samenvatting organisatiepsychologie

ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
HOORCOLLEGE 1: HOOFDSTUK 1: INLEIDING TOT DE
ORGANISATIEPSYCHOLOGIE

1. INLEIDING


VERSCHILLENDE UITDAGINGEN BINNEN DE ORGANISATIE: UITDAGING 1:
VERANDERING




 We leven nu in een VUCA-omgeving  flexibiliteit is belangrijk
o Volatility
 Tijden veranderen snel, waardoor een organisatie snel moeten
kunnen reageren en adapteren
o Uncertainty
 De toekomst is onvoorspelbaar, we weten niet wat er gaat
gebeuren.
o Complexity
 Processen worden steeds ingewikkelder
o Ambiguity
 Een dubbelzinnige, vage, onzekere omgeving, waarbij de
veranderingen die er doorgevoerd worden onzekere resultaten met
zich meebrengen
o Agility
 Flexibiliteit om mee te kunnen gaan met de veranderingen
 Cruciaal in een veranderende omgeving
 Levenslang leren:
o Dit gaat alleen wanneer een organisatie bereid is om in te zetten op LLL
(levenslang leren).
o HRM beleid van de 21ste eeuw voor levenslang leren
 Kritisch denken
 Creatief denken
 Ondernemingszin
 Oplossingsgericht
 Zorgzaamheid
 Computitional thinking
 Informatie vervaardigen
 Mediawijsheid
 Ict-basisvaardigheden
 Communiceren
 Samenwerken




1

,  Sociale en culturele vaardigheden
 Loopbaancompetities
 leergoesting
o Dit is een essentieel element om te blijven renderen op de werkplek.
 VUCA competenties:
o 4 competenties die noodzakelijk zijn in een VUCA omgeving:
 Vision: om richting te kunnen geven aan de toekomst (kort- en lang
termijn)
 Clarity: Op een heldere manier een aanpak hebben
 Understanding: Analytisch vermogen hebben om veranderingen te
kunnen begrijpen
 Agility: Wendbaarheid, flexibiliteit


VERSCHILLENDE UITDAGINGEN BINNEN DE ORGANISATIES: UITDAGING 2:
SCHAARSTE OP DE ARBEIDSMARKT
 War for talent
o Schaarste op de arbeidsmarkt
o Vergrijzing van de bevolking
o Hogere beroepsmobiliteit bij de jongere generatie
 Jongeren gaan rapper van baan veranderen
 Veel vraag naar verschillende jobs
o Nieuwe jobs door digitalisering
o Sectorspecifieke uitdagingen
 creëren van omgeving waarbij jobs niet ingevuld geraakt
 jobs met veel vraag  alleen het beste binnenhalen
 Jobcrafting
o Jobinhoud aanpassen aan
 Kennis
 Vaardigheden
 Talenten
 Interesses
 Behoeften van de medewerker
o Streven naar een passende jobinvulling
o Focus op creëren van een balans tussen taken die energie geven en taken
die energie kosten

2. WAT IS ORGANISATIEPSYCHOLOGIE

 Organisatiepsychologie = studie van gedrag in organisaties
 Dit kan gaan om zowel individueel gedrag, als collectief/gedrag in groepen
 Individueel gedrag:
o Perceptie = hoe ervaart of neemt iemand zijn werk waar?
o Prestatie = welke prestaties levert de werknemer?
o Motivatie = hoe kunnen we hun gemotiveerd krijgen?
 Collectief/gedrag in groepen:
o Hoe komen groepen tot stand?
o Welke typen groepen zijn er?
o Leiderschap
 DOEL?
o Verklaring kunnen geven voor gedrag
o Voorspellen van gedrag




2

,3. GESCHIEDENIS VAN DE ORGANISATIEPSYCHOLOGIE

 Adam Smith (1716)
o Nestreven van de individuele welvaart resulteert in een maximale welvaart
voor de samenleving
o Geboorte van de taakverdeling
 Ieder verschillende taken
 Samenwerken voor het maken van een product
 Als je maar een klein deeltje moet uitvoeren  specialiseren
o Comparatieve voordelen
 Goede match job inhoud en talenten van werknemer
 Frederick Taylor (1911)
o Scientific management
 Organisatie is
 Wetenschappelijk
 Rationeel werken
o Time is money
 Machines
 Welke bewegingen heeft de werknemer
 Timen hoelang de bewegingen duren
 Schrappen om productie te verhogen
 Kijken hoe bewegingen sneller kunnen
o Luie medewerkers
 Niet gemotiveerde werknemers
 Geen intrinsieke motivatie
o Prestatieloon
 Tegen luiheid
 Hoe meer je produceert hoe meer geld
 Industriële psychologie
o Aandacht voor rekrutering
o Selectie voor beloningsbeleid, training en opleiding
o Aanpassing van de mens aan de organisatie
 Omgekeerde jobcrafting
 Taken aangepast op de mens
o Leidde uiteindelijk naar vervreemding (wisten niet waar ze mee bezig
waren omdat de rol zo klein was)
 Elton Mayo (1924)
o Grondlegger van de human relations beweging
o Hawthorne experiment
 Nagaan wat de invloed is van de omgeving op de motivatie en de
productiviteit van de werknemer
 Productiever en gemotiveerder omdat ze meer aandacht kregen 
productie stijgt
o Organisatie als sociaal systeem
 Revisionisme
o Niet enkel sociale relaties
o Hackman & oldham
 Perceptie van zinvol werk
 Ervaren verantwoordelijkheid
 Kennis van resultaten
o Organisatie als technisch en sociaal systeem




3

, o Eerste voor van HRM
o Zet zich af tegen human relationsbeweging en scientific management

4. WAT IS EEN ORGANISATIE

 2 of meer personen
 Realiseren van doelstellingen
 Missie
 Stakeholders (tegengestelde belangen)
 Bewust
 Structuur
 Gericht op toekomst
o Eenmanszaak is geen organisatie
o Meerdere mensen die bewust samenkomen om doelstellingen te realiseren
en bijdragen aan een missie en om dat te kunnen doen is er een
organisatiestructuur vereist
o Organisatie is afhankelijk van stakeholders

5. TENDENSEN IN ONZE HEDENDAAGSE ORGANISATIES

 Virtuele bedrijf
o De lege doos
o Maximaal uitbesteden van taken
o United colors of benetton
 Mensgerichte organisatie
o Verhogen van inzetbaarheid
 Taakverbreding: werknemers krijgen meer diverse taken
 Taakverrijking: werknemers krijgen meer verantwoordelijkheid en
autonomie binnen hun functie
o Verhogen van betrokkenheid
 Groepswerk
o Empowerment
 Decentralisatie: niet alle beslissingen bij het management. Opdelen
in kleine teams die zelf beslissingen maken
o Een mensgerichte organisatie <-> scientific management.
 Kennisonderneming
o Kennis als belangrijkste economische hulpbron (Peter Drucker)
o Van arbeider naar kenniswerker
o De lerende organisatie
o Oude kennis achterlaten en nieuwe kennis omarmen  agility
o Trend naar hoog opgeleid personeel
 Geautomatiseerd bedrijf
o Beperkte menselijke factor
o AI
o ERP Processen (Enterprise resource planning): Omvat logistieke processen,
voorraden
o die door een technologisch systeem gemonteerd worden en automatisch
dingen detecteert.
 Klantgerichte organisatie
o Wensen van de klant
o Tevreden klant als doel




4