Hoorcollege 4 – Europees & Nationaal aanbestedingsrecht – aanbestedingsprocedure
Indeling
1. Algemeen
2. Opdracht
3. Drempelwaarden
4. Keuze procedure
5. Termijnen en aankondiging
6. Aanbestedingscriteria (uitsluiting, geschiktheid, gunning)
Ad 1. Algemeen
Aanbestedingswet (en aanvullende regelgeving): doelstellingen
• Duidelijker en eenvormiger kader voor overheidsinkoop
• Lastenverlichting voor ondernemers en overheid
• Verankering in inkoop van Europese/nationale aanbestedingsbeginselen
• Procedure voor opdrachten onder EU-drempels
• Maatregelen om toegang MKB tot overheidsopdrachten te verbeteren
• Verbetering naleving aanbestedingsregels en professionalisering overheidsinkoop
Tijdens parlementaire behandeling kwam daarbij:
• Leveren van maatschappelijke waarde bij besteding publieke middelen
• Doelmatige aanbesteding op basis van total cost of ownership (emvi)
• Social return / milieudoelstellingen (innovatie komt er bekaaid van af)
Aanbestedingsregels: wet, AMvB en ‘flankerend beleid’
Juridisch kader:
• Aanbestedingswet
• Aanbestedingsbesluit (Gids Proportionaliteit, ARW 2016, Uniforme Eigen Verklaringen)
Aanvullende maatregelen (flankerend beleid):
• Gids Proportionaliteit
• Klachtenregeling (meldpunt, loket en Commissie van Aanbestedingsexperts)
• Gedragsverklaring aanbesteden (model)
• Uniforme Eigen Verklaringen (modellen)
Opbouw aanbestedingswet
• Deel 1: Algemene bepalingen
• (alle opdrachten = boven/onder drempels + overheids-, concessie- en speciale
sectoropdrachten)
• Deel 2: Aanbesteden van overheidsopdrachten boven drempelwaarden (implementatie van
Algemene Aanbestedingsrichtlijn (2004/18/EG + 2014/24/EU) + stuk rechtsbescherming)
• Deel 2A: Concessieopdrachten (implementatie van Concessierichtlijn 2014/23/EU)
• Deel 3: Aanbesteden van speciale-sectoropdrachten boven drempelwaarden (implementatie
van Speciale sectorrichtlijn (2004/17/EG + 2014/25/EU) + stuk rechtsbescherming)
• Deel 4: Algemene voorschriften (gerelateerd aan delen 1-3, onder meer resterende stuk
rechtsbescherming)
Aanbestedingswet Deel 1 – Algemene bepalingen
• Denk aan college 2 (beginselen van transparantie, gelijke behandeling, proportionaliteit etc.)
• Begripsbepalingen (art. 1.1)
• Enkele algemene bepalingen:
• leveren van zoveel mogelijk maatschappelijke waarde voor publieke middelen (art.
1.4)
• Niet gunnen op basis van laagste prijs, maar beste prijs/kwaliteit verhouding.
Kan door substantieel gewicht toe te kennen aan kwaliteit, bijvoorbeeld om zo
1
, risico’s te verminderen bij gladheidsbestrijding (Rechtbank Overijssel, 30-9-
2016, ECLI:NL:RBOVE:2016:3761)
• Enkele algemene bepalingen (vervolg):
• verbod op onnodig samenvoegen van opdrachten (art. 1.5)
• Samenvoegen zou bijvoorbeeld kunnen als de provincie een weg opnieuw
gaat aanleggen, maar de leidingen onder die weg eigenlijk ook vernieuwd
moeten worden. De gemeente zou twee keer kunnen aanbesteden, maar
waarschijnlijk efficiënter en goedkoper om dit samen te voegen in één
aanbestedingsprocedure.
• Maaiwerkzaamheden vier stadsdelen in één aanbesteding toegestaan, wel
onvoldoende gemotiveerd. Beslissing dient voldoende te worden gemotiveerd
a.d.h.v. 3 criteria 1.5 (Advies 450 CvA).
• beperken van de administratieve lasten bij de aanbesteding (art. 1.6)
• Let bij keuze soort procedure op gevolgen voor administratieve lasten.
• Aanbesteding busvervoer van leerlingen. Bij geen inhoudelijke beoordeling
van gevraagde informatie over de onderneming van gegadigde is het opvragen
ervan in strijd met het proportionaliteitsbeginsel en met artikel 1.6 Aw 2012
(Advies 471 CvA).
Afdeling 1.2.2 Beginselen bij Europese aanbestedingen
• Art. 1.7 sub a: overheidsopdrachten, concessieovereenkomsten, openbare werken, prijsvragen
die binnen de werkingssfeer aanbestedingsrichtlijnen vallen (deel 2, deel 2a en deel 3)
• Art. 1.7 sub b: idem, vallen niet binnen de werkingssfeer van de aanbestedingsrichtlijnen maar
hebben wel een duidelijk grensoverschrijdend belang
Aanbestedingswet – Beginselen bij Europese aanbestedingen (H. 1.2)
Verplichtingen aanbestedende dienst:
• De ondernemer op gelijke en niet-discriminerende wijze behandelen (art. 1.8)
• Transparant handelen (passende mate van openbaarheid, aankondiging) (art. 1.9)
• Proportioneel handelen (art. 1.10): d.i. ‘uitsluitend eisen, voorwaarden en criteria aan de
inschrijvers en de inschrijvingen [stellen] die in een redelijke verhouding staan tot het
voorwerp van de opdracht’
Proportioneel handelen betekent concreet toepassen bij het nemen van besluiten over c.q. het opstellen
van (zie art. 1.10 lid 2):
• het al dan niet samenvoegen van opdrachten
• uitsluitingsgronden
• inhoud geschiktheidseisen
• te stellen termijnen
• gunningscriteria
• vergoeding voor hoge kosten van een inschrijving
• voorwaarden van een overeenkomst (lid 2)
Verdere uitwerking in Gids Proportionaliteit – let op: principe van “pas toe of leg uit…”
(comply or explain) (zie art. 1.10 lid 3 en lid 4)
Recap: transparantie en gelijke behandeling (o.a. Succhie di Frutta arrest)
• Wat zijn de belangrijkste consequenties als aanbestedingsbeginselen van transparantie
en gelijke behandeling van toepassing zijn?
1. De voorwaarden van de aanbesteding moeten op een duidelijke, precieze en
ondubbelzinnige wijze zijn vermeld in de aanbestedingsdocumentatie;
2. Voor alle inschrijvers bij een aanbesteding moeten dezelfde voorwaarden
(‘spelregels’) gelden;
3. Bepalingen uit de aanbestedingsstukken moeten objectief worden uitgelegd zoals de
behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijver zou doen ;
2
Indeling
1. Algemeen
2. Opdracht
3. Drempelwaarden
4. Keuze procedure
5. Termijnen en aankondiging
6. Aanbestedingscriteria (uitsluiting, geschiktheid, gunning)
Ad 1. Algemeen
Aanbestedingswet (en aanvullende regelgeving): doelstellingen
• Duidelijker en eenvormiger kader voor overheidsinkoop
• Lastenverlichting voor ondernemers en overheid
• Verankering in inkoop van Europese/nationale aanbestedingsbeginselen
• Procedure voor opdrachten onder EU-drempels
• Maatregelen om toegang MKB tot overheidsopdrachten te verbeteren
• Verbetering naleving aanbestedingsregels en professionalisering overheidsinkoop
Tijdens parlementaire behandeling kwam daarbij:
• Leveren van maatschappelijke waarde bij besteding publieke middelen
• Doelmatige aanbesteding op basis van total cost of ownership (emvi)
• Social return / milieudoelstellingen (innovatie komt er bekaaid van af)
Aanbestedingsregels: wet, AMvB en ‘flankerend beleid’
Juridisch kader:
• Aanbestedingswet
• Aanbestedingsbesluit (Gids Proportionaliteit, ARW 2016, Uniforme Eigen Verklaringen)
Aanvullende maatregelen (flankerend beleid):
• Gids Proportionaliteit
• Klachtenregeling (meldpunt, loket en Commissie van Aanbestedingsexperts)
• Gedragsverklaring aanbesteden (model)
• Uniforme Eigen Verklaringen (modellen)
Opbouw aanbestedingswet
• Deel 1: Algemene bepalingen
• (alle opdrachten = boven/onder drempels + overheids-, concessie- en speciale
sectoropdrachten)
• Deel 2: Aanbesteden van overheidsopdrachten boven drempelwaarden (implementatie van
Algemene Aanbestedingsrichtlijn (2004/18/EG + 2014/24/EU) + stuk rechtsbescherming)
• Deel 2A: Concessieopdrachten (implementatie van Concessierichtlijn 2014/23/EU)
• Deel 3: Aanbesteden van speciale-sectoropdrachten boven drempelwaarden (implementatie
van Speciale sectorrichtlijn (2004/17/EG + 2014/25/EU) + stuk rechtsbescherming)
• Deel 4: Algemene voorschriften (gerelateerd aan delen 1-3, onder meer resterende stuk
rechtsbescherming)
Aanbestedingswet Deel 1 – Algemene bepalingen
• Denk aan college 2 (beginselen van transparantie, gelijke behandeling, proportionaliteit etc.)
• Begripsbepalingen (art. 1.1)
• Enkele algemene bepalingen:
• leveren van zoveel mogelijk maatschappelijke waarde voor publieke middelen (art.
1.4)
• Niet gunnen op basis van laagste prijs, maar beste prijs/kwaliteit verhouding.
Kan door substantieel gewicht toe te kennen aan kwaliteit, bijvoorbeeld om zo
1
, risico’s te verminderen bij gladheidsbestrijding (Rechtbank Overijssel, 30-9-
2016, ECLI:NL:RBOVE:2016:3761)
• Enkele algemene bepalingen (vervolg):
• verbod op onnodig samenvoegen van opdrachten (art. 1.5)
• Samenvoegen zou bijvoorbeeld kunnen als de provincie een weg opnieuw
gaat aanleggen, maar de leidingen onder die weg eigenlijk ook vernieuwd
moeten worden. De gemeente zou twee keer kunnen aanbesteden, maar
waarschijnlijk efficiënter en goedkoper om dit samen te voegen in één
aanbestedingsprocedure.
• Maaiwerkzaamheden vier stadsdelen in één aanbesteding toegestaan, wel
onvoldoende gemotiveerd. Beslissing dient voldoende te worden gemotiveerd
a.d.h.v. 3 criteria 1.5 (Advies 450 CvA).
• beperken van de administratieve lasten bij de aanbesteding (art. 1.6)
• Let bij keuze soort procedure op gevolgen voor administratieve lasten.
• Aanbesteding busvervoer van leerlingen. Bij geen inhoudelijke beoordeling
van gevraagde informatie over de onderneming van gegadigde is het opvragen
ervan in strijd met het proportionaliteitsbeginsel en met artikel 1.6 Aw 2012
(Advies 471 CvA).
Afdeling 1.2.2 Beginselen bij Europese aanbestedingen
• Art. 1.7 sub a: overheidsopdrachten, concessieovereenkomsten, openbare werken, prijsvragen
die binnen de werkingssfeer aanbestedingsrichtlijnen vallen (deel 2, deel 2a en deel 3)
• Art. 1.7 sub b: idem, vallen niet binnen de werkingssfeer van de aanbestedingsrichtlijnen maar
hebben wel een duidelijk grensoverschrijdend belang
Aanbestedingswet – Beginselen bij Europese aanbestedingen (H. 1.2)
Verplichtingen aanbestedende dienst:
• De ondernemer op gelijke en niet-discriminerende wijze behandelen (art. 1.8)
• Transparant handelen (passende mate van openbaarheid, aankondiging) (art. 1.9)
• Proportioneel handelen (art. 1.10): d.i. ‘uitsluitend eisen, voorwaarden en criteria aan de
inschrijvers en de inschrijvingen [stellen] die in een redelijke verhouding staan tot het
voorwerp van de opdracht’
Proportioneel handelen betekent concreet toepassen bij het nemen van besluiten over c.q. het opstellen
van (zie art. 1.10 lid 2):
• het al dan niet samenvoegen van opdrachten
• uitsluitingsgronden
• inhoud geschiktheidseisen
• te stellen termijnen
• gunningscriteria
• vergoeding voor hoge kosten van een inschrijving
• voorwaarden van een overeenkomst (lid 2)
Verdere uitwerking in Gids Proportionaliteit – let op: principe van “pas toe of leg uit…”
(comply or explain) (zie art. 1.10 lid 3 en lid 4)
Recap: transparantie en gelijke behandeling (o.a. Succhie di Frutta arrest)
• Wat zijn de belangrijkste consequenties als aanbestedingsbeginselen van transparantie
en gelijke behandeling van toepassing zijn?
1. De voorwaarden van de aanbesteding moeten op een duidelijke, precieze en
ondubbelzinnige wijze zijn vermeld in de aanbestedingsdocumentatie;
2. Voor alle inschrijvers bij een aanbesteding moeten dezelfde voorwaarden
(‘spelregels’) gelden;
3. Bepalingen uit de aanbestedingsstukken moeten objectief worden uitgelegd zoals de
behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijver zou doen ;
2
