Nederlandse politiek in een vergelijkend perspectief
Nederlandse politiek in een
vergelijkend perspectief
Planning.............................................................................................................................................2
College 1: 29-01-2024 Inleiding VP....................................................................................................4
College 2: 02-02-2024 Natie en staatsvorming..................................................................................6
College 3: 05-02-2024 Staatsrecht.....................................................................................................9
College 4: 09-02-2024 Staatsrecht 2.0.............................................................................................11
College 5: 16-02-2024 de consensusdemocratie in Nederland........................................................12
College 6: 19-02-2024 democratieën en autoritaire regimes...........................................................16
College 7: 23-02-2024 parlementen en presidenten........................................................................18
College 8: 26-02-2024 regeringen in Nederland..............................................................................23
College 9: 01-32-2024 parlement in Nederland...............................................................................26
College 10: Politieke participatie 04-03-2024..................................................................................29
College 11: Nederland decentraal....................................................................................................32
College 12: 11-03-2024 Kiesstelsels.................................................................................................35
College 13: 08-04-2024 kiezers........................................................................................................39
College 14: 08-04-2024 De verzorgingsstaat....................................................................................42
College 15: 08-04-2024 politieke partijen........................................................................................45
College 16: 08-04-2024 politieke partijen........................................................................................49
College 17: 19-04-2024 gastcollege.................................................................................................52
College 18: 22-04-2024 sociale bewegingen....................................................................................53
College 19: media 22-04-2024.........................................................................................................55
College 20: Italië..............................................................................................................................57
College 21: 17-05-2024 Duitsland....................................................................................................60
College 22: 24-05-2024 Verenigde Staten........................................................................................63
College 23: 27-05-2024 Congo.........................................................................................................67
College 24: 31-05-2024 Japan..........................................................................................................69
1|Pa ge
,Nederlandse politiek in een vergelijkend perspectief
Planning
Wat gaan we doen bij de cursus:
- Introduceren sleutel en kernbegrippen in politicologie
- Dit wordt gedaan door de lens van vergelijkende politiek
- We gebruiken voorbeelden uit Nederland en andere landen
Docenten;
AZ (dr. Andrej Zaslove), KV (dr, Koen Vossen), HB (prof.dr. Hansko Broeksteeg)
Literatuur;
- AIL: Andeweg, R. B., & Irwin, G. A. & T. Louwerse (2020). Dutch Government and Politics: 5th
ed.
- MHH: McCormick, John, Martin Harrop, Rod Hague (2022), Comparative government and
politics. 12th ed. MacMillan
Education
- V & B: Verheugt, J.W.P. (2020). Inleiding in het Nederlandse recht. De Zuidas. Hoofdstuk 1.;
Bovend’Eert, P.P.T. (2019).
Inleiding constitutioneel recht. Wolters Kluwer. Hoofdstuk 1 & 2
Datum Inhoud Docent Lezen
Maandag 29-1 Inleiding VP AZ MHH 1-3
Vrijdag 2-2 Natie en natievorming KV AIL 1
Maandag 5-2 Staatsrecht HB V&B
Vrijdag 9-2 Grondwet HB V&B
Maandag 12-2 Geen college
Vrijdag 16-2 Nederlandse KV AIL 2, 11
consensusdemocratie
Maandag 19-2 Democratische en AZ MHH 5-6
Autoritaire regimes
Vrijdag 23-2 President en AZ MHH 8-9
Parlement
Maandag 26-2 Regeringen in KV AIL 5, 7
Nederland
Vrijdag 1-3 Parlement in KV AIL 6
Nederland
Maandag 4-3 Burgers en participatie AZ MHH 13
Vrijdag 8-3 Gemeentes, provincies Gastcollege: Dr. Hans AIL 8
en waterschappen Vollaard
Maandag 11-3 Kiesstelsel KV AIL 4
Tentamenperiode Geen college
Maandag 8-4 Politieke cultuur AZ MHH 12
Vrijdag 12-4 Politieke partijen KV AIL 3
Maandag 15-4 Politieke stromingen KV AIL 3
Vrijdag 19-4 Sociale bewegingen AZ MHH 18
Maandag 22-4 Verzorgingsstaat AZ MHH 19-20, AIL 9
2|Pa ge
,Nederlandse politiek in een vergelijkend perspectief
Vrijdag 26-4 Media KV MHH 14
Meivakantie Geen college
Maandag 13-5 Italië AZ Geen
Vrijdag 17-5 Duitsland AZ Geen
Maandag 20-5 Geen college
Vrijdag 24-5 De Verenigde Staten Gastcollege Chris Geen
Nijhuis
Maandag 27-5 Congo Gastcollege prof.dr. Geen
Carolien van Ham
Vrijdag 31-5 Japan dr. Tjidde Tempels Geen
Maandag 3-6 Geen college
Vrijdag 7-6 Responsie AZ/KV Alles
3|Pa ge
, Nederlandse politiek in een vergelijkend perspectief
College 1: 29-01-2024 Inleiding VP
Wat is vergelijkende politiek
- Op zoek naar patronen, kijken naar landen, partijen, mensen enz. wat zijn de
overeenkomsten en wat zijn de verschillen.
- Vergelijken door middel van overeenkomsten en verschillen
- Moeten classificaties en typologieën maken
Het proces van vergelijkende politiek is het volgende.
1. Overeenkomsten en verschillen verklaren
2. Om dit te doen moeten we hypotheses uit een theorie gevormd worden
3. De hypothese worden met data gecontroleerd om te kijken of ze waar of niet waar zijn
Vergelijkende politiek formuleert voorspellingen, maar met betere theorie en beter empirisch bewijs
krijgen we een beter begrip van de politiek. We kunnen geïnformeerde conclusies trekken en
voorspellingen maken. Vergelijkende politiek zorgt ervoor om dus meer inzicht te krijgen in de
politiek.
Concepten zijn de basis van het verklaren van de politiek. Wat is een politieke partij? Wat is een
partijstelsel? Om dit soort vragen moet er geconceptualiseerd worden om ervoor te zorgen dat er
dezelfde data verzameld worden
Vergelijken is definiëren, en vaak is er veel debat over deze definities. Wat bijvoorbeeld het bepalen
van populisme is zal invloed hebben op welke partijen je populistisch beschouwd.
Waarom heet het vergelijkende politiek?
De term ontstond in de jaren 50, 60 toen politicologie nog een jong veld was. De term focust op de
noodzaak tot vergelijken.
- Het idee dat door te vergelijken het mogelijk is om patronen te vinden
Dit betekent niet dat enkelvoudige casestudies niet mogelijk zijn
- In veel opzichten zouden nu vergelijken uit vergelijkende politiek kunnen laten vallen
- We zouden kunnen zeggen: vergelijkende politiek gaat over binnenlandse politiek (in een
vergelijkend perspectief)
Wat vergelijken we:
- Nationale politieke systemen
- Sub nationale of supranationale politieke systemen: deelstaten in Duitsland of regio’s
- Typen politieke systemen
- Afzonderlijke elementen van het politieke systeem: parlement, verzorgingsstaat, kiesstelsels.
In het begin was vergelijkende politiek politicologie, maar politicologie begon eigenlijk als
geschiedenis van hedendaagse instituties.
Na de tweede wereldoorlog werd politicologie langzaam minder Amerikaans. Politicologie werd
steeds meer geïnteresseerd in niet alleen instituties maar ook in de samenleving, dit wordt
aangeduid als de behavior revolution. Politicologie leende van sociologie en antropologie, de focus
lag op de samenleving en het individu en minder op de instituties.
4|Pa ge
Nederlandse politiek in een
vergelijkend perspectief
Planning.............................................................................................................................................2
College 1: 29-01-2024 Inleiding VP....................................................................................................4
College 2: 02-02-2024 Natie en staatsvorming..................................................................................6
College 3: 05-02-2024 Staatsrecht.....................................................................................................9
College 4: 09-02-2024 Staatsrecht 2.0.............................................................................................11
College 5: 16-02-2024 de consensusdemocratie in Nederland........................................................12
College 6: 19-02-2024 democratieën en autoritaire regimes...........................................................16
College 7: 23-02-2024 parlementen en presidenten........................................................................18
College 8: 26-02-2024 regeringen in Nederland..............................................................................23
College 9: 01-32-2024 parlement in Nederland...............................................................................26
College 10: Politieke participatie 04-03-2024..................................................................................29
College 11: Nederland decentraal....................................................................................................32
College 12: 11-03-2024 Kiesstelsels.................................................................................................35
College 13: 08-04-2024 kiezers........................................................................................................39
College 14: 08-04-2024 De verzorgingsstaat....................................................................................42
College 15: 08-04-2024 politieke partijen........................................................................................45
College 16: 08-04-2024 politieke partijen........................................................................................49
College 17: 19-04-2024 gastcollege.................................................................................................52
College 18: 22-04-2024 sociale bewegingen....................................................................................53
College 19: media 22-04-2024.........................................................................................................55
College 20: Italië..............................................................................................................................57
College 21: 17-05-2024 Duitsland....................................................................................................60
College 22: 24-05-2024 Verenigde Staten........................................................................................63
College 23: 27-05-2024 Congo.........................................................................................................67
College 24: 31-05-2024 Japan..........................................................................................................69
1|Pa ge
,Nederlandse politiek in een vergelijkend perspectief
Planning
Wat gaan we doen bij de cursus:
- Introduceren sleutel en kernbegrippen in politicologie
- Dit wordt gedaan door de lens van vergelijkende politiek
- We gebruiken voorbeelden uit Nederland en andere landen
Docenten;
AZ (dr. Andrej Zaslove), KV (dr, Koen Vossen), HB (prof.dr. Hansko Broeksteeg)
Literatuur;
- AIL: Andeweg, R. B., & Irwin, G. A. & T. Louwerse (2020). Dutch Government and Politics: 5th
ed.
- MHH: McCormick, John, Martin Harrop, Rod Hague (2022), Comparative government and
politics. 12th ed. MacMillan
Education
- V & B: Verheugt, J.W.P. (2020). Inleiding in het Nederlandse recht. De Zuidas. Hoofdstuk 1.;
Bovend’Eert, P.P.T. (2019).
Inleiding constitutioneel recht. Wolters Kluwer. Hoofdstuk 1 & 2
Datum Inhoud Docent Lezen
Maandag 29-1 Inleiding VP AZ MHH 1-3
Vrijdag 2-2 Natie en natievorming KV AIL 1
Maandag 5-2 Staatsrecht HB V&B
Vrijdag 9-2 Grondwet HB V&B
Maandag 12-2 Geen college
Vrijdag 16-2 Nederlandse KV AIL 2, 11
consensusdemocratie
Maandag 19-2 Democratische en AZ MHH 5-6
Autoritaire regimes
Vrijdag 23-2 President en AZ MHH 8-9
Parlement
Maandag 26-2 Regeringen in KV AIL 5, 7
Nederland
Vrijdag 1-3 Parlement in KV AIL 6
Nederland
Maandag 4-3 Burgers en participatie AZ MHH 13
Vrijdag 8-3 Gemeentes, provincies Gastcollege: Dr. Hans AIL 8
en waterschappen Vollaard
Maandag 11-3 Kiesstelsel KV AIL 4
Tentamenperiode Geen college
Maandag 8-4 Politieke cultuur AZ MHH 12
Vrijdag 12-4 Politieke partijen KV AIL 3
Maandag 15-4 Politieke stromingen KV AIL 3
Vrijdag 19-4 Sociale bewegingen AZ MHH 18
Maandag 22-4 Verzorgingsstaat AZ MHH 19-20, AIL 9
2|Pa ge
,Nederlandse politiek in een vergelijkend perspectief
Vrijdag 26-4 Media KV MHH 14
Meivakantie Geen college
Maandag 13-5 Italië AZ Geen
Vrijdag 17-5 Duitsland AZ Geen
Maandag 20-5 Geen college
Vrijdag 24-5 De Verenigde Staten Gastcollege Chris Geen
Nijhuis
Maandag 27-5 Congo Gastcollege prof.dr. Geen
Carolien van Ham
Vrijdag 31-5 Japan dr. Tjidde Tempels Geen
Maandag 3-6 Geen college
Vrijdag 7-6 Responsie AZ/KV Alles
3|Pa ge
, Nederlandse politiek in een vergelijkend perspectief
College 1: 29-01-2024 Inleiding VP
Wat is vergelijkende politiek
- Op zoek naar patronen, kijken naar landen, partijen, mensen enz. wat zijn de
overeenkomsten en wat zijn de verschillen.
- Vergelijken door middel van overeenkomsten en verschillen
- Moeten classificaties en typologieën maken
Het proces van vergelijkende politiek is het volgende.
1. Overeenkomsten en verschillen verklaren
2. Om dit te doen moeten we hypotheses uit een theorie gevormd worden
3. De hypothese worden met data gecontroleerd om te kijken of ze waar of niet waar zijn
Vergelijkende politiek formuleert voorspellingen, maar met betere theorie en beter empirisch bewijs
krijgen we een beter begrip van de politiek. We kunnen geïnformeerde conclusies trekken en
voorspellingen maken. Vergelijkende politiek zorgt ervoor om dus meer inzicht te krijgen in de
politiek.
Concepten zijn de basis van het verklaren van de politiek. Wat is een politieke partij? Wat is een
partijstelsel? Om dit soort vragen moet er geconceptualiseerd worden om ervoor te zorgen dat er
dezelfde data verzameld worden
Vergelijken is definiëren, en vaak is er veel debat over deze definities. Wat bijvoorbeeld het bepalen
van populisme is zal invloed hebben op welke partijen je populistisch beschouwd.
Waarom heet het vergelijkende politiek?
De term ontstond in de jaren 50, 60 toen politicologie nog een jong veld was. De term focust op de
noodzaak tot vergelijken.
- Het idee dat door te vergelijken het mogelijk is om patronen te vinden
Dit betekent niet dat enkelvoudige casestudies niet mogelijk zijn
- In veel opzichten zouden nu vergelijken uit vergelijkende politiek kunnen laten vallen
- We zouden kunnen zeggen: vergelijkende politiek gaat over binnenlandse politiek (in een
vergelijkend perspectief)
Wat vergelijken we:
- Nationale politieke systemen
- Sub nationale of supranationale politieke systemen: deelstaten in Duitsland of regio’s
- Typen politieke systemen
- Afzonderlijke elementen van het politieke systeem: parlement, verzorgingsstaat, kiesstelsels.
In het begin was vergelijkende politiek politicologie, maar politicologie begon eigenlijk als
geschiedenis van hedendaagse instituties.
Na de tweede wereldoorlog werd politicologie langzaam minder Amerikaans. Politicologie werd
steeds meer geïnteresseerd in niet alleen instituties maar ook in de samenleving, dit wordt
aangeduid als de behavior revolution. Politicologie leende van sociologie en antropologie, de focus
lag op de samenleving en het individu en minder op de instituties.
4|Pa ge
