Inleiding
Nekpijn & lage rugpijn (80%)
Belangrijkste aandoening waarom mensen beperkingen ervaren in dagelijkse leven
Belangrijkste oorzaak v ziekteverzuim & vroegtijdig persioen
Alle leeftijden mensen v beroepsleeftijd
- Acute episodes spontaan verbeteren binnen 6weken
- Hervallen binnen jaar
- Chronisch
- Weinig hinder
Behandeling afstemmen op individuele personen
1. klinisch redeneren
KR-proces:
1
, Informatie vergaren uit anamnese
Interpreteren
Bepaalde hypothese stellen
Testen selecteren om uit te voeren in KO
Bevindingen interpreteren
Hypotheses bevestigen/verwerpen
Conclusie trekken
Behandeling opstellen
Voorbeeld p9
Op welke manier behandeldoelstellingen best kan bereiken?
Evalueren of behandeldoelstellingen effectief bereikt zijn binnen voorspelde periode
Niet of te traag bereikt? Therapeut nagaan wat oorzaak kan zijn
thuisoefeningen onvoldoende uitvoeren?
belasting tijdens oefeningen onvoldoende hoog
Behandeling aangepast
Rekening houden met bio-psychosociale context
Parallele denkpistes
- Denkpiste= bepaald aspect waar we informatie over
moeten vergaren in anamnese & KO, om mee te
implementeren in behandeling
- Parallel: pistes niet los van elkaar zien met elkaar
gerelateerd
Willekeurige volgorde, geen hiërarchie
1.1. Risico-inschatting
Aangewezen dat we patiënt behandelen?
Geen meerwaarde? Niet geïndiceerd
Vermoeden ve risico op ernstig probleem? doorverwijzen
- Rode vlaggen= tekenen & symptomen die kù wijzen op pathologie/aandoening waarvoor
doorverwijzing noodzakelijk is
Onverklaarbaar gewichtsverlies
Koorts
Algemene malaise
Voorgeschiedenis kanker
Niet-mechanische pijn
Vermoeidheid
Nachtelijke ijn
Verminderde eetlust
Trauma
Intraveneus drukggebruik
Immunodeficiëntie/gebruik v immunodepressieve medicatie
Systematisch gebruik corticosteroïden
Meer wijdverspreide sensorische klachten
Groen-oranje-rood licht systeem:
- Groen licht: geen redenen vr enige bezorgdheid
behandeling starten zoals gepland
vooruitgang zoals verwacht? Behandeling gewoon verder zetten
- Oranje licht: enkele redenen tot bezorgdheid
behandeling starten met bepaalde voorzorgsmaatregelen
klachten zeer grond opvolgen
2
, behandeling goed effect & mogelijke redenen vr bezorgdheid verdwijnen?
Behandeling verder gezet
geen goede progressie/toename vd bezorgdheid? P doorgestuurd
- rood licht: duidelijk redenen tot bezorgdheid
P niet behandelen doorverwijzen nr arts
na uitvoeren v tests door arts ernstige onderliggende problemen uitgesloten
behandeling starten
ganse verhaal vd P in acht nemen
typisch op zoek gaan nr clusters v rode vlaggen
hoe meer rode vlaggen samen voorkomen, hoe groter kans op onderliggend probleem, hoe
groter bezorgdheid
1.2. pijnmechanismen
nociceptieve pijn: pijn die ontstaat door eigenlijke/dreigende schade aan niet-neuraal weefsel
+ is gevolg v activering nociceptoren
Nociceptoren=hoogdrempelige receptoren deel uitmaken vh perifeer somatosensorisch ZS
sturen pas signalen door nr CZS bij voldoende sterke stimulus
Vb bij inflammatie: ontstekingsmediatoren verlagen ontladingsdrempel
Perifere sensitisatie
in perifre weefsels (huid)
verschillende types:
Mechanisch
Thermisch
Chemisch
Polymodaal: reageren op meerdere, verschillende prikkels
OPM: nociceptoren=/ pijnrecpetoren => sturen GEEN pijnsignalen door nr CZS
MAAR sturen gevaar-signalen door
afferente signalen geïnterpreteerd door hersenen => aanleiding tot ervaren v pijn
pijn die we ervaren= evenredig aan nociceptieve input
pijn=/ atlijd teken v weefselschade
pijn= alarmsignaal => ontstaan vooraleer er schade is
kenmerken:
- uitgelokt of reductie bij bepaalde houdingen/bewegingen
pijn= evenredig aan mechanische belasting op betrokken structuren
flexie-gerelateerde activiteiten: pijn MAAAR extensie-posities: minder/geen pijn
hoog actueel probleem met sterke inflammatoire respons: bijna alle bewegingen
pijnlijk => perifere sensitisatie
- lokaal of regionaal => afgelijnd qua lokalisatie
- pijn aanwezig ifv fases v weefselherstel
- reageert goed op ontstekingswerende medicatie
neuropatische pijn: pijn veroorzaakt door laesie of ziekte vh (perifere) somatosensorische ZS
musculoskeletale klachten
kenmerken:
- brandend, schietend, scherp, elektrische schok
- ih verloop vd perifere zenuw of dermatomale innervatiegebied ve perifere zenuw
- geprovoceerd door manoeuvres betrokken neurogene structuren op spanning/onder
compressie brengen
- gepaard met sensorische klachten
- irritabel
- spontaan verergeren
- in rust aanwezig
3
Nekpijn & lage rugpijn (80%)
Belangrijkste aandoening waarom mensen beperkingen ervaren in dagelijkse leven
Belangrijkste oorzaak v ziekteverzuim & vroegtijdig persioen
Alle leeftijden mensen v beroepsleeftijd
- Acute episodes spontaan verbeteren binnen 6weken
- Hervallen binnen jaar
- Chronisch
- Weinig hinder
Behandeling afstemmen op individuele personen
1. klinisch redeneren
KR-proces:
1
, Informatie vergaren uit anamnese
Interpreteren
Bepaalde hypothese stellen
Testen selecteren om uit te voeren in KO
Bevindingen interpreteren
Hypotheses bevestigen/verwerpen
Conclusie trekken
Behandeling opstellen
Voorbeeld p9
Op welke manier behandeldoelstellingen best kan bereiken?
Evalueren of behandeldoelstellingen effectief bereikt zijn binnen voorspelde periode
Niet of te traag bereikt? Therapeut nagaan wat oorzaak kan zijn
thuisoefeningen onvoldoende uitvoeren?
belasting tijdens oefeningen onvoldoende hoog
Behandeling aangepast
Rekening houden met bio-psychosociale context
Parallele denkpistes
- Denkpiste= bepaald aspect waar we informatie over
moeten vergaren in anamnese & KO, om mee te
implementeren in behandeling
- Parallel: pistes niet los van elkaar zien met elkaar
gerelateerd
Willekeurige volgorde, geen hiërarchie
1.1. Risico-inschatting
Aangewezen dat we patiënt behandelen?
Geen meerwaarde? Niet geïndiceerd
Vermoeden ve risico op ernstig probleem? doorverwijzen
- Rode vlaggen= tekenen & symptomen die kù wijzen op pathologie/aandoening waarvoor
doorverwijzing noodzakelijk is
Onverklaarbaar gewichtsverlies
Koorts
Algemene malaise
Voorgeschiedenis kanker
Niet-mechanische pijn
Vermoeidheid
Nachtelijke ijn
Verminderde eetlust
Trauma
Intraveneus drukggebruik
Immunodeficiëntie/gebruik v immunodepressieve medicatie
Systematisch gebruik corticosteroïden
Meer wijdverspreide sensorische klachten
Groen-oranje-rood licht systeem:
- Groen licht: geen redenen vr enige bezorgdheid
behandeling starten zoals gepland
vooruitgang zoals verwacht? Behandeling gewoon verder zetten
- Oranje licht: enkele redenen tot bezorgdheid
behandeling starten met bepaalde voorzorgsmaatregelen
klachten zeer grond opvolgen
2
, behandeling goed effect & mogelijke redenen vr bezorgdheid verdwijnen?
Behandeling verder gezet
geen goede progressie/toename vd bezorgdheid? P doorgestuurd
- rood licht: duidelijk redenen tot bezorgdheid
P niet behandelen doorverwijzen nr arts
na uitvoeren v tests door arts ernstige onderliggende problemen uitgesloten
behandeling starten
ganse verhaal vd P in acht nemen
typisch op zoek gaan nr clusters v rode vlaggen
hoe meer rode vlaggen samen voorkomen, hoe groter kans op onderliggend probleem, hoe
groter bezorgdheid
1.2. pijnmechanismen
nociceptieve pijn: pijn die ontstaat door eigenlijke/dreigende schade aan niet-neuraal weefsel
+ is gevolg v activering nociceptoren
Nociceptoren=hoogdrempelige receptoren deel uitmaken vh perifeer somatosensorisch ZS
sturen pas signalen door nr CZS bij voldoende sterke stimulus
Vb bij inflammatie: ontstekingsmediatoren verlagen ontladingsdrempel
Perifere sensitisatie
in perifre weefsels (huid)
verschillende types:
Mechanisch
Thermisch
Chemisch
Polymodaal: reageren op meerdere, verschillende prikkels
OPM: nociceptoren=/ pijnrecpetoren => sturen GEEN pijnsignalen door nr CZS
MAAR sturen gevaar-signalen door
afferente signalen geïnterpreteerd door hersenen => aanleiding tot ervaren v pijn
pijn die we ervaren= evenredig aan nociceptieve input
pijn=/ atlijd teken v weefselschade
pijn= alarmsignaal => ontstaan vooraleer er schade is
kenmerken:
- uitgelokt of reductie bij bepaalde houdingen/bewegingen
pijn= evenredig aan mechanische belasting op betrokken structuren
flexie-gerelateerde activiteiten: pijn MAAAR extensie-posities: minder/geen pijn
hoog actueel probleem met sterke inflammatoire respons: bijna alle bewegingen
pijnlijk => perifere sensitisatie
- lokaal of regionaal => afgelijnd qua lokalisatie
- pijn aanwezig ifv fases v weefselherstel
- reageert goed op ontstekingswerende medicatie
neuropatische pijn: pijn veroorzaakt door laesie of ziekte vh (perifere) somatosensorische ZS
musculoskeletale klachten
kenmerken:
- brandend, schietend, scherp, elektrische schok
- ih verloop vd perifere zenuw of dermatomale innervatiegebied ve perifere zenuw
- geprovoceerd door manoeuvres betrokken neurogene structuren op spanning/onder
compressie brengen
- gepaard met sensorische klachten
- irritabel
- spontaan verergeren
- in rust aanwezig
3
