Samenvatting ‘Personality disorders’ probleem 1: Clinical picture
DSM-V
NB: de prevalenties die in de DSM worden genoemd, zijn de prevalenties die worden aangehouden
Personality disorder = een langdurig patroon van innerlijke ervaring en gedrag dat sign. afwijkt van
de verwachtingen van de cultuur van het individu, het is pervasief en inflexibel, heeft een onset in
adolescentie of vroege volwassenheid, is stabiel over de tijd en leidt tot distress/impairment
Soorten persoonlijkheidsstoornissen (Cluster A, Cluster B, Cluster C):
1. Paranoid PD: een patroon van distrust en suspiciousness waarbij de motieven van anderen
worden geïnterpreteerd als kwaadwillig (malevolent)
2. Schizoid PD: een patroon van ‘detachment’ van sociale relaties en een beperkte range aan
emotionele expressie
3. Schizotypal PD: een patroon van acute discomfort in close relaties, cognitieve of
perceptuele verdraaiingen en excentriek gedrag
4. Antisocial PD: een patroon van ‘disregard’ voor en schending van de rechten van anderen
5. Borderline PD: een patroon van instabiliteit in interpersoonlijke relaties, zelfbeeld en affect,
vaak gekenmerkt door impulsiviteit
6. Histrionic PD: een patroon van excessieve emotionaliteit en aandacht zoeken
7. Narcissistic PD: een patroon van grandioosheid, behoefte voor administratie en een tekort
aan empathie
8. Avoidant PD: een patroon van sociale inhibitie, gevoelens van inadequaatheid en
hypersensitief naar negatieve evaluatie
9. Dependent PD: een patroon van onderdanig (submissive) en clingy gedrag dat gerelateerd is
aan een excessieve behoefte om voor gezorgd te worden
10. Obsessive-compulsive PD: een patroon van preoccupatie met ordenen, perfectionisme en
controle
11. Personality change due to another medical condition: een persistentie
persoonlijkheidsverandering die het gevolg is van directe fysiologische effecten van een
medische conditie
12. Other specified PD & unspecified PD: er wordt voldaan aan algemene criteria/traits voor
een PD, maar er wordt niet voldaan aan een specifieke PD of er wordt voldaan aan algemene
criteria voor een PD, maar het individu heeft een PD die niet bestaan in de DSM-5
Cluster A: keyword: odd / eccentric
● Prevalentie: 5.7%
Cluster B: keyword: dramatic / emotional / erratic (onberekenbaar/grillig)
● Prevalentie: 1.5%
Cluster C: keyword: anxious / fearful
● Prevalentie: 6%
Volgens de DSM kan de diagnose van een persoonlijkheidsstoornis gesteld worden, als iemand aan
de volgende criteria voldoet:
A) Een duurzaam patroon van innerlijke ervaringen en gedragingen dat duidelijk afwijkt van
wat binnen de cultuur van de betrokkene wordt verwacht. Dit patroon komt op twee of meer
van de volgende terreinen tot uiting:
a) Cognities (manieren van waarnemen en interpreteren van zichzelf, andere mensen
en gebeurtenissen)
b) Affectiviteit (de variëteit, intensiteit, labiliteit en adequaatheid van de emotionele
reacties)
c) Interpersoonlijk functioneren
d) Impulsbeheersing
B) Het duurzame patroon is inflexibel en komt tot uiting in een breed scala van persoonlijke en
sociale situaties
C) Het duurzame patroon veroorzaakt klinisch significante lijdensdruk of beperkingen in het
sociale of beroepsmatige functioneren of op andere belangrijke terreinen
DSM-V
NB: de prevalenties die in de DSM worden genoemd, zijn de prevalenties die worden aangehouden
Personality disorder = een langdurig patroon van innerlijke ervaring en gedrag dat sign. afwijkt van
de verwachtingen van de cultuur van het individu, het is pervasief en inflexibel, heeft een onset in
adolescentie of vroege volwassenheid, is stabiel over de tijd en leidt tot distress/impairment
Soorten persoonlijkheidsstoornissen (Cluster A, Cluster B, Cluster C):
1. Paranoid PD: een patroon van distrust en suspiciousness waarbij de motieven van anderen
worden geïnterpreteerd als kwaadwillig (malevolent)
2. Schizoid PD: een patroon van ‘detachment’ van sociale relaties en een beperkte range aan
emotionele expressie
3. Schizotypal PD: een patroon van acute discomfort in close relaties, cognitieve of
perceptuele verdraaiingen en excentriek gedrag
4. Antisocial PD: een patroon van ‘disregard’ voor en schending van de rechten van anderen
5. Borderline PD: een patroon van instabiliteit in interpersoonlijke relaties, zelfbeeld en affect,
vaak gekenmerkt door impulsiviteit
6. Histrionic PD: een patroon van excessieve emotionaliteit en aandacht zoeken
7. Narcissistic PD: een patroon van grandioosheid, behoefte voor administratie en een tekort
aan empathie
8. Avoidant PD: een patroon van sociale inhibitie, gevoelens van inadequaatheid en
hypersensitief naar negatieve evaluatie
9. Dependent PD: een patroon van onderdanig (submissive) en clingy gedrag dat gerelateerd is
aan een excessieve behoefte om voor gezorgd te worden
10. Obsessive-compulsive PD: een patroon van preoccupatie met ordenen, perfectionisme en
controle
11. Personality change due to another medical condition: een persistentie
persoonlijkheidsverandering die het gevolg is van directe fysiologische effecten van een
medische conditie
12. Other specified PD & unspecified PD: er wordt voldaan aan algemene criteria/traits voor
een PD, maar er wordt niet voldaan aan een specifieke PD of er wordt voldaan aan algemene
criteria voor een PD, maar het individu heeft een PD die niet bestaan in de DSM-5
Cluster A: keyword: odd / eccentric
● Prevalentie: 5.7%
Cluster B: keyword: dramatic / emotional / erratic (onberekenbaar/grillig)
● Prevalentie: 1.5%
Cluster C: keyword: anxious / fearful
● Prevalentie: 6%
Volgens de DSM kan de diagnose van een persoonlijkheidsstoornis gesteld worden, als iemand aan
de volgende criteria voldoet:
A) Een duurzaam patroon van innerlijke ervaringen en gedragingen dat duidelijk afwijkt van
wat binnen de cultuur van de betrokkene wordt verwacht. Dit patroon komt op twee of meer
van de volgende terreinen tot uiting:
a) Cognities (manieren van waarnemen en interpreteren van zichzelf, andere mensen
en gebeurtenissen)
b) Affectiviteit (de variëteit, intensiteit, labiliteit en adequaatheid van de emotionele
reacties)
c) Interpersoonlijk functioneren
d) Impulsbeheersing
B) Het duurzame patroon is inflexibel en komt tot uiting in een breed scala van persoonlijke en
sociale situaties
C) Het duurzame patroon veroorzaakt klinisch significante lijdensdruk of beperkingen in het
sociale of beroepsmatige functioneren of op andere belangrijke terreinen
