Slidecast 2: Bestuurshandelingen
Opzet
1. Soorten bestuurshandelingen
2. Besluiten algemeen
3. Elementen besluitbegrip (opfrissen)
4. Wettelijke gelijkstellingen
5. Jurisprudentiële gelijkstellingen
6. Besluiten van algemene strekking algemeen
7. Algemeen verbindend voorschrift
8. Beleidsregel
9. Concretiserend b.a.s.
10. Plannen
Soorten bestuurshandelingen
Meestal besluiten: er zijn ook publiekrechtelijke rechtshandeling die geen besluiten zijn, omdat ze niet
schriftelijk worden genomen, zoals het stopteken van verkeersagent.
Besluiten algemeen
Artikel 1:3 lid 1 Awb
Onder besluit wordt verstaan: een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een
publiekrechtelijke rechtshandeling.
Belang besluitbegrip:
1. Toepasselijkheid regels Awb (hst 3 en hst 4)
2. Rechtsbescherming (artikel 8:1 Awb)
,Elementen besluitbegrip (artikel 1:3 lid 1 BW)
Opfrissen
1. Schriftelijk
→ Schriftelijk worden vastgesteld, in bepaalde situaties staat dat het mondeling kan.
2. Beslissing
→ Hoeft geen wilsuiting te bevatten, het feit dat het is vastgelegd maakt het een besluit.
3. Bestuursorgaan
→ Publiekrechtelijke rechtshandelingen kunnen ook door niet-bestuursorganen worden verricht,
namelijk organen in artikel 1:1 lid 2 Awb. Omdat de wetgever en de rechter geen bestuursorganen
zijn, zijn dit geen besluiten in de zin van de Awb.
4. Rechtshandeling
→ Gericht op enig rechtsgevolg
● Dus geen OD, daar mist het stukje ‘gericht’
● Dus geen bloot rechtsfeit zoals jarig zijn, dat is op zichzelf geen handeling
→ Extern
● Bijvoorbeeld mandaat, sinds Awb afdeling 10 zijn mandaat beslissingen publiekrechtelijke
rechtshandelingen
● Algemeen verbindend voorschrift (komt later)
5. Publiekrechtelijk
→ Krachtens wettelijk voorschrift toegekende exclusieve bevoegdheid
→ Relevant is de aard van de bevoegdheid, niet de plaats:
● Artikel 1:7 BW: wijziging van de geslachtsnaam;
● Wet op het notarisambt: ambtshandelingen van de notaris
Wettelijke gelijkstellingen met een besluit (algemeen)
Voorbeelden in de Awb:
- Afwijzing van een aanvraag van een beschikking (artikel 1:3 lid 2 jo 1:3 lid 3 jo 1:2 Awb)
- Betaling van een geldschuld (artikel 4:86 Awb)
→ Schadevergoeding via privaatrechtelijke rechtshandeling, maar betaling geldschuld die uit een
specifieke op bestuursorgaan gerichte verplichting voortvloeit (subsidiebeschikking) is een betaling
van geldsom bij beschikking (uitzondering op element publiekrechtelijk)
- Beslissing toepassing bestuursdwang (artikel 5:31a lid 3 Awb)
Voorbeelden buiten de Awb:
- Lex silencio positivo (paragraaf 4.1.3.3 Awb, maar alleen als die in de bijzondere wet van toepassing is
verklaard, bijvoorbeeld Dienstenwet of artikel 3:9 lid 3 Wet algemene bepalingen omgevingsrecht)
→ Facultatieve standaardregeling= niet uit zichzelf van toepassing, alleen als die elders van toepassing
is verklaard
- Artikel 20 lid 6 Wet op het onderwijstoezicht (rapport ‘zeer zwakke’ school)
Wettelijke gelijkstellingen met een besluit (alleen voor de rechtsbescherming)
Voorbeelden in de Awb
- De schriftelijke weigering een besluit te nemen (artikel 6:2 sub a Awb)
- Het niet tijdig nemen van een besluit (artikel 6:2 sub b Awb)
Voorbeeld buiten de Awb
- Handeling jegens een vreemdeling als zodanig (artikel 93 lid 1 Vreemdelingenwet 2000)
, Artikel 6:2 - beschikkingen
Soort besluit Verlenging/positieve Afwijzing Schriftelijke Beslistermijn laten
beslissing aanvraag weigering besluit te verlopen
nemen
Beschikking Besluit (artikel 1:3 lid 1 Besluit Besluit, alleen voor Besluit, alleen voor de
(bijvoorbeeld Awb) (artikel 1:3 lid de rechtsbescherming
vergunning) 2 lid 3 jo 1:2 rechtsbescherming (artikel 6:2 onder b
Awb) (artikel 6:2 onder a Awb)
Awb)
NB. Artikel 6:2 geldt
NB. Artikel 6:2 geldt niet als de positieve
niet als de positieve beslissing ook niet
beslissing ook niet appellabel zou zijn,
appellabel zou zijn, bijvoorbeeld een
bijvoorbeeld een beschikking als
beschikking als bedoeld in artikel 8:4
bedoeld in artikel 8:4 lid 3 onder a
lid 3 onder a
Besluit van Besluit (artikel 1:3 lid 1 Geen besluit Besluit, alleen voor Besluit, alleen voor de
algemene Awb) (valt niet de rechtsbescherming
strekking onder 1:3 lid rechtsbescherming (artikel 6:2 onder b
2 Awb!), (artikel 6:2 onder a Awb)
maar wordt Awb)
geacht ook NB. Artikel 6:2 geldt
onder artikel NB. Artikel 6:2 geldt niet als de positieve
6:2 te vallen, niet als de positieve beslissing ook niet
dus voor de beslissing ook niet appellabel zou zijn,
rechtsbesche appellabel zou zijn, bijvoorbeeld a.v.v. of
rming wél bijvoorbeeld a.v.v. of beleidsregel
een besluit beleidsregel
Jurisprudentiële gelijkstellingen met een besluit (‘strategisch besluitbegrip’)
Strategisch: de rechter zegt uit het oogpunt van rechtsbescherming dat het misschien net niet is, maar er is zo
een grote behoefte aan rechtsbescherming bij de bestuursrechter dat het gelijkgesteld wordt met een besluit.
1. (Heel zelden) bestuurlijk rechtsoordeel
2. Een wettelijk geregelde reactie op verplichte melding
Bestuurlijk rechtsoordeel
Definitie:
Een schriftelijk zelfstandig als definitief bedoeld oordeel van een bestuursorgaan, niet zijnde een louter
informatieve mededeling, omtrent de toepasselijkheid van een wettelijk voorschrift aangaande de toepassing
waarvan dat orgaan bevoegdheden heeft.
Alléén Awb-besluit als:
- Voldoet aan de definitie (zie boven), en
- Het doen van een aanvraag voor een vergunning of het doen van een verzoek om het treffen van
handhavingsmaatregelen wegens het intreden van onomkeerbare gevolgen of anderszins onevenredig
bezwarend is.
→ Dat is zelden het geval!
Opzet
1. Soorten bestuurshandelingen
2. Besluiten algemeen
3. Elementen besluitbegrip (opfrissen)
4. Wettelijke gelijkstellingen
5. Jurisprudentiële gelijkstellingen
6. Besluiten van algemene strekking algemeen
7. Algemeen verbindend voorschrift
8. Beleidsregel
9. Concretiserend b.a.s.
10. Plannen
Soorten bestuurshandelingen
Meestal besluiten: er zijn ook publiekrechtelijke rechtshandeling die geen besluiten zijn, omdat ze niet
schriftelijk worden genomen, zoals het stopteken van verkeersagent.
Besluiten algemeen
Artikel 1:3 lid 1 Awb
Onder besluit wordt verstaan: een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een
publiekrechtelijke rechtshandeling.
Belang besluitbegrip:
1. Toepasselijkheid regels Awb (hst 3 en hst 4)
2. Rechtsbescherming (artikel 8:1 Awb)
,Elementen besluitbegrip (artikel 1:3 lid 1 BW)
Opfrissen
1. Schriftelijk
→ Schriftelijk worden vastgesteld, in bepaalde situaties staat dat het mondeling kan.
2. Beslissing
→ Hoeft geen wilsuiting te bevatten, het feit dat het is vastgelegd maakt het een besluit.
3. Bestuursorgaan
→ Publiekrechtelijke rechtshandelingen kunnen ook door niet-bestuursorganen worden verricht,
namelijk organen in artikel 1:1 lid 2 Awb. Omdat de wetgever en de rechter geen bestuursorganen
zijn, zijn dit geen besluiten in de zin van de Awb.
4. Rechtshandeling
→ Gericht op enig rechtsgevolg
● Dus geen OD, daar mist het stukje ‘gericht’
● Dus geen bloot rechtsfeit zoals jarig zijn, dat is op zichzelf geen handeling
→ Extern
● Bijvoorbeeld mandaat, sinds Awb afdeling 10 zijn mandaat beslissingen publiekrechtelijke
rechtshandelingen
● Algemeen verbindend voorschrift (komt later)
5. Publiekrechtelijk
→ Krachtens wettelijk voorschrift toegekende exclusieve bevoegdheid
→ Relevant is de aard van de bevoegdheid, niet de plaats:
● Artikel 1:7 BW: wijziging van de geslachtsnaam;
● Wet op het notarisambt: ambtshandelingen van de notaris
Wettelijke gelijkstellingen met een besluit (algemeen)
Voorbeelden in de Awb:
- Afwijzing van een aanvraag van een beschikking (artikel 1:3 lid 2 jo 1:3 lid 3 jo 1:2 Awb)
- Betaling van een geldschuld (artikel 4:86 Awb)
→ Schadevergoeding via privaatrechtelijke rechtshandeling, maar betaling geldschuld die uit een
specifieke op bestuursorgaan gerichte verplichting voortvloeit (subsidiebeschikking) is een betaling
van geldsom bij beschikking (uitzondering op element publiekrechtelijk)
- Beslissing toepassing bestuursdwang (artikel 5:31a lid 3 Awb)
Voorbeelden buiten de Awb:
- Lex silencio positivo (paragraaf 4.1.3.3 Awb, maar alleen als die in de bijzondere wet van toepassing is
verklaard, bijvoorbeeld Dienstenwet of artikel 3:9 lid 3 Wet algemene bepalingen omgevingsrecht)
→ Facultatieve standaardregeling= niet uit zichzelf van toepassing, alleen als die elders van toepassing
is verklaard
- Artikel 20 lid 6 Wet op het onderwijstoezicht (rapport ‘zeer zwakke’ school)
Wettelijke gelijkstellingen met een besluit (alleen voor de rechtsbescherming)
Voorbeelden in de Awb
- De schriftelijke weigering een besluit te nemen (artikel 6:2 sub a Awb)
- Het niet tijdig nemen van een besluit (artikel 6:2 sub b Awb)
Voorbeeld buiten de Awb
- Handeling jegens een vreemdeling als zodanig (artikel 93 lid 1 Vreemdelingenwet 2000)
, Artikel 6:2 - beschikkingen
Soort besluit Verlenging/positieve Afwijzing Schriftelijke Beslistermijn laten
beslissing aanvraag weigering besluit te verlopen
nemen
Beschikking Besluit (artikel 1:3 lid 1 Besluit Besluit, alleen voor Besluit, alleen voor de
(bijvoorbeeld Awb) (artikel 1:3 lid de rechtsbescherming
vergunning) 2 lid 3 jo 1:2 rechtsbescherming (artikel 6:2 onder b
Awb) (artikel 6:2 onder a Awb)
Awb)
NB. Artikel 6:2 geldt
NB. Artikel 6:2 geldt niet als de positieve
niet als de positieve beslissing ook niet
beslissing ook niet appellabel zou zijn,
appellabel zou zijn, bijvoorbeeld een
bijvoorbeeld een beschikking als
beschikking als bedoeld in artikel 8:4
bedoeld in artikel 8:4 lid 3 onder a
lid 3 onder a
Besluit van Besluit (artikel 1:3 lid 1 Geen besluit Besluit, alleen voor Besluit, alleen voor de
algemene Awb) (valt niet de rechtsbescherming
strekking onder 1:3 lid rechtsbescherming (artikel 6:2 onder b
2 Awb!), (artikel 6:2 onder a Awb)
maar wordt Awb)
geacht ook NB. Artikel 6:2 geldt
onder artikel NB. Artikel 6:2 geldt niet als de positieve
6:2 te vallen, niet als de positieve beslissing ook niet
dus voor de beslissing ook niet appellabel zou zijn,
rechtsbesche appellabel zou zijn, bijvoorbeeld a.v.v. of
rming wél bijvoorbeeld a.v.v. of beleidsregel
een besluit beleidsregel
Jurisprudentiële gelijkstellingen met een besluit (‘strategisch besluitbegrip’)
Strategisch: de rechter zegt uit het oogpunt van rechtsbescherming dat het misschien net niet is, maar er is zo
een grote behoefte aan rechtsbescherming bij de bestuursrechter dat het gelijkgesteld wordt met een besluit.
1. (Heel zelden) bestuurlijk rechtsoordeel
2. Een wettelijk geregelde reactie op verplichte melding
Bestuurlijk rechtsoordeel
Definitie:
Een schriftelijk zelfstandig als definitief bedoeld oordeel van een bestuursorgaan, niet zijnde een louter
informatieve mededeling, omtrent de toepasselijkheid van een wettelijk voorschrift aangaande de toepassing
waarvan dat orgaan bevoegdheden heeft.
Alléén Awb-besluit als:
- Voldoet aan de definitie (zie boven), en
- Het doen van een aanvraag voor een vergunning of het doen van een verzoek om het treffen van
handhavingsmaatregelen wegens het intreden van onomkeerbare gevolgen of anderszins onevenredig
bezwarend is.
→ Dat is zelden het geval!
