samenvatting algemene pathofysiologie 1ste bach REVAKI

Deel 1: inleidende begrippen
omtrent gezondheid & ziekte
1. Definitie v gezondheid & ziekte
 Gezondheid= afwezigheid v ziekte; Toestand v volkomen lichamelijk, geestelijk & sociaal
welzijn
 Verschillende gradaties voorkomen
 Lichamelijk, geestelijk & sociaal functioneren
Ziekte= afwijking ve normale functie/structuur vh lichaam
 95% vd totale populatie = normaal

1

,  Factoren die normaliteit beïnvloeden: geslacht, leeftijd
 Uitersten (2?5% L & R vd curve) = afwijkend

2. Pathofysiologie (ziektemechanismen)
Beperkt #ziektemechanismen (in combinatie met elkaar):
 Genetisch effect
- Monogenetisch : 1 gen—> afwijkend gen —> ziekte
Vb : daltonisme, syndroom van Down=trisomie 21, ziekte van Huntington (eiwitziekte =>
hersenaantasting), mucoviscidose= taaislijmziekte
- Genetische predispositie
Vb : autisme, ziekte v Chron, diabetes
 Infectie : veroorzaakt door microorganisme= virus, bacterie, parasiet
Vb : corona, salmonella, lintworm
 Gevolg van ziekmakende kiemen= pathogene kiem
 Op onze huid en in darm : ook kiemen maar maken ons niet ziek
 Ischemie : zuurstof tekort
Vb : hartinfarct, herseninfarct (beroerte, attaque)
 Auto-immuun : lichaam maakt antilichamen tegen eigen lichaamscellen (niet de bedoeling)
Vb : AL <—> B-cellen pancreas => diabetes 1
AL <—> synoviummembraan : reuma
AL <—> darmcellen : ziekte v Chron
 Toxische factoren : stof/gif van buiten lichaam die ziekte kan veroorzaken
Vb : alcohol, medicatie
 Trauma
Vb : aardbeving, ski ongeval, been breken
 Kanker : ontsporing van celdeling
 Metabool : te maken met stofwisseling van KH, eiwitten
Vb : diabetes 2, toegenomen cholesterol
 ‘METABOOL SYNDROOM’ => complicaties : hard & vaatziektes
 Nutritioneel : zaken die te maken hebben met voeding
Vb : obesistas <—> anorexia
 Psyochogeen
Vb : depressie, anorexia
 Veroudering
Vb : zicht vermindert, gehoor vermindert, botontkalking

3. Karakteristieken ve ziektebeeld
3.1. Ethiologie
 Oorzaak/geheel v factoren die ziekte veroorzaken
 1 oorzaak (unifactorieel) OF meerdere oorzaken (multifactorieel)
 Oorzaak= exogeen/ endogeen
 Oorzaak= idiopathisch (niet bekende oorzaak)
 Oorzaak= iatrogeen (veroorzaakt door medische interventie)
3.2. Pathogenese
 Wijze waarop ziekte tot stand komt
Factoren die rol spelen:
 Schadelijke invloed v buitenuit: infectie, trauma, intoxicatie, overbelasting
 Terrein: vatbaarheid ve persoon om ziekte te krijgen => bepaald door genetische
ondergrond, algemene gezondheidstoestand, leeftijd
 Reactievermogen: integriteit vd beschermingsmechanismen ih lichaam


2

, 3.3. Symptomatologie
Symptoom= uiting ve ziekte (pijn, koorts, huidverkleuring)
 Subjectief (klacht)
 Objectief (waarneembaar)
 Aspecifiek: past bij veel uiteenlopende ziektebeelden (buikpijn)
 Pathognomisch: kenmerkend vr bepaalde ziekte
Syndroom: geheel v symptomen die samen voorkomen bij bepaalde ziekte
3.4. Verloop vd ziekte
 Acuut verloop
 Chronisch verloop
 Latente periode= periode tssn begin vd ziekte & optreden v symtomen
 Ook later in ziekteverloop: geen ziektesymptomen maar ziekte nog heeft & later
opflakkeren
Bij infecties:
 incubatieperiode= periode tssn infectie (contact met micro-organisme) & optreden v
symptomen
 Prodromale periode: 1ste periode na infectie waarin # aspecifieke tekenen optreden
3.5. Diagnose
 Combinatie v elementen:
 Symtomen
 Afwijkingen bij klisch onderzoek, afwijkingen bij beeldvorming
 Bloed- of urineafwijkingen of weefselonderzoek
1) Anamnese: vragen
2) Klinisch onderzoek
 Buik, rectaal, locomotorisch onderzoek
 Kan voldoende zijn & overgaan tot behandeling => differentiaal diagnose
3) Technisch onderzoek
 Endoscopie, coronatest, bloedonderzoek, CT-scan
3.6. Prognose
 Verloop & uiteindelijjk resultaat vd ziekte
 Genezing (volledig herstel zonder restletsel)
 Genezing met restlestsels
 Evolutie nr chronisch aandoening/dood => ziekte met ongunstige prognose

4. Behandeling v ziekte
Ingedeeld volgens doel:
 Curatieve: patiënt zal genezen
- Causale: neemt oorzaak weg
- Symptomatische: symptoombestrijding (spontaan/door tussenkomst v
verdedigingsmechanismen ih menselijk lichaam bestreden)
- Proefbehandeling: ingesteld met diagnostisch doel => om na te gaan of aandoening
geneest onder ingestelde behandeling
- Experimentele: nut nog niet aangetoond
 Palliatieve: symptomen zoveel mogelijk bestrijden MAAR ziekte kan niet genezen worden
(kanker)
Ingedeeld volgens methode:
 Heelkundige: chirurgische ingreep waarbij lichaamsdeel hersteld,
weggenomen/getransplanteerd
 Conservatieve: niet heelkundig
- Medicamenteuze: toediening v geneesmiddelen


3

,  Oraal: tabletten, siroop
 Lokaal/topisch: zalf, gel, crème
 Anaal: suppo
 Parentaraal: intraveneus, intramusculair, subcutaan
- Fysische: beweging (kinesitherapie), elektrische stroom (elektrotherapie), waer
(hydrotherapie), radioactieve stralen (radiotherapie)
- Psychotherapie: psychologische behandelingstechnieken vr psychosomatische
aandoeningen/psychiatrische aandoeningen

5. EBM
 Traditionele geneeskunde
 Diagnose & behandeling gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek
Gerandomiseerde, dubbelblind, placebo-gecontroleerde studie (RCT= randomized controlled trial)
 Min. 2 groepen vergelijken die goed mogelijk op elkaar lijken (geslachtverdeling, leeftijd,
medische achtergrond)
 Experimentele groep & controle- of placebogroep
 Bepaald door lot: randomisatie (toevalsverdeling)
 Dubbeblind: onderzoeker & deelnemer weet niet tot welke groep persoon behoort
 Verschil niet te wijten aan toeval
 Toedienen ve placebo: bij patiënt gunstig effect = placebo-effect
 Kans dat patiënt actieve behandeling krijgt: lokt hoop & verwachting uit
 Verbetering bij proefpersoon kan opleveren
 Placebo identiek als originele behandeling
 Controlegroep: niet-placebo => standaardbehandeling waartegenover men nieuwe
behandelingswijze bestudeert

6. Sterfte
6.1. Sterfterisico
 Kans dat iemand sterft op bepaalde leeftijd
 Hoog in 1ste levensjaar & vanaf 50 jaar
 Mannen (15-34 jaar): oversterfte gevolg v zelfmoord & verkeersongevallen
 Voor vrouwen lager dan voor mannen
 Vanaf 63 jaar: meer vrouwen dan mannen
6.2. Doodsoorzaken
 Mannen & vrouwen (Tot 39 jaar): aangeboren afwijkingen, verkeersongevallen, zelfmoord
 Vrouwen (40-69 jaar): borstkanker
 Mannen (40-69 jaar): zelfmoord, longkanker (50-79 jaar)
Ischemische hartaandoeningen: bij vrouwen & mannen belangrijkste doodsooraak

7. Kanker
 Belangrijkste oorzaak v ziekte & overlijden
 Toekomst:
- # kankergevallen toenemen door vergrijzing vd bevolking & veranderende milieu- en
levensomstandigheden
- 1ste oorzaak v overlijden
7.1. Voorkomen
 Mannen: kanker frequenter dan bij vrouwen
 Vooral oudere personen
mannen Vrouwen
1) Prostaatkanker 1) Borstkanker

4