronische patiënten, sensitisatie opmerkbaar)
2
, CASUS:
Een 55-jarige man klaagt sedert een drietal weken van nekklachten aan de linker schouder-neklijn en
schouderblad. Sedert een week is het gevoel van deze klacht veranderd en is de pijn overgegaan naar
een brandend, scherp gevoel. De pijn straalt tevens wat uit naar de linker bovenarm aan de laterale
en posterieure zijde. De patiënt merkt op dat trompet spelen hierdoor erg moeilijk is geworden en is
zelf gestopt omdat hij hier te veel last van had.
Uit de inspectie blijkt dat de M. trapezius pars descendens en de M. levator scapulae sterk hypertoon
zijn. Verder houdt de patiënt zijn hoofd in een lichte lateroflexie rechts en rotatie rechts
Wat is je hypothese? Wat zijn de mogelijke differentiaaldiagnosen?
⇨ Neuropathische pijn/irritatie of compressie van de radix
⇨ Verder vragen naar paresthesieën, tintelingen, krachtsverlies…
Wat zijn je verdere onderzoeksdoelstellingen en concrete tests?
① Inspectie: compensaties, houding
② /a/ onderzoek
o Kijken welke bewegingen de klachten provoceren en reduceren?
o Vooral 1D bewegingen + shoulder abduction release sign
③ /a/ functioneel (vb trompet spelen)
④ Cluster van Rubinstein ⇨ positief? = verder naar ⑤
⑤ Neurogeen onderzoek: sensoriek, kracht en reflexen
⇨ Geen oriënterend onderzoek !!! = om regio te bepalen bij articulaire problemen
3
, Onderzoek bij radiculaire pijn:
o Anamnestische kenmerken:
▪ Neuroanatomisch verloop
▪ Aard van de pijn
▪ Verlies van functie
o Provocatie- en reductietesten: Cluster van Rubinstein
▪ Upper Limb Tension Test (ULTT) van de N. medianus
▪ Tractie
▪ Valsava manoeuvre
▪ Regionale spurling
o Neurologische testing:
▪ Sensibiliteit (aesthesie en algesie)
▪ Kracht
▪ Reflexen
1.1. Upper Limb Tension Test (ULTT) van de N. Medianus
Upper Limb Tension Test (ULTT) van de N. medianius
o Waarom de N. medianus? ⇨ heeft de meeste uitlopers van de meeste radixen
o Startpositie:
▪ Uitgangshouding patiënt: in ruglig met een rolkussen onder de knieën (zodat er distaal
geen zenuwen op rek komen)
▪ Uitgangshouding therapeut: in stand thv de te testen zijde tussen romp en arm
▪ Uitvoering:
• Cervicale wervelkolom = in neutrale houding (hoofdsteun licht omhoog)
• De therapeut brengt zijn niet-werkende hand thv de schouder om te palperen
met de pols (GEEN depressie uitvoeren !!!) zodat hij voelt wanneer de patiënt
een elevatie uitvoert
• De therapeut brengt de schouder in 90° abductie en maximale exorotatie
• Hierna brengt de therapeut de pols in supinatie, dorsiflexie en extensie van de
duim en vingers II en III
o Test: voer een (passieve) elleboogextensie uit
o De therapeut noteert het aantal graden extensie + uitlokkende tintelingen
4
