Samenvatting Personen & familierecht
Week 1: Inleiding
Normatieve waarden incorporeren! Dus wat speelt er op het moment in de maatschappij en wat
moeten we daarmee?
Personenrecht (natuurlijke personen) & familierecht (onderlinge relatie van deze natuurlijke
personen) dit kan horizontaal (tussen personen) en verticaal (afstamming bijv) zijn.
EVRM (rechtstreekse werking) + IVRK (niet geheel rechtstreeks werking, maar sommige verdragen
wel) zijn van belang!
- Op grond van artikel 81 VWEU mag de Europese rechter maatregelen treffen betreffende
familierecht met grensoverschrijdende gevolgen
- Voorrang van Europese recht en verdragenrecht voor de leerstukken binnen het familierecht!
- Artikel 1:2 BW
o Ongeboren kind = erkenning is mogelijk voor de geboorte, maar dan komt er geen
familierechtelijke betrekking tot stand
- Artikel 1:3 BW
o Verwantschap
Bloedverwantschap
Aanverwantschap
- Artikel 1:197 BW = wettelijke definitie van wie familie van elkaar zijn!!
Stappenplan beroep op artikel 8 EVRM:
1. Is er sprake van familieleven of privéleven?
2. Inbreuk door enig openbaar gezag? Zowel nalaten als handelen
3. Is er rechtvaardiging?
a. Noodzakelijk
b. Legitiem doel
c. Bij wet voorzien
Naamrecht
- Sinds januari 2024 kunnen kinderen achternaam van beide ouders dragen, naar gewenste
keuze!
- Voornaam:
o Mag geen ongepaste naam zijn ex artikel 1:4 lid 2 BW
o Voornaam + achternaam kan = goed ex artikel 1:4 lid 2 BW
o Indien ouders onbekend artikel 1:5 lid 10 BW
- Achternaam ex artikel 1:5 BW
o Let goed op wat de situatie is!!
- Wijzigen van achternaam!
o Artikel 1:197 benoemen!
o Door erkenning, adoptie of gerechtelijke vaststelling
o Via de rechter ex artikel 1:253t lid 5 BW jo. artikel 1:282 lid 7 BW
HR A3 = afweging van alle omstandigheden van het geval waarbij het belang
van het kind zwaar weegt.
o Via besluit! Ex artikel 1:7 lid 5 BW
1
, Stappenplan welke achternaam:
1. Is er een familierechtelijke betrekking ex artikel 1:197 BW?
2. Wie zijn de juridische ouders?
a. Moeder = artikel 1:198 BW
b. Vader = artikel 1:199 BW
3. Uitgangspunten in artikel 1:5 lid 1-13 BW!
Afstammingsrecht artikel 1:198 BW jo. artikel 1:199 BW
- Dwingend recht
- Belang van het kind, belang van de biologische afstamming & rechtszekerheid
- Gevolgen:
o Artikel 1:197 BW
o Artikel 1:392 lid 1 sub a BW
o Artikel 1:5 BW
o Artikel 1:251 BW
o Artikel 1:377a BW
- EHRM Marckx = discriminatie artikel 8/14 EVRM
- Vestiging van de afstamming van de vader
Biologische vaders
Verwekker
Donor (kunstmatige inseminatie)
Niet-biologische vaders
o Huwelijksvaderschap ex artikel 1:199 aub a BW
o Erkenning ex artikel 1:203 jo. 1:204 BW jo. artikel 1:199 sub e BW
Artikel 1:204 lid 3 BW art 8. EVRM
o Gerechtelijke vaststelling ex artikel 1:199 sub d BW artikel 1:207 lid 1 BW
Heeft terugwerkende kracht!!!
o Adoptie ex artikel 1:199 sub d BW jo. artikel 1:227 BW
- Vestiging van Moederschap
o Veelal hetzelfde als vaders, maar moeder is natuurlijk ook verwant wanneer zij het
kind heeft gebaard = sub a.
Week 2: Formele relaties
- Formele relaties
o Huwelijk
o Geregistreerd Partnerschap
- Informele
o Ongehuwd samenwonen
o Latrelaties
Het Huwelijk ex artikel 1:30 BW vereisten =
1. Geen Huwelijksbeletselen
a. Absolute inwendige vereisten ex art 1:31 t/m 39 + 42 BW
b. Relatieve inwendige vereisten ex artikel 1:41 BW
2. Uitwendige vereisten ex artikel 1:43 t/m 49 + 1:58 + 1:68 BW
2
Week 1: Inleiding
Normatieve waarden incorporeren! Dus wat speelt er op het moment in de maatschappij en wat
moeten we daarmee?
Personenrecht (natuurlijke personen) & familierecht (onderlinge relatie van deze natuurlijke
personen) dit kan horizontaal (tussen personen) en verticaal (afstamming bijv) zijn.
EVRM (rechtstreekse werking) + IVRK (niet geheel rechtstreeks werking, maar sommige verdragen
wel) zijn van belang!
- Op grond van artikel 81 VWEU mag de Europese rechter maatregelen treffen betreffende
familierecht met grensoverschrijdende gevolgen
- Voorrang van Europese recht en verdragenrecht voor de leerstukken binnen het familierecht!
- Artikel 1:2 BW
o Ongeboren kind = erkenning is mogelijk voor de geboorte, maar dan komt er geen
familierechtelijke betrekking tot stand
- Artikel 1:3 BW
o Verwantschap
Bloedverwantschap
Aanverwantschap
- Artikel 1:197 BW = wettelijke definitie van wie familie van elkaar zijn!!
Stappenplan beroep op artikel 8 EVRM:
1. Is er sprake van familieleven of privéleven?
2. Inbreuk door enig openbaar gezag? Zowel nalaten als handelen
3. Is er rechtvaardiging?
a. Noodzakelijk
b. Legitiem doel
c. Bij wet voorzien
Naamrecht
- Sinds januari 2024 kunnen kinderen achternaam van beide ouders dragen, naar gewenste
keuze!
- Voornaam:
o Mag geen ongepaste naam zijn ex artikel 1:4 lid 2 BW
o Voornaam + achternaam kan = goed ex artikel 1:4 lid 2 BW
o Indien ouders onbekend artikel 1:5 lid 10 BW
- Achternaam ex artikel 1:5 BW
o Let goed op wat de situatie is!!
- Wijzigen van achternaam!
o Artikel 1:197 benoemen!
o Door erkenning, adoptie of gerechtelijke vaststelling
o Via de rechter ex artikel 1:253t lid 5 BW jo. artikel 1:282 lid 7 BW
HR A3 = afweging van alle omstandigheden van het geval waarbij het belang
van het kind zwaar weegt.
o Via besluit! Ex artikel 1:7 lid 5 BW
1
, Stappenplan welke achternaam:
1. Is er een familierechtelijke betrekking ex artikel 1:197 BW?
2. Wie zijn de juridische ouders?
a. Moeder = artikel 1:198 BW
b. Vader = artikel 1:199 BW
3. Uitgangspunten in artikel 1:5 lid 1-13 BW!
Afstammingsrecht artikel 1:198 BW jo. artikel 1:199 BW
- Dwingend recht
- Belang van het kind, belang van de biologische afstamming & rechtszekerheid
- Gevolgen:
o Artikel 1:197 BW
o Artikel 1:392 lid 1 sub a BW
o Artikel 1:5 BW
o Artikel 1:251 BW
o Artikel 1:377a BW
- EHRM Marckx = discriminatie artikel 8/14 EVRM
- Vestiging van de afstamming van de vader
Biologische vaders
Verwekker
Donor (kunstmatige inseminatie)
Niet-biologische vaders
o Huwelijksvaderschap ex artikel 1:199 aub a BW
o Erkenning ex artikel 1:203 jo. 1:204 BW jo. artikel 1:199 sub e BW
Artikel 1:204 lid 3 BW art 8. EVRM
o Gerechtelijke vaststelling ex artikel 1:199 sub d BW artikel 1:207 lid 1 BW
Heeft terugwerkende kracht!!!
o Adoptie ex artikel 1:199 sub d BW jo. artikel 1:227 BW
- Vestiging van Moederschap
o Veelal hetzelfde als vaders, maar moeder is natuurlijk ook verwant wanneer zij het
kind heeft gebaard = sub a.
Week 2: Formele relaties
- Formele relaties
o Huwelijk
o Geregistreerd Partnerschap
- Informele
o Ongehuwd samenwonen
o Latrelaties
Het Huwelijk ex artikel 1:30 BW vereisten =
1. Geen Huwelijksbeletselen
a. Absolute inwendige vereisten ex art 1:31 t/m 39 + 42 BW
b. Relatieve inwendige vereisten ex artikel 1:41 BW
2. Uitwendige vereisten ex artikel 1:43 t/m 49 + 1:58 + 1:68 BW
2
