Samenvatting macro-economie
1 Table of Contents
1. MODULE 1............................................................................................................................................................................. 4
1.1 WAT IS MACRO-ECONOMIE? ......................................................................................................................................................... 4
1.1.1 2 grote stromingen: ............................................................................................................................................................ 4
1.1.2 Controverse macro-economen. .......................................................................................................................................... 4
1.1.3 Economische stromen:........................................................................................................................................................ 5
1.1.4 Theorie en Empire ............................................................................................................................................................... 6
2 MODULE 2: BBP EN INFLATIE ................................................................................................................................................. 7
2.1 BBP .......................................................................................................................................................................................... 7
2.1.1 Lekken uit het BBP: ............................................................................................................................................................. 9
2.1.2 Injecties in het BBP: ............................................................................................................................................................ 9
2.1.3 Marktwaarde ...................................................................................................................................................................... 9
2.1.4 Andere manieren om inkomen te meten: ......................................................................................................................... 11
2.1.5 Componenten van het BBP: .............................................................................................................................................. 11
2.1.6 BBP in verschillende landen on 2022: ............................................................................................................................... 12
2.1.7 BBP/Capita ....................................................................................................................................................................... 12
2.1.8 Wijzigingen van het bbp 2 oorzaken: ............................................................................................................................... 12
2.1.9 Reëel BBP: ......................................................................................................................................................................... 12
2.1.10 BBP Deflator: ............................................................................................................................................................... 12
2.1.11 BBP groeivoet: .............................................................................................................................................................. 12
2.1.12 Limieten van BBP als maatstaf: .................................................................................................................................... 13
2.1.13 BBP is een benadering: ................................................................................................................................................ 13
2.2 INFLATIE................................................................................................................................................................................... 14
2.2.1 Hoe wordt de consumptieprijzenindex berekend?............................................................................................................ 14
2.2.2 Problemen met het meten van de consumptieprijzenindex (Alles wat niet weergegeven wordt in het CPI).................... 14
2.2.3 In België worden er nog andere indexen gebruikt: ........................................................................................................... 15
2.2.4 Indexering ......................................................................................................................................................................... 15
2.2.5 Verschil tussen BBP deflator en de CPI ............................................................................................................................. 15
2.2.6 Economische variabelen corrigeren voor inflatie ............................................................................................................. 16
2.2.7 Reële en nominale rente ................................................................................................................................................... 16
3 MODULE 3: ECONOMISCHE GROEI ...................................................................................................................................... 16
3.1 WAAROM ZIJN SOMMIGE LANDEN ARM EN ANDERE RIJK? .................................................................................................................. 16
3.2 GROEITHEORIE .......................................................................................................................................................................... 17
3.2.1 Wat bepaalt productiviteit? ............................................................................................................................................. 17
3.3 SOLOW-SWAN MODEL................................................................................................................................................................ 18
3.3.1 Oorzaken van groei: ......................................................................................................................................................... 18
3.4 HET ENDOGENE GROEIMODEL ...................................................................................................................................................... 20
3.5 HOE KAN BELEID GROEI BEÏNVLOEDEN ............................................................................................................................................ 20
3.5.1 Investeringen .................................................................................................................................................................... 20
3.5.2 Menselijk kapitaal ............................................................................................................................................................ 20
3.5.3 Technologische ontwikkeling ............................................................................................................................................ 20
3.5.4 Buitenlandse handel ......................................................................................................................................................... 21
1
,4 MODULE 4 WERKLOOSHEID ................................................................................................................................................ 21
4.1 WAT IS WERKLOOSHEID? ............................................................................................................................................................. 21
4.2 HOE WORDT WERKLOOSHEID GEMETEN? ........................................................................................................................................ 21
4.2.1 Administratieve data ........................................................................................................................................................ 21
4.2.2 Labour force survey .......................................................................................................................................................... 21
4.3 DEFINITIES ................................................................................................................................................................................ 21
4.4 CIJFERS .................................................................................................................................................................................... 22
4.5 NATUURLIJKE WERKLOOSHEID ...................................................................................................................................................... 22
4.5.1 Redenen waarom natuurlijke werkloosheid>0? ............................................................................................................... 22
4.5.2 Theorieën ivm werkloosheid ............................................................................................................................................. 23
4.5.3 Bestaat natuurlijke werkloosheid? ................................................................................................................................... 24
4.5.4 Soorten werkloosheid ....................................................................................................................................................... 25
4.5.5 Kosten van werkloosheid .................................................................................................................................................. 25
5 MODULE 5........................................................................................................................................................................... 27
5.1 SPAREN EN INVESTEREN (GELDMARKT) ........................................................................................................................................... 27
5.1.1 Het financiële systeem ...................................................................................................................................................... 27
5.1.2 Actuele waarde ................................................................................................................................................................. 31
5.1.3 Risico................................................................................................................................................................................. 32
5.1.4 Beleid ................................................................................................................................................................................ 33
6 MODULE 6........................................................................................................................................................................... 34
6.1 HET MONETAIRE SYSTEEM ........................................................................................................................................................... 34
6.1.1 Geschiedenis van geld ...................................................................................................................................................... 34
6.1.2 De functies van het geld ................................................................................................................................................... 35
6.1.3 Liquiditeit .......................................................................................................................................................................... 35
6.1.4 Soorten geld ..................................................................................................................................................................... 35
6.1.5 Geld in de economie ......................................................................................................................................................... 35
6.1.6 Banken en geldaanbod ..................................................................................................................................................... 36
6.1.7 De rol van de centrale banken .......................................................................................................................................... 37
6.1.8 Inflatie .............................................................................................................................................................................. 38
6.1.9 Deflatie ............................................................................................................................................................................. 44
7 HOC 7: OPEN ECONOMIE ..................................................................................................................................................... 45
7.1 INTRODUCTIE ............................................................................................................................................................................ 45
7.2 TRANSACTIES MET HET BUITENLAND ................................................................................................................................... 45
7.2.1 HANDEL IN GOEDEREN EN DIENSTEN............................................................................................................................... 45
7.2.2 INTERNATIONALE GELDSTROMEN.................................................................................................................................... 46
7.2.3 Wisselkoersen ................................................................................................................................................................... 47
7.2.4 Beleid ................................................................................................................................................................................ 53
Kapitaalvlucht ............................................................................................................................................................................... 57
8 MODULE 8 CONJUNCTUUR .................................................................................................................................................. 59
8.1 INTRODUCTIE:............................................................................................................................................................................ 60
8.2 DATACONCEPTEN ....................................................................................................................................................................... 60
8.2.1 Procyclische en contracyclische variabelen ....................................................................................................................... 62
8.2.2 Variabelen als indicator .................................................................................................................................................... 62
8.2.3 Conjunctuurklok van NL: ................................................................................................................................................... 63
8.3 OORZAKEN CONJUNCTUUR ........................................................................................................................................................... 65
8.3.1 Huishoudens:..................................................................................................................................................................... 65
8.3.2 Bedrijven: .......................................................................................................................................................................... 65
8.3.3 Overheid:........................................................................................................................................................................... 65
2
, 8.3.4 Het buitenland: ................................................................................................................................................................. 65
ð Verwachtingen: ..................................................................................................................................................................... 65
8.4 CONJUNCTUUR MODELLEN: .......................................................................................................................................................... 66
8.5 NEOKLASSIEKE THEORIE ............................................................................................................................................................... 66
8.5.1 Aanbodzijde: ..................................................................................................................................................................... 66
8.5.2 Vraagzijde: ........................................................................................................................................................................ 69
8.6 NEOKEYNESIAANSE THEORIE ......................................................................................................................................................... 69
8.6.1 Aanbodzijde: ..................................................................................................................................................................... 69
8.6.2 Vraagzijde: ........................................................................................................................................................................ 69
8.6.3 De grote theorieën om conjunctuur te verklaren: ............................................................................................................. 71
8.7 DYNAMIC STOCHASTIC GENERAL EQUILIBRIUM MODELS ..................................................................................................................... 72
9 MODULE 9: KEYNESIAANSE THEORIE.................................................................................................................................... 72
9.1 BELANGRIJKE CONCEPTEN ............................................................................................................................................................. 72
9.1.1 Multiplicator effect: .......................................................................................................................................................... 74
10 MODULE 10: DE GEAGGREGEERDE VRAAG (AV) EN HET GEAGGREGEERDE AANBOD (AA) ................................................. 75
10.1 INTRODUCTIE............................................................................................................................................................................. 75
10.2 DE KORTE TERMIJN ..................................................................................................................................................................... 75
10.3 DE GEAGGREGEERDE VRAAG (AV) .................................................................................................................................................. 77
10.3.1 Verschuiving van de geaggregeerde vraagcurve: ......................................................................................................... 78
10.4 HET GEAGGREGEERDE AANBOD (AA) .............................................................................................................................................. 80
10.5 TWEE OORZAKEN VAN FLUCTUATIES ................................................................................................................................................ 88
10.5.1 Verschuiving in geaggregeerde vraag:.......................................................................................................................... 89
10.5.2 Verschuiving in geaggregeerd aanbod: ........................................................................................................................ 91
10.6 NEOKEYNESIAANSE THEORIE ......................................................................................................................................................... 94
11 MODULE 11: MONETAIR EN FISCAAL BELEID ................................................................................................................... 95
11.1 MONETAIR BELEID: .................................................................................................................................................................... 95
De vraag naar geld: ....................................................................................................................................................................... 95
Het geldaanbod: ............................................................................................................................................................................ 96
Link tussen de rentevoet en de AV-curve ....................................................................................................................................... 96
Monetair beleid ............................................................................................................................................................................. 96
11.2 FISCAAL BELEID .......................................................................................................................................................................... 97
11.2.1 Overheidsuitgaven ....................................................................................................................................................... 97
11.2.2 Belastingen ................................................................................................................................................................... 98
11.3 BELEID OM DE ECONOMIE TE STABILISEREN ..................................................................................................................................... 98
11.3.1 Argumenten voor actief stabiliseringsbeleid................................................................................................................ 98
11.3.2 Argumenten tegen actief stabiliseringsbeleid.............................................................................................................. 98
11.3.3 Automatische stabilisatoren ...................................................................................................................................... 100
3
, 1. Module 1
1.1 WAT IS MACRO-ECONOMIE?
Micro-economie= bestuderen individuele beslissingen van agenten. (consumenten, bedrijven…)
Meso- economie= Bestuderen op sectorniveau. (industrie, onderwijs...)
Macro-economie= Studie hoe al de individuele beslissingen van de individuele agenten samenkomen en hoe
deze de economie van een land / regio bepalen.
è Macro-economie bestudeert hoe alle economische beslissingen die individuele
bedrijven/consumenten/spaarders/werkgevers/ werknemers maken samenkomen en het economische
systeem vormen. Dat tot bepaalde uitkomsten leiden: inflatie, economische groei en werkloosheid.
Meestal op het niveau van een land of regio. (Vlaanderen, België, Europa)
BBP:Is een mogelijke uitkomst.
Wordt gebruikt als een maatstaf voor economische welvaart.
1.1.1 2 GROTE STROMINGEN:
-Lange termijn bv economische groei van landen.
-Korte termijn bv conjunctuur(depressie, recessie,..), inflatie en
werkloosheid.
Wat verklaart het verschil tussen de uitkomst van arme vs rijke landen?
BBP en Inflatie: 2 mogelijke uitkomsten
Op lange termijn is er sprake van economische groei. Bestuderen van
submarkten (arbeidsmarkt, geldmarkt en buitenland)
Op lange termijn gaat het over conjunctuur: bestuderen geldmarkt.
Al dit komt samen in: geaggregeerde vraag en aanbod= alle vorige
analyses van vorige modellen samenbrengen.
1.1.2 CONTROVERSE MACRO-ECONOMEN.
Macro-economen kunnen goed het verleden verklaren, maar niet voorspellen.
Oorzaak: Het is een sociale wetenschap dat mensen bestudeert.
Verschillende economische stromen doorheen de tijd
De wereld waarin deze mensen leven en beslissingen maken veranderen.
4
, 1.1.3 ECONOMISCHE STROMEN:
1.1.3.1 Adam Smith:
De grondlegger van de economie. Er was nog geen sprake van economie, hij was een moraal filosoof.
Studie naar de natuur en de rijkdom van landen.
In de tijd van de verlichting.
Kernidee van Smith: Als er geen inmenging is van bv overheden komt de markt tot het optimale evenwicht.
Industriële revolutie:
Landen worden rijk, maar ook groepen mensen binnen die landen.
Ontstaan 2 tegenovergestelde stromingen:
1.1.3.2 Marxisme:
Het kapitalisme kan enkel bestaan als er genoeg werkloosheid is. De werklozen is nodig om de slechte
condities op te leggen aan de wn.
BV:
- bij geen werkloosheid in het kapitalistisch systeem:
1 wn gaat niet akkoord met de arbeidsvoorwaarden dan moet de wg toeleveringen doen.
-Bij werkloosheid in het kapitalistisch systeem:
1 wn wilt aan bepaalde voorwaarde niet werken, dan zijn er nog genoeg andere die dat wel willen.
Idee= het reserve leger van werklozen
1.1.3.3 Oostenrijkse school:
Werkloosheid bestaat niet want in een markt die vrijgelaten wordt, vindt iedereen werk tegen het loon
waaraan een wg werk wil aanbieden. Mensen die niet willen werken tegen een bepaald loon zijn vrijwillig
werklozen.
1.1.3.4 Economische crisis van de jaren 30
Voornamelijk in de VS, gaat gepaard met een ongeziene werkloosheid.
Gevolg van de crisis: ontstaan nieuwe economische school:
1.1.3.5 John Maynard Keynes:
Het idee van ‘markten komen tot een evenwicht’ en ‘werkloosheid is vrijwillig’, klopt niet volgens Keynes.
Markten komen niet altijd tot het optimale evenwicht, overheidsinmenging is noodzakelijk om de vraag te
verhogen.
Een externe schok (beurscrash, covid) kan een suboptimaal evenwicht veroorzaken, door
overheidsmaatregelen -> optimaal.
Overheid moet de vicieuze cirkel doorbreken
Hij is de grondlegger van macro-economie en economische beleid en professor in Cambridge.
In jaren 70 begin 80 ontstaan nieuw fenomeen:
Stagflatie: De inflatie stijgt en de economie groei stagneert of daalt.
Als er geen economische groei is moet de vraag verhoogd worden, maar dan zullen de prijzen stijgen (hogere
inflatie)
Oorzaak stagflatie: Oliecrisis: prijs van energie stijgt los van de wet van vraag en aanbod.
Ontstaan 2 nieuwe stromingen:
5
1 Table of Contents
1. MODULE 1............................................................................................................................................................................. 4
1.1 WAT IS MACRO-ECONOMIE? ......................................................................................................................................................... 4
1.1.1 2 grote stromingen: ............................................................................................................................................................ 4
1.1.2 Controverse macro-economen. .......................................................................................................................................... 4
1.1.3 Economische stromen:........................................................................................................................................................ 5
1.1.4 Theorie en Empire ............................................................................................................................................................... 6
2 MODULE 2: BBP EN INFLATIE ................................................................................................................................................. 7
2.1 BBP .......................................................................................................................................................................................... 7
2.1.1 Lekken uit het BBP: ............................................................................................................................................................. 9
2.1.2 Injecties in het BBP: ............................................................................................................................................................ 9
2.1.3 Marktwaarde ...................................................................................................................................................................... 9
2.1.4 Andere manieren om inkomen te meten: ......................................................................................................................... 11
2.1.5 Componenten van het BBP: .............................................................................................................................................. 11
2.1.6 BBP in verschillende landen on 2022: ............................................................................................................................... 12
2.1.7 BBP/Capita ....................................................................................................................................................................... 12
2.1.8 Wijzigingen van het bbp 2 oorzaken: ............................................................................................................................... 12
2.1.9 Reëel BBP: ......................................................................................................................................................................... 12
2.1.10 BBP Deflator: ............................................................................................................................................................... 12
2.1.11 BBP groeivoet: .............................................................................................................................................................. 12
2.1.12 Limieten van BBP als maatstaf: .................................................................................................................................... 13
2.1.13 BBP is een benadering: ................................................................................................................................................ 13
2.2 INFLATIE................................................................................................................................................................................... 14
2.2.1 Hoe wordt de consumptieprijzenindex berekend?............................................................................................................ 14
2.2.2 Problemen met het meten van de consumptieprijzenindex (Alles wat niet weergegeven wordt in het CPI).................... 14
2.2.3 In België worden er nog andere indexen gebruikt: ........................................................................................................... 15
2.2.4 Indexering ......................................................................................................................................................................... 15
2.2.5 Verschil tussen BBP deflator en de CPI ............................................................................................................................. 15
2.2.6 Economische variabelen corrigeren voor inflatie ............................................................................................................. 16
2.2.7 Reële en nominale rente ................................................................................................................................................... 16
3 MODULE 3: ECONOMISCHE GROEI ...................................................................................................................................... 16
3.1 WAAROM ZIJN SOMMIGE LANDEN ARM EN ANDERE RIJK? .................................................................................................................. 16
3.2 GROEITHEORIE .......................................................................................................................................................................... 17
3.2.1 Wat bepaalt productiviteit? ............................................................................................................................................. 17
3.3 SOLOW-SWAN MODEL................................................................................................................................................................ 18
3.3.1 Oorzaken van groei: ......................................................................................................................................................... 18
3.4 HET ENDOGENE GROEIMODEL ...................................................................................................................................................... 20
3.5 HOE KAN BELEID GROEI BEÏNVLOEDEN ............................................................................................................................................ 20
3.5.1 Investeringen .................................................................................................................................................................... 20
3.5.2 Menselijk kapitaal ............................................................................................................................................................ 20
3.5.3 Technologische ontwikkeling ............................................................................................................................................ 20
3.5.4 Buitenlandse handel ......................................................................................................................................................... 21
1
,4 MODULE 4 WERKLOOSHEID ................................................................................................................................................ 21
4.1 WAT IS WERKLOOSHEID? ............................................................................................................................................................. 21
4.2 HOE WORDT WERKLOOSHEID GEMETEN? ........................................................................................................................................ 21
4.2.1 Administratieve data ........................................................................................................................................................ 21
4.2.2 Labour force survey .......................................................................................................................................................... 21
4.3 DEFINITIES ................................................................................................................................................................................ 21
4.4 CIJFERS .................................................................................................................................................................................... 22
4.5 NATUURLIJKE WERKLOOSHEID ...................................................................................................................................................... 22
4.5.1 Redenen waarom natuurlijke werkloosheid>0? ............................................................................................................... 22
4.5.2 Theorieën ivm werkloosheid ............................................................................................................................................. 23
4.5.3 Bestaat natuurlijke werkloosheid? ................................................................................................................................... 24
4.5.4 Soorten werkloosheid ....................................................................................................................................................... 25
4.5.5 Kosten van werkloosheid .................................................................................................................................................. 25
5 MODULE 5........................................................................................................................................................................... 27
5.1 SPAREN EN INVESTEREN (GELDMARKT) ........................................................................................................................................... 27
5.1.1 Het financiële systeem ...................................................................................................................................................... 27
5.1.2 Actuele waarde ................................................................................................................................................................. 31
5.1.3 Risico................................................................................................................................................................................. 32
5.1.4 Beleid ................................................................................................................................................................................ 33
6 MODULE 6........................................................................................................................................................................... 34
6.1 HET MONETAIRE SYSTEEM ........................................................................................................................................................... 34
6.1.1 Geschiedenis van geld ...................................................................................................................................................... 34
6.1.2 De functies van het geld ................................................................................................................................................... 35
6.1.3 Liquiditeit .......................................................................................................................................................................... 35
6.1.4 Soorten geld ..................................................................................................................................................................... 35
6.1.5 Geld in de economie ......................................................................................................................................................... 35
6.1.6 Banken en geldaanbod ..................................................................................................................................................... 36
6.1.7 De rol van de centrale banken .......................................................................................................................................... 37
6.1.8 Inflatie .............................................................................................................................................................................. 38
6.1.9 Deflatie ............................................................................................................................................................................. 44
7 HOC 7: OPEN ECONOMIE ..................................................................................................................................................... 45
7.1 INTRODUCTIE ............................................................................................................................................................................ 45
7.2 TRANSACTIES MET HET BUITENLAND ................................................................................................................................... 45
7.2.1 HANDEL IN GOEDEREN EN DIENSTEN............................................................................................................................... 45
7.2.2 INTERNATIONALE GELDSTROMEN.................................................................................................................................... 46
7.2.3 Wisselkoersen ................................................................................................................................................................... 47
7.2.4 Beleid ................................................................................................................................................................................ 53
Kapitaalvlucht ............................................................................................................................................................................... 57
8 MODULE 8 CONJUNCTUUR .................................................................................................................................................. 59
8.1 INTRODUCTIE:............................................................................................................................................................................ 60
8.2 DATACONCEPTEN ....................................................................................................................................................................... 60
8.2.1 Procyclische en contracyclische variabelen ....................................................................................................................... 62
8.2.2 Variabelen als indicator .................................................................................................................................................... 62
8.2.3 Conjunctuurklok van NL: ................................................................................................................................................... 63
8.3 OORZAKEN CONJUNCTUUR ........................................................................................................................................................... 65
8.3.1 Huishoudens:..................................................................................................................................................................... 65
8.3.2 Bedrijven: .......................................................................................................................................................................... 65
8.3.3 Overheid:........................................................................................................................................................................... 65
2
, 8.3.4 Het buitenland: ................................................................................................................................................................. 65
ð Verwachtingen: ..................................................................................................................................................................... 65
8.4 CONJUNCTUUR MODELLEN: .......................................................................................................................................................... 66
8.5 NEOKLASSIEKE THEORIE ............................................................................................................................................................... 66
8.5.1 Aanbodzijde: ..................................................................................................................................................................... 66
8.5.2 Vraagzijde: ........................................................................................................................................................................ 69
8.6 NEOKEYNESIAANSE THEORIE ......................................................................................................................................................... 69
8.6.1 Aanbodzijde: ..................................................................................................................................................................... 69
8.6.2 Vraagzijde: ........................................................................................................................................................................ 69
8.6.3 De grote theorieën om conjunctuur te verklaren: ............................................................................................................. 71
8.7 DYNAMIC STOCHASTIC GENERAL EQUILIBRIUM MODELS ..................................................................................................................... 72
9 MODULE 9: KEYNESIAANSE THEORIE.................................................................................................................................... 72
9.1 BELANGRIJKE CONCEPTEN ............................................................................................................................................................. 72
9.1.1 Multiplicator effect: .......................................................................................................................................................... 74
10 MODULE 10: DE GEAGGREGEERDE VRAAG (AV) EN HET GEAGGREGEERDE AANBOD (AA) ................................................. 75
10.1 INTRODUCTIE............................................................................................................................................................................. 75
10.2 DE KORTE TERMIJN ..................................................................................................................................................................... 75
10.3 DE GEAGGREGEERDE VRAAG (AV) .................................................................................................................................................. 77
10.3.1 Verschuiving van de geaggregeerde vraagcurve: ......................................................................................................... 78
10.4 HET GEAGGREGEERDE AANBOD (AA) .............................................................................................................................................. 80
10.5 TWEE OORZAKEN VAN FLUCTUATIES ................................................................................................................................................ 88
10.5.1 Verschuiving in geaggregeerde vraag:.......................................................................................................................... 89
10.5.2 Verschuiving in geaggregeerd aanbod: ........................................................................................................................ 91
10.6 NEOKEYNESIAANSE THEORIE ......................................................................................................................................................... 94
11 MODULE 11: MONETAIR EN FISCAAL BELEID ................................................................................................................... 95
11.1 MONETAIR BELEID: .................................................................................................................................................................... 95
De vraag naar geld: ....................................................................................................................................................................... 95
Het geldaanbod: ............................................................................................................................................................................ 96
Link tussen de rentevoet en de AV-curve ....................................................................................................................................... 96
Monetair beleid ............................................................................................................................................................................. 96
11.2 FISCAAL BELEID .......................................................................................................................................................................... 97
11.2.1 Overheidsuitgaven ....................................................................................................................................................... 97
11.2.2 Belastingen ................................................................................................................................................................... 98
11.3 BELEID OM DE ECONOMIE TE STABILISEREN ..................................................................................................................................... 98
11.3.1 Argumenten voor actief stabiliseringsbeleid................................................................................................................ 98
11.3.2 Argumenten tegen actief stabiliseringsbeleid.............................................................................................................. 98
11.3.3 Automatische stabilisatoren ...................................................................................................................................... 100
3
, 1. Module 1
1.1 WAT IS MACRO-ECONOMIE?
Micro-economie= bestuderen individuele beslissingen van agenten. (consumenten, bedrijven…)
Meso- economie= Bestuderen op sectorniveau. (industrie, onderwijs...)
Macro-economie= Studie hoe al de individuele beslissingen van de individuele agenten samenkomen en hoe
deze de economie van een land / regio bepalen.
è Macro-economie bestudeert hoe alle economische beslissingen die individuele
bedrijven/consumenten/spaarders/werkgevers/ werknemers maken samenkomen en het economische
systeem vormen. Dat tot bepaalde uitkomsten leiden: inflatie, economische groei en werkloosheid.
Meestal op het niveau van een land of regio. (Vlaanderen, België, Europa)
BBP:Is een mogelijke uitkomst.
Wordt gebruikt als een maatstaf voor economische welvaart.
1.1.1 2 GROTE STROMINGEN:
-Lange termijn bv economische groei van landen.
-Korte termijn bv conjunctuur(depressie, recessie,..), inflatie en
werkloosheid.
Wat verklaart het verschil tussen de uitkomst van arme vs rijke landen?
BBP en Inflatie: 2 mogelijke uitkomsten
Op lange termijn is er sprake van economische groei. Bestuderen van
submarkten (arbeidsmarkt, geldmarkt en buitenland)
Op lange termijn gaat het over conjunctuur: bestuderen geldmarkt.
Al dit komt samen in: geaggregeerde vraag en aanbod= alle vorige
analyses van vorige modellen samenbrengen.
1.1.2 CONTROVERSE MACRO-ECONOMEN.
Macro-economen kunnen goed het verleden verklaren, maar niet voorspellen.
Oorzaak: Het is een sociale wetenschap dat mensen bestudeert.
Verschillende economische stromen doorheen de tijd
De wereld waarin deze mensen leven en beslissingen maken veranderen.
4
, 1.1.3 ECONOMISCHE STROMEN:
1.1.3.1 Adam Smith:
De grondlegger van de economie. Er was nog geen sprake van economie, hij was een moraal filosoof.
Studie naar de natuur en de rijkdom van landen.
In de tijd van de verlichting.
Kernidee van Smith: Als er geen inmenging is van bv overheden komt de markt tot het optimale evenwicht.
Industriële revolutie:
Landen worden rijk, maar ook groepen mensen binnen die landen.
Ontstaan 2 tegenovergestelde stromingen:
1.1.3.2 Marxisme:
Het kapitalisme kan enkel bestaan als er genoeg werkloosheid is. De werklozen is nodig om de slechte
condities op te leggen aan de wn.
BV:
- bij geen werkloosheid in het kapitalistisch systeem:
1 wn gaat niet akkoord met de arbeidsvoorwaarden dan moet de wg toeleveringen doen.
-Bij werkloosheid in het kapitalistisch systeem:
1 wn wilt aan bepaalde voorwaarde niet werken, dan zijn er nog genoeg andere die dat wel willen.
Idee= het reserve leger van werklozen
1.1.3.3 Oostenrijkse school:
Werkloosheid bestaat niet want in een markt die vrijgelaten wordt, vindt iedereen werk tegen het loon
waaraan een wg werk wil aanbieden. Mensen die niet willen werken tegen een bepaald loon zijn vrijwillig
werklozen.
1.1.3.4 Economische crisis van de jaren 30
Voornamelijk in de VS, gaat gepaard met een ongeziene werkloosheid.
Gevolg van de crisis: ontstaan nieuwe economische school:
1.1.3.5 John Maynard Keynes:
Het idee van ‘markten komen tot een evenwicht’ en ‘werkloosheid is vrijwillig’, klopt niet volgens Keynes.
Markten komen niet altijd tot het optimale evenwicht, overheidsinmenging is noodzakelijk om de vraag te
verhogen.
Een externe schok (beurscrash, covid) kan een suboptimaal evenwicht veroorzaken, door
overheidsmaatregelen -> optimaal.
Overheid moet de vicieuze cirkel doorbreken
Hij is de grondlegger van macro-economie en economische beleid en professor in Cambridge.
In jaren 70 begin 80 ontstaan nieuw fenomeen:
Stagflatie: De inflatie stijgt en de economie groei stagneert of daalt.
Als er geen economische groei is moet de vraag verhoogd worden, maar dan zullen de prijzen stijgen (hogere
inflatie)
Oorzaak stagflatie: Oliecrisis: prijs van energie stijgt los van de wet van vraag en aanbod.
Ontstaan 2 nieuwe stromingen:
5
