Training methodologie
M1
OPGAVE 1: Sinds 1986 wordt door de Universiteit Maastricht en TNO Voeding de
Nederlandse Cohort Studie (NLCS) uitgevoerd. Het cohort bestaat uit 120.852 mannen en
vrouwen van 55-69 jaar, die allen bij het begin van de studie nog geen kanker hadden.
Het onderzoek is opgezet en uitgevoerd om te onderzoeken of er een relatie is tussen
voeding en diverse vormen van kanker, zoals long-, darm-, nier- en maagkanker.
Alle deelnemers hebben in 1986 een uitgebreide schriftelijke vragenlijst ingevuld over
onder andere hun voedingsgewoonten, overige leefgewoonten, medische
voorgeschiedenis en familiaire belasting met kanker. Incidente kankergevallen die in de
loop der jaren zijn opgetreden, worden opgespoord met behulp van het Pathologisch
Anatomisch Landelijk Geautomatiseerd Archief (PALGA) en regionale kankerregistraties.
Deze opgave richt zich op maagkanker. Het aantal nieuwe maagkankerpatiënten tussen
1986 en 1992 (periode van 6,3 jaar) is weergegeven in de volgende tabel:
* Betreft het zesde jaar en de eerste 0,3 jaar van het zevende jaar.
A. Wat is de cumulatieve incidentie in het eerste jaar? En in het tweede, derde,
vierde en vijfde jaar? En in het 6e + 7e jaar? Neem aan dat geen van de
deelnemers aan het onderzoek uitgevallen is.
Cumulatieve incidentie = (Aantal nieuwe ziektegevallen in periode P/ Totale populatie at risk )
x 100 %
Cumulatieve incidentie in 1e jaar is (34/ 120.852) x 100 % = 0,028% per 100 mensen
In 2e jaar totale populatie at risk is 120.852 – 34 = 120.818
Cumulatieve incidentie in 2e jaar is (40/120.818) x 100% = 0,033% per 100 mensen
In 3e jaar totale populatie at risk is 120.818 – 40 = 120.778
, Cumulatieve incidentie in 3e jaar is (41/120.778) x 100% = 0.034% per 100 mensen
In 4e jaar totale populatie at risk is 120.778 – 41 = 120.737
Cumulatieve incidentie in 4e jaar is (48/ 120.737) x 100 = 0,040% per 100 mensen
In 5e jaar totale populatie at risk is 120.737 – 48 = 120.689
Cumulatieve incidentie in 5e jaar is (51/120.689) x 100% = 0,042% per 100 mensen
In 6e en 7e jaar totale populatie at risk is 120.669 – 51 = 120.638
Cumulatieve incidentie in 6e en 7e jaar is (68/120.638) x 100% = 0,056% per 100 mensen
0,056%/ 1,3 = 0,043% bij follow-up van 1 jaar.
B. Stel dat de gegevens over het aantal incidente ziektegevallen niet per jaar
bekend zijn, maar wel over de totale periode van 6,3 jaar (nl. 282). Bereken de
gemiddelde jaarlijkse cumulatieve incidentie. Ga hierbij uit van het totaal
aantal nieuwe gevallen. Neem aan dat geen van de deelnemers uitgevallen is.
Aantal nieuwe ziektegevallen gemiddeld per jaar = 282/ 6,3 = 44,8
Gemiddeld jaarlijkse cumulatieve incidentie = (44,8/120.852) x 100% = 0,037% = 3,7 mensen
per 10.000 mensen per jaar
C. Mag je de aanname bij vraag a en b wel maken?
Nee, er kunnen deelnemers zijn uitgevallen, bijvoorbeeld door sterfte (selectieve uitval =
selectiebias).
D. Bij het berekenen van de incidentiedichtheid hoef je geen aanname te maken omtrent
uitval. Waarom niet? Welke gegevens van de NLCS-deelnemers heb je nodig om de
incidentiedichtheid uit te rekenen?
Bij de incidentiedichtheid gebruik je het aantal jaren dat iemand tot de populatie at risk hoort. Dus in
plaats van het aantal mensen at risk, gebruik je het totaal aantal jaren dat iedereen tot de populatie
at risk behoort.
Je moet hiervoor weten wanneer mensen ziek zijn geworden, of en wanneer ze weer beter zijn
geworden, en of en wanneer ze overleden zijn, zodat je de persoonstijd voor iedereen uit kunt
rekenen.
M1
OPGAVE 1: Sinds 1986 wordt door de Universiteit Maastricht en TNO Voeding de
Nederlandse Cohort Studie (NLCS) uitgevoerd. Het cohort bestaat uit 120.852 mannen en
vrouwen van 55-69 jaar, die allen bij het begin van de studie nog geen kanker hadden.
Het onderzoek is opgezet en uitgevoerd om te onderzoeken of er een relatie is tussen
voeding en diverse vormen van kanker, zoals long-, darm-, nier- en maagkanker.
Alle deelnemers hebben in 1986 een uitgebreide schriftelijke vragenlijst ingevuld over
onder andere hun voedingsgewoonten, overige leefgewoonten, medische
voorgeschiedenis en familiaire belasting met kanker. Incidente kankergevallen die in de
loop der jaren zijn opgetreden, worden opgespoord met behulp van het Pathologisch
Anatomisch Landelijk Geautomatiseerd Archief (PALGA) en regionale kankerregistraties.
Deze opgave richt zich op maagkanker. Het aantal nieuwe maagkankerpatiënten tussen
1986 en 1992 (periode van 6,3 jaar) is weergegeven in de volgende tabel:
* Betreft het zesde jaar en de eerste 0,3 jaar van het zevende jaar.
A. Wat is de cumulatieve incidentie in het eerste jaar? En in het tweede, derde,
vierde en vijfde jaar? En in het 6e + 7e jaar? Neem aan dat geen van de
deelnemers aan het onderzoek uitgevallen is.
Cumulatieve incidentie = (Aantal nieuwe ziektegevallen in periode P/ Totale populatie at risk )
x 100 %
Cumulatieve incidentie in 1e jaar is (34/ 120.852) x 100 % = 0,028% per 100 mensen
In 2e jaar totale populatie at risk is 120.852 – 34 = 120.818
Cumulatieve incidentie in 2e jaar is (40/120.818) x 100% = 0,033% per 100 mensen
In 3e jaar totale populatie at risk is 120.818 – 40 = 120.778
, Cumulatieve incidentie in 3e jaar is (41/120.778) x 100% = 0.034% per 100 mensen
In 4e jaar totale populatie at risk is 120.778 – 41 = 120.737
Cumulatieve incidentie in 4e jaar is (48/ 120.737) x 100 = 0,040% per 100 mensen
In 5e jaar totale populatie at risk is 120.737 – 48 = 120.689
Cumulatieve incidentie in 5e jaar is (51/120.689) x 100% = 0,042% per 100 mensen
In 6e en 7e jaar totale populatie at risk is 120.669 – 51 = 120.638
Cumulatieve incidentie in 6e en 7e jaar is (68/120.638) x 100% = 0,056% per 100 mensen
0,056%/ 1,3 = 0,043% bij follow-up van 1 jaar.
B. Stel dat de gegevens over het aantal incidente ziektegevallen niet per jaar
bekend zijn, maar wel over de totale periode van 6,3 jaar (nl. 282). Bereken de
gemiddelde jaarlijkse cumulatieve incidentie. Ga hierbij uit van het totaal
aantal nieuwe gevallen. Neem aan dat geen van de deelnemers uitgevallen is.
Aantal nieuwe ziektegevallen gemiddeld per jaar = 282/ 6,3 = 44,8
Gemiddeld jaarlijkse cumulatieve incidentie = (44,8/120.852) x 100% = 0,037% = 3,7 mensen
per 10.000 mensen per jaar
C. Mag je de aanname bij vraag a en b wel maken?
Nee, er kunnen deelnemers zijn uitgevallen, bijvoorbeeld door sterfte (selectieve uitval =
selectiebias).
D. Bij het berekenen van de incidentiedichtheid hoef je geen aanname te maken omtrent
uitval. Waarom niet? Welke gegevens van de NLCS-deelnemers heb je nodig om de
incidentiedichtheid uit te rekenen?
Bij de incidentiedichtheid gebruik je het aantal jaren dat iemand tot de populatie at risk hoort. Dus in
plaats van het aantal mensen at risk, gebruik je het totaal aantal jaren dat iedereen tot de populatie
at risk behoort.
Je moet hiervoor weten wanneer mensen ziek zijn geworden, of en wanneer ze weer beter zijn
geworden, en of en wanneer ze overleden zijn, zodat je de persoonstijd voor iedereen uit kunt
rekenen.
