FYSIOLOGIE
Zenuwen en zintuigen
Inhoud
DEEL 1: Neurotransmissie ..................................................................................... 3
Noradrenaline ...................................................................................................... 8
Dopamine....................................................................................................... 12
Serotonine ...................................................................................................... 19
Histamine ....................................................................................................... 23
Glutamine ...................................................................................................... 26
GABA ............................................................................................................. 37
Glycine........................................................................................................... 42
Neuropeptiden ................................................................................................ 43
Cannabinoïden ............................................................................................... 46
DEEL 2: Synaptische plasticiteit ........................................................................... 48
Inleiding ......................................................................................................... 48
Spatiale + tijdelijke sommatie v input signalen in dendrieten................................. 51
Synaptische plasticiteit .................................................................................... 52
Zintuigen ....................................................................................................... 59
Inleiding =.................................................................................................... 59
Tast ............................................................................................................ 59
Geur ........................................................................................................... 63
Smaak ........................................................................................................ 63
Temperatuur............................................................................................... 65
Deel 3: Visueel systeem ..................................................................................... 67
---> inleiding................................................................................................... 67
Verticale weg =............................................................................................... 77
Horizontale weg ............................................................................................. 78
Kleurenzicht = ................................................................................................ 80
Verbinding retina ---> primaire visuele cortex .................................................. 84
Organisatie v V1 ............................................................................................. 88
1
, Oculaire dominantiekolommen ................................................................... 89
Oriëntatie kolommen in V1 = ....................................................................... 90
Visuele associatiezones ................................................................................. 92
DEEL 4: auditief systeem.................................................................................... 96
Basilaire membraan =..................................................................................... 97
Endocochleaire potentiaal ............................................................................. 98
Afferenten en efferenten v IHC + OHC ............................................................108
Geluidssterkte + geluidsfrequentie =..............................................................112
DEEL 5: vestibulair systeem ..............................................................................115
DEEL 6: Pijnsystemen .......................................................................................120
Transductie = ................................................................................................121
Transmissie = ................................................................................................123
Modulatie .....................................................................................................126
Perceptie = ...................................................................................................128
DEEL 7: motore controle ...................................................................................130
2
, DEEL 1: Neurotransmissie
Complexiteit hersenen =
- Aantal neuronen + volume ≠ lineair verband met intelligentie/cognitie
- Binnen primaten = wel lineair verband ts grootte + neuronen + cognitie
- +- 86 miljard neuronen
- Ratio glia cellen : neuronen ---> 1:1
Aantallen =
- Neuronen-gliacellen = miljarden
- Synapsen = triloenen
- Neurotransmitters/peptiden = >100
---> = signaalstof v zenuwcel nr zenuwcel
- Receptoren = metabotroop/ionotroop ---> hoge complexiteit
Fysiologie v NT + reeptoren
---> ontdekking vagusstof =
= stof vrijgekomen bij stimulatie v n. vagus ---> verlaging
hartslag
- 1e bevestiging v chemische synaptische transmissie
- 1e NT ooit ontdekt ---> = acetylcholine
Werking =
1. Hart 1 elektrisch stimuleren = vagusstof vrijkomen
2. Vagusstof op niet gestimuleerd hart 2
3. Hart 2 = hartslag vertragen
Criteria NT substanties =
1. Neuronale oorsprong = gesynthetiseerd in presynaptisch neuron/ axon uiteinde --->
enzymen moeten er zijn ---> lokaliseren via immunocyto/histochemie
2. Presynaptisch accumuleren = via vesikels ---> exocytose in presynaptische spleet
3. NT exogeen toedienen = effect kunnen nabootsen = agonisten = basis neurofarmacologie
4. Receptor postsynaptisch blokkeren = effect blokkeren ---> = antagonist
5. Clearance = signaal uitzetten = NT uit synaptische spleet halen ---> anders hersenen te
traag
− NT afbreken
− NT recycleren ---> terug opnemen 3
, Sommige NT + neuromodelatoren = niet voldoen aan criteria =
- Neuropeptiden = in cellichaam produceren = niet op uiteinde
- ATP = niet via vesikels vrijstellen
- Endocanabinoiden = postsynaptische synthese ---> retrograde NT
- NO = niet op receptor binden
Klassieke NT
Catecholamines
Synthese acetylcholine =
= voor CENTRAAL zenuwstelsel =
Systemen v hersenen + in ruggenmerg
4
Zenuwen en zintuigen
Inhoud
DEEL 1: Neurotransmissie ..................................................................................... 3
Noradrenaline ...................................................................................................... 8
Dopamine....................................................................................................... 12
Serotonine ...................................................................................................... 19
Histamine ....................................................................................................... 23
Glutamine ...................................................................................................... 26
GABA ............................................................................................................. 37
Glycine........................................................................................................... 42
Neuropeptiden ................................................................................................ 43
Cannabinoïden ............................................................................................... 46
DEEL 2: Synaptische plasticiteit ........................................................................... 48
Inleiding ......................................................................................................... 48
Spatiale + tijdelijke sommatie v input signalen in dendrieten................................. 51
Synaptische plasticiteit .................................................................................... 52
Zintuigen ....................................................................................................... 59
Inleiding =.................................................................................................... 59
Tast ............................................................................................................ 59
Geur ........................................................................................................... 63
Smaak ........................................................................................................ 63
Temperatuur............................................................................................... 65
Deel 3: Visueel systeem ..................................................................................... 67
---> inleiding................................................................................................... 67
Verticale weg =............................................................................................... 77
Horizontale weg ............................................................................................. 78
Kleurenzicht = ................................................................................................ 80
Verbinding retina ---> primaire visuele cortex .................................................. 84
Organisatie v V1 ............................................................................................. 88
1
, Oculaire dominantiekolommen ................................................................... 89
Oriëntatie kolommen in V1 = ....................................................................... 90
Visuele associatiezones ................................................................................. 92
DEEL 4: auditief systeem.................................................................................... 96
Basilaire membraan =..................................................................................... 97
Endocochleaire potentiaal ............................................................................. 98
Afferenten en efferenten v IHC + OHC ............................................................108
Geluidssterkte + geluidsfrequentie =..............................................................112
DEEL 5: vestibulair systeem ..............................................................................115
DEEL 6: Pijnsystemen .......................................................................................120
Transductie = ................................................................................................121
Transmissie = ................................................................................................123
Modulatie .....................................................................................................126
Perceptie = ...................................................................................................128
DEEL 7: motore controle ...................................................................................130
2
, DEEL 1: Neurotransmissie
Complexiteit hersenen =
- Aantal neuronen + volume ≠ lineair verband met intelligentie/cognitie
- Binnen primaten = wel lineair verband ts grootte + neuronen + cognitie
- +- 86 miljard neuronen
- Ratio glia cellen : neuronen ---> 1:1
Aantallen =
- Neuronen-gliacellen = miljarden
- Synapsen = triloenen
- Neurotransmitters/peptiden = >100
---> = signaalstof v zenuwcel nr zenuwcel
- Receptoren = metabotroop/ionotroop ---> hoge complexiteit
Fysiologie v NT + reeptoren
---> ontdekking vagusstof =
= stof vrijgekomen bij stimulatie v n. vagus ---> verlaging
hartslag
- 1e bevestiging v chemische synaptische transmissie
- 1e NT ooit ontdekt ---> = acetylcholine
Werking =
1. Hart 1 elektrisch stimuleren = vagusstof vrijkomen
2. Vagusstof op niet gestimuleerd hart 2
3. Hart 2 = hartslag vertragen
Criteria NT substanties =
1. Neuronale oorsprong = gesynthetiseerd in presynaptisch neuron/ axon uiteinde --->
enzymen moeten er zijn ---> lokaliseren via immunocyto/histochemie
2. Presynaptisch accumuleren = via vesikels ---> exocytose in presynaptische spleet
3. NT exogeen toedienen = effect kunnen nabootsen = agonisten = basis neurofarmacologie
4. Receptor postsynaptisch blokkeren = effect blokkeren ---> = antagonist
5. Clearance = signaal uitzetten = NT uit synaptische spleet halen ---> anders hersenen te
traag
− NT afbreken
− NT recycleren ---> terug opnemen 3
, Sommige NT + neuromodelatoren = niet voldoen aan criteria =
- Neuropeptiden = in cellichaam produceren = niet op uiteinde
- ATP = niet via vesikels vrijstellen
- Endocanabinoiden = postsynaptische synthese ---> retrograde NT
- NO = niet op receptor binden
Klassieke NT
Catecholamines
Synthese acetylcholine =
= voor CENTRAAL zenuwstelsel =
Systemen v hersenen + in ruggenmerg
4
