BOUW EN FUNCTIE 3
1 THORAX
- Bovenste diameter < dan onderste
- Cilindervormig:
o Thoraxwand
o Thoraxholte: continu met hals dmv bovenste thoraxopening APERTURA THORACIS SUPERIOR
→ Hierdoor is hals verbonden thorax
→ achteraan begrensd door wervels (T1 ), hoger dan voorste gedeelte (T2-3)
Onderaan apertura thoracis inferior afgesloten van thoraxholte door diafragma
Structuren abdomen naar thorax → gebruiken spec doorgangen
- Thoraxwand:
o Musculoskeletaal : skelet= ribben, spieren tussen ribben= musculi intercostales
- Thoraxholte:
o 2 holten:
→ Pleuraholte: dubbel membraan vormen rondom de longen met tussen de 2 lagen longvliezen
de pleuraholte (rechts) links gelijkaardig maar ruimte voor hart
1 laag tegen de thoraxwand : LAMINA PARIETALIS (buitenste)
1 laag tegen de longen tegen orgaan: LAMINA VISCERALIS (binnenste)
Pleuraholtes omgeven de longen
→ Mediastinum: tussen de longen, omgeeft hart, bloedvaten, trachea, oesophagus
MEDIASTINUM:
2 delen:
- Mediastinum superius
- Mediastinum inferius: (3 delen):
o Mediastinum anterius → thymus (T lymfocyten)
o Mediastinum medius → hart
o Mediastinum posterius → aorta descendens, oesophagus
Grens (denkbeeldig) op overgang manubrium sterni & corpus sterni
(angulus sterni voelbaar) thv T4-5
o Hierdoor arcus aorta zichtbaar & oespophagus in superius
BEENDERIGE THORAXWAND (ossa thoracis)
3 onderdelen:
- Sternum
- 12 thoracale wervels
- 12 paar ribben (costae) gewricht achteraan & vooraan
o 7 costae verae (1-7 sternum via cartilago costalis)
o 5 costae spuriae (8-12)
→ 3 via arcus costalis op sternum via 7e rib
→ 2 costae fluctuantes (11-12 los v sternum)
1
Samenvatting anatomie - Amber D’hulster
,STERNUM:
- Manubrium sterni
o Incisura jugularis
o Incisura clavicularis
- Angulus sterni met gewricht 2e rib
Klinisch ruimte voor EKG bv intercostale ruimtes te palperen
- Corpus sterni
o Incisurae costales (1-7 ribben via kraakbeen gewricht vormen)
- Processus Xiphoideus
BOUW VAN EEN WERVEL
- Corpus vertebrae
- Arcus vertebrae
o Pediculus arcus vertebrae = plaats vasthangen boog aan corpus
o Lamina arcus vertebrae: 2 platen
o Foramen vertebrale: meerdere wervels samen = canalis vertebralis
o Foramen interventrebrale (door 2 wervels op elkaar te stapelen)
→ Incisura vertebralis superior
→ incisura vertbralis inferior
→ Functie spinale zenuw uit canalis vertebralis
- Uitsteeksels:
o Proc spinosus1 (doornuitsteeksel)
o Proc transversus2 (dwarsuitsteeksel)
o Proc articulares4: sup2 inf2 (gewricht uitsteeksel)
BORSTWERVELS: (vertebrae thoracicae)
- T1-12
- Fovea costalis :
o Superior
o Inferior
o processus transversi
- Proc spinosus nr caudaal ongeveer 45°, cervicaal wervels veel minder lang
COSTA (os costale)
- 1-12
- Caput costae
o Gewricht met wervel
o Facies articularis capitis costae
o Crista capitis costae (kam met boven en onder gewrichtsvlakjes)
- Collum costae (vernauwing)
o Tuberculum costae (knobbel)
met facies articularis tuberculi costae
- Angulus costae
- Corpus costae met scherpe caudale rand
o Sulcus costae inferior aan de binnenzijde met v./a./n. intercostalis
→ benige bescherming tegen eventuele schade
2
Samenvatting anatomie - Amber D’hulster
, Bijzondere kenmerken
- Costa prima
o Klein, afgeplat, geen sulcus, 1 facies art cap cost
o Tuberculum m. scaleni anterioris
( m scalenus ant aanhechting , hulpademh spier, 1e rib omhoog trekken)
o Sulcus a subclavia dorsaal
o Sulcus v subclavia ventraal
M scalenus ant gaatt de 2 sulci (en vena en arteria) van elkaar scheiden
→ 2 scalenuspoorten
- Costae fluctuantes
o Slechts 1 facies art capitis costae
SYNOVIALE GEWRICHTEN TUSSEN WERVELS EN RIBBEN
- Belang bij ribademhaling : ribben nr boven bewegen zodat de thorax kan uitzetten
- Laten beweging rib nr wervels toe
2 soorten gewrichten
- Articulatio costovertebralis
o Tussen caput costa en:
→ Fovea costalis sup “de wervel”
→ Fovea costalis inf (behalve 1, 11, 12) “onderliggende wervel”
- Articulatio costotransversaria
o Tussen tuberculum costae en:
→ Fovea costalis proc. transversi
DE 3 INTERCOSTAALRUIMTEN WORDEN AFGESLOTEN DOOR 3 LAGEN INTERCOSTAALSPIEREN
- M intercostalis externus (van lateraal boven naar mediaal onder)
o Vezels nr beneden en ventraal
o Hulpademhalingsspier = opentrekken expanderen thorax
- M intercostalis internus (van mediaal boven naar lateraal onder)
o Vezels nr beneden en dorsaal
o Uitademingsspier = thorax vernauwen
- M intercostalis intimus
o gelijkend aan internus: dr bloedvaten & zenuwen gescheiden
DE INTERCOSTAALSPIEREN WORDEN BEZENUWD DOOR DE NERVI INTERCOSTALES
- Bloedvaten en zenuwen lopen in sulcus costae tussen internus & intimus
- Van boven naar onder
o V intercostalis
→ Ant: tak v thoracica interna
→ Post tak v hemiazygos (Re), azygos (Li)
o A intercostalis
→ Ant : tak a thoracica interna, parallel met vene
→ Post: tak aorta, verschillend van vene
o N intercostalis: ventrale ramus spinale zenuw
3
Samenvatting anatomie - Amber D’hulster
1 THORAX
- Bovenste diameter < dan onderste
- Cilindervormig:
o Thoraxwand
o Thoraxholte: continu met hals dmv bovenste thoraxopening APERTURA THORACIS SUPERIOR
→ Hierdoor is hals verbonden thorax
→ achteraan begrensd door wervels (T1 ), hoger dan voorste gedeelte (T2-3)
Onderaan apertura thoracis inferior afgesloten van thoraxholte door diafragma
Structuren abdomen naar thorax → gebruiken spec doorgangen
- Thoraxwand:
o Musculoskeletaal : skelet= ribben, spieren tussen ribben= musculi intercostales
- Thoraxholte:
o 2 holten:
→ Pleuraholte: dubbel membraan vormen rondom de longen met tussen de 2 lagen longvliezen
de pleuraholte (rechts) links gelijkaardig maar ruimte voor hart
1 laag tegen de thoraxwand : LAMINA PARIETALIS (buitenste)
1 laag tegen de longen tegen orgaan: LAMINA VISCERALIS (binnenste)
Pleuraholtes omgeven de longen
→ Mediastinum: tussen de longen, omgeeft hart, bloedvaten, trachea, oesophagus
MEDIASTINUM:
2 delen:
- Mediastinum superius
- Mediastinum inferius: (3 delen):
o Mediastinum anterius → thymus (T lymfocyten)
o Mediastinum medius → hart
o Mediastinum posterius → aorta descendens, oesophagus
Grens (denkbeeldig) op overgang manubrium sterni & corpus sterni
(angulus sterni voelbaar) thv T4-5
o Hierdoor arcus aorta zichtbaar & oespophagus in superius
BEENDERIGE THORAXWAND (ossa thoracis)
3 onderdelen:
- Sternum
- 12 thoracale wervels
- 12 paar ribben (costae) gewricht achteraan & vooraan
o 7 costae verae (1-7 sternum via cartilago costalis)
o 5 costae spuriae (8-12)
→ 3 via arcus costalis op sternum via 7e rib
→ 2 costae fluctuantes (11-12 los v sternum)
1
Samenvatting anatomie - Amber D’hulster
,STERNUM:
- Manubrium sterni
o Incisura jugularis
o Incisura clavicularis
- Angulus sterni met gewricht 2e rib
Klinisch ruimte voor EKG bv intercostale ruimtes te palperen
- Corpus sterni
o Incisurae costales (1-7 ribben via kraakbeen gewricht vormen)
- Processus Xiphoideus
BOUW VAN EEN WERVEL
- Corpus vertebrae
- Arcus vertebrae
o Pediculus arcus vertebrae = plaats vasthangen boog aan corpus
o Lamina arcus vertebrae: 2 platen
o Foramen vertebrale: meerdere wervels samen = canalis vertebralis
o Foramen interventrebrale (door 2 wervels op elkaar te stapelen)
→ Incisura vertebralis superior
→ incisura vertbralis inferior
→ Functie spinale zenuw uit canalis vertebralis
- Uitsteeksels:
o Proc spinosus1 (doornuitsteeksel)
o Proc transversus2 (dwarsuitsteeksel)
o Proc articulares4: sup2 inf2 (gewricht uitsteeksel)
BORSTWERVELS: (vertebrae thoracicae)
- T1-12
- Fovea costalis :
o Superior
o Inferior
o processus transversi
- Proc spinosus nr caudaal ongeveer 45°, cervicaal wervels veel minder lang
COSTA (os costale)
- 1-12
- Caput costae
o Gewricht met wervel
o Facies articularis capitis costae
o Crista capitis costae (kam met boven en onder gewrichtsvlakjes)
- Collum costae (vernauwing)
o Tuberculum costae (knobbel)
met facies articularis tuberculi costae
- Angulus costae
- Corpus costae met scherpe caudale rand
o Sulcus costae inferior aan de binnenzijde met v./a./n. intercostalis
→ benige bescherming tegen eventuele schade
2
Samenvatting anatomie - Amber D’hulster
, Bijzondere kenmerken
- Costa prima
o Klein, afgeplat, geen sulcus, 1 facies art cap cost
o Tuberculum m. scaleni anterioris
( m scalenus ant aanhechting , hulpademh spier, 1e rib omhoog trekken)
o Sulcus a subclavia dorsaal
o Sulcus v subclavia ventraal
M scalenus ant gaatt de 2 sulci (en vena en arteria) van elkaar scheiden
→ 2 scalenuspoorten
- Costae fluctuantes
o Slechts 1 facies art capitis costae
SYNOVIALE GEWRICHTEN TUSSEN WERVELS EN RIBBEN
- Belang bij ribademhaling : ribben nr boven bewegen zodat de thorax kan uitzetten
- Laten beweging rib nr wervels toe
2 soorten gewrichten
- Articulatio costovertebralis
o Tussen caput costa en:
→ Fovea costalis sup “de wervel”
→ Fovea costalis inf (behalve 1, 11, 12) “onderliggende wervel”
- Articulatio costotransversaria
o Tussen tuberculum costae en:
→ Fovea costalis proc. transversi
DE 3 INTERCOSTAALRUIMTEN WORDEN AFGESLOTEN DOOR 3 LAGEN INTERCOSTAALSPIEREN
- M intercostalis externus (van lateraal boven naar mediaal onder)
o Vezels nr beneden en ventraal
o Hulpademhalingsspier = opentrekken expanderen thorax
- M intercostalis internus (van mediaal boven naar lateraal onder)
o Vezels nr beneden en dorsaal
o Uitademingsspier = thorax vernauwen
- M intercostalis intimus
o gelijkend aan internus: dr bloedvaten & zenuwen gescheiden
DE INTERCOSTAALSPIEREN WORDEN BEZENUWD DOOR DE NERVI INTERCOSTALES
- Bloedvaten en zenuwen lopen in sulcus costae tussen internus & intimus
- Van boven naar onder
o V intercostalis
→ Ant: tak v thoracica interna
→ Post tak v hemiazygos (Re), azygos (Li)
o A intercostalis
→ Ant : tak a thoracica interna, parallel met vene
→ Post: tak aorta, verschillend van vene
o N intercostalis: ventrale ramus spinale zenuw
3
Samenvatting anatomie - Amber D’hulster