Samenvatting personeel en
organisatie
DEEL I: Mens en organisatie: een relatie met vele gezichten
H1: Mens en organisatie als vakgebied
Definiëren van het vakgebied (wat bestuderen, hoe bestuderen, waarom bestuderen?)
Mens en organisatie = organizational behaviour (OB)
OB kijkt naar performantie van organisaties én ontwikkeling en welzijn van mensen
Organizational behaviour:
- Bestudeert gedrag van mensen in organisaties en dit op verschillende niveau’s : gedrag van
individu’en, groepen en hele org
- Organisatie = open systeem : kan beïnvloed worden door buitenaf
- Doel OB: begrijpen en verklaren van gedrag in org’s zodat performantie van organisatie
verhoogd kan worden én kwaliteit van werk/welzijn van WN’s verhoogd kan worden
organisatie moet zowel individuele behoeften en organisatiedoelen verzoenen = dilemma
- OB biedt inzichten aan wetenschappers (leren over antecedenten en gevolgen van gedrag)
en praktijkmensen
- OB = basis voor Human Resource Management (HRM)
- OB = multidisciplinair (combineert methoden en bevindingen uit ≠ andere disciplines)
Drie dualiteiten binnen OB:
Mens – organisatie
Wetenschap – praktijk
Management – A&O psychologie
1. Mens – Organisatie
Organisatie = systeem van bewust gecoördineerde doelgerichte activiteiten
als mensen zien dat gezamelijke actie meer opbrengt dan individuele
doelgericht samenwerkingsverband
Organisatie = dubbele betekenis :
1. sociale entiteit (vb. non-profit org) en proces (vb. organiseren ve evenement)
Gedrag = elke reactie van een individu op een interne of externe prikkel
bewegen (motoriek), denken (cognitie), voelen (emotie) en willen (motivatie) hangen samen met
1
, gedrag
om gedrag te begrijpen moeten we deze vier aspecten bekijken, deze komen aan bod binnen OB
OB bestudeert gedrag dat invloed heeft op performantie org of op welzijn WN
(vb: arbeidsprestaties, verzuim, personeelsverloop, pestgedrag, leiderschapsstijl)
- Organisaties hebben mensen nodig
o Vroeger meer klemtoon op technische zaken en processen (vb. productiesysteem)
o Nu: menselijk kapitaal = cruciaal
o Verschillende domeinen zijn gegroeid vanuit dit besef (vb. HRM) menselijke factor
zit in elk model
o Personeelstevredenheid hogere performantie + klanttevredenhedi
EFQM-excellentemodel (kwaliteitsdenken):
klantentevredenheid en personeelstevredenheid zijn gerelateerd aan mekaar
positieve werkbeleving positieve houding naar klanten tevreden klanten
Vb: ook in onderwijs (tevreden leerkacht = tevreden studenten)
- Mensen hebben organisaties nodig
o Belang van arbeid voor algemeen welzijn en psychosociale ontwikkeling individu
o Arbeidstevredenheid en levenstevredenheid versterken mekaar
o Werk biedt meer dan financiële; actief en productief knn zijn, talenten ontwikkelen,
biedt structuur, opbouwen sociale identiteit, sociale interacties
o Arbeid voldoet 3 behoeften:
Extrinsiek = werk als middel om financiën te vergaren
Intrinsiek = werk op zich geeft voldoening, sluit aan bij interesses en
competenties
Sociaal = werk betekent iets voor anderen (vb. goed loon, fijne collega’s,
interessante functie)
Onderzoek: extrinsieke behoefte (loon) is belangrijkste bij arbeiders (taken
zijn vaak weinig intrinsiek motiverend) – leerkrachten: sociaal en intrinsiek –
zelfstandigen: extrinsiek en intrinsiek
Mens en organisatie hebben mekaar nodig
Ook spanningsveld tussen behoeften mensen en belangen organisatie
2. Wetenschap - praktijk
Wetenschappelijk onderzoek geeft richting aan de praktijk
vb: onderzoek: meer autonomie hogere jobtevredenheid => managers zetten zelfsturende teams
op
Evidence Based Management:
effectieve en onderbouwde beslissingen nemen bij managen van WN’s, teams, organisaties door zich
te baseren op wetenschappelijk onderzoek
4 activiteiten:
- Verzamelen wetenschappelijke evidentie
2
organisatie
DEEL I: Mens en organisatie: een relatie met vele gezichten
H1: Mens en organisatie als vakgebied
Definiëren van het vakgebied (wat bestuderen, hoe bestuderen, waarom bestuderen?)
Mens en organisatie = organizational behaviour (OB)
OB kijkt naar performantie van organisaties én ontwikkeling en welzijn van mensen
Organizational behaviour:
- Bestudeert gedrag van mensen in organisaties en dit op verschillende niveau’s : gedrag van
individu’en, groepen en hele org
- Organisatie = open systeem : kan beïnvloed worden door buitenaf
- Doel OB: begrijpen en verklaren van gedrag in org’s zodat performantie van organisatie
verhoogd kan worden én kwaliteit van werk/welzijn van WN’s verhoogd kan worden
organisatie moet zowel individuele behoeften en organisatiedoelen verzoenen = dilemma
- OB biedt inzichten aan wetenschappers (leren over antecedenten en gevolgen van gedrag)
en praktijkmensen
- OB = basis voor Human Resource Management (HRM)
- OB = multidisciplinair (combineert methoden en bevindingen uit ≠ andere disciplines)
Drie dualiteiten binnen OB:
Mens – organisatie
Wetenschap – praktijk
Management – A&O psychologie
1. Mens – Organisatie
Organisatie = systeem van bewust gecoördineerde doelgerichte activiteiten
als mensen zien dat gezamelijke actie meer opbrengt dan individuele
doelgericht samenwerkingsverband
Organisatie = dubbele betekenis :
1. sociale entiteit (vb. non-profit org) en proces (vb. organiseren ve evenement)
Gedrag = elke reactie van een individu op een interne of externe prikkel
bewegen (motoriek), denken (cognitie), voelen (emotie) en willen (motivatie) hangen samen met
1
, gedrag
om gedrag te begrijpen moeten we deze vier aspecten bekijken, deze komen aan bod binnen OB
OB bestudeert gedrag dat invloed heeft op performantie org of op welzijn WN
(vb: arbeidsprestaties, verzuim, personeelsverloop, pestgedrag, leiderschapsstijl)
- Organisaties hebben mensen nodig
o Vroeger meer klemtoon op technische zaken en processen (vb. productiesysteem)
o Nu: menselijk kapitaal = cruciaal
o Verschillende domeinen zijn gegroeid vanuit dit besef (vb. HRM) menselijke factor
zit in elk model
o Personeelstevredenheid hogere performantie + klanttevredenhedi
EFQM-excellentemodel (kwaliteitsdenken):
klantentevredenheid en personeelstevredenheid zijn gerelateerd aan mekaar
positieve werkbeleving positieve houding naar klanten tevreden klanten
Vb: ook in onderwijs (tevreden leerkacht = tevreden studenten)
- Mensen hebben organisaties nodig
o Belang van arbeid voor algemeen welzijn en psychosociale ontwikkeling individu
o Arbeidstevredenheid en levenstevredenheid versterken mekaar
o Werk biedt meer dan financiële; actief en productief knn zijn, talenten ontwikkelen,
biedt structuur, opbouwen sociale identiteit, sociale interacties
o Arbeid voldoet 3 behoeften:
Extrinsiek = werk als middel om financiën te vergaren
Intrinsiek = werk op zich geeft voldoening, sluit aan bij interesses en
competenties
Sociaal = werk betekent iets voor anderen (vb. goed loon, fijne collega’s,
interessante functie)
Onderzoek: extrinsieke behoefte (loon) is belangrijkste bij arbeiders (taken
zijn vaak weinig intrinsiek motiverend) – leerkrachten: sociaal en intrinsiek –
zelfstandigen: extrinsiek en intrinsiek
Mens en organisatie hebben mekaar nodig
Ook spanningsveld tussen behoeften mensen en belangen organisatie
2. Wetenschap - praktijk
Wetenschappelijk onderzoek geeft richting aan de praktijk
vb: onderzoek: meer autonomie hogere jobtevredenheid => managers zetten zelfsturende teams
op
Evidence Based Management:
effectieve en onderbouwde beslissingen nemen bij managen van WN’s, teams, organisaties door zich
te baseren op wetenschappelijk onderzoek
4 activiteiten:
- Verzamelen wetenschappelijke evidentie
2
