Samenvatting Ultieme schema bewijs BPR

SCHEMA BEWIJS

Verhouding rechter-partijen
 Uitgangspunten
o Lijdelijke rechter
 Maar leunt niet achterover. Heeft opties tot ingrijpen
 Art. 21 Rv: informatieplicht
 Art. 22 Rv: inlichtingenplicht
 Art. 162 Rv: opleggen boeken en bescheiden (ambtshalve)
 Art. 166 Rv: getuigenverhoor (ambtshalve)
 Art. 194 Rv: deskundigenbericht (ambtshalve)
 Comparitie verschaffen
o Partij-autonomie: partijen bepalen het geding  of, hoe en waarover wordt
geprocedeerd
 Volgt uit:
o Artikel 149 Rv: rechter mag slechts de feiten en rechten aan zijn beslissing ten
grondslag leggen die in het geding te zijner kennis zijn gekomen of zijn gesteld
overeenkomstig de voorschriften  sluis van het geding
o Art. 24 Rv (rechter onderzoekt en beslist over hetgeen partijen aan hun vordering ten
grondslag hebben gelegd)
o Art. 25 Rv: rechter vult ambtshalve de rechtsgronden aan  dus partijen bepalen het
geding en de rechter het recht (positieve opdracht). De rechter mag niet de feiten
aanvullen (negatieve opdracht)
 Rechtsgronden die de rechter niet mag aanvullen: rechtsmiddelen in de zin
van handhaving van zijn recht  bijv. verjaring, gezag van gewijsde, relatieve
onbevoegdheid en arbitraal beding

Artikel 149 Rv: rechter mag slechts de feiten en rechten aan zijn beslissing ten grondslag leggen die in
het geding te zijner kennis zijn gekomen of zijn gesteld overeenkomstig de voorschriften
 Sluis van het geding
 In het geding zijner kennis
o Ander procesdossier, zelfde partijen?  nee stuk mag niet worden gebruikt
o Vertrouwelijke rapporten  HR De Samenwerking/Geerlings
 HR: mag de rechter niet zijn beslissing op baseren  verdraagt zich niet met
beginsel dat de rechter beslist op grond van stukken waarover partijen
voldoende gelegenheid hebben zich erover uit te late
o Van werk naar huis even langs het pand fietsen  HR De Schook/Vergeer:
 HR: mag de rechter zijn beslissing niet op baseren  verdraagt zich niet met
wettelijke regeling waarbij controle en bespreekbaarheid door partijen
gewaarborgd wordt

Art. 21 Rv: partijen moeten feiten volledig en naar waarheid aanvoeren  zo niet, dan kan rechter
hieraan de gevolgtrekking verbinden die hij geraden acht
 HR Goosen/Goosen: is beroep op herroeping mogelijk? HR: als een partij door een
oneerlijke proceshouding belet dat in de procedure feiten aan het licht komen die tot een
gunstigere afloop van de tegenpartij zouden leiden. Dit zal zich onder meer voordoen als een
partij feiten verzwijgt, terwijl zij wist of behoorde te weten dat de tpij niet met deze feiten
bekend was

Bewijsovereenkomst (art. 153 Rv):
 Regels van bewijsrecht zijn regelend recht  het toegestaan voor pp in een bewijsovk ervan
af te wijken
o Tenzij:
 Gevolgen niet ter vrije bepaling van partijen staan
 Gronden waarop krachten BW buiten toepassing blijft
 Let op: een dergelijk beding kan onredelijk bezwarend zijn  art. 6:238 onder k BW
o Als het de bevoegdheid tot het leveren van bewijs beperkt  moet altijd de
mogelijkheid bestaan tegenbewijs te leveren

, Wat moet bewezen worden?
 Art. 149 Rv: feiten die door de wpij niet of niet voldoende zijn betwist moeten als vaststaand
worden beschouwd
o Wanneer sprake van niet of niet voldoende betwiste feiten:
 Verstek  vordering wordt toegewezen, tenzij onrechtmatig of ongegrond
 Erkentenis (art. 154 Rv): partij erkent uitdrukkelijk de waarheid van een
stelling
 Referte: noch betwisting, noch erkenning  hoeft geen bewijs. Partij mag hier
later op terugkomen
 Niet of niet voldoende betwiste stellingen
o Uitzonderingen
 Rechtsgevolgen die niet ter vrijer bepaling van partijen staan (bijv. openbare
orde)
 Feiten van algemene bekendheid en algemene ervaringsregels
 Feiten van algemene bekendheid: feiten die ieder normaal mens
behoort te weten
 HR Donkersgoed/Janssen: rechter gaat zelf googlen naar de
apotheek. HR: in strijd met beginsel hoor en wederhoor
 Processuele feiten: feiten die de rechter tijdens het proces heeft
waargenomen (bijv. partijen zijn verschen)
 Objectieve recht
 Buitenlands recht

Vrije bewijsleer: art. 152 Rv
 Bewijs kan geleverd worden door alle middelen (artikel 152 lid 1 Rv)
o Tenzij de wet anders bepaalt: bijv. akte bij huwelijkse voorwaarden
o Dus geen opsomming van bewijsmiddelen meer  waarom niet? Voortschrijdende
techniek
o HR Tanink/Hartman: Tanink had een geluidsband en wilde deze in het geding
brengen bij toestemming van de wederpartij
 HR: daarmee heeft Tanink een voorwaarde gecreëerd die niet in de wet staat,
maar als je deze zelf stelt dan moet je je daar ook aan houden.
 Waardering van bewijs is aan de rechter overgelaten (artikel 152 lid 2 RV)
o Rechter moet het wel voldoende motiveren
 Beperkte motiveringsplicht t.a.v deskundigenbericht

Onrechtmatig verkregen bewijs
 Drie vragen
o 1) Wanneer is sprake van onrechtmatig verkregen bewijs?
o 2) Kan onrechtmatig verkregen bewijs in een civiele procedure worden toegelaten?
o 3) Kan gebruik van rechtmatig verkregen bewijs in een civiele procedure onrechtmatig
zijn?
 Criterium: inbreuk op persoonlijke levenssfeer is in beginsel een onrechtmatige daad (HR
K/Aegon Schadeverzekeringen en later bevestigd in HR Achmea/Rijnbeek)
o Maar: rechtvaardigingsgrond kan onrechtmatige karakter wegnemen
 Of deze rechtvaardigingsgrond bestaat hangt af van de omstandigheden van
het geval
 Enerzijds inbreuk op persoonlijke levenssfeer en anderzijds belangen die met
de inbreuk makende handelingen kunnen worden gediend (bijv.
maatschappelijk belang van fraude)
 HR Achmea/Rijnbeek
o In civiele procedure geldt niet als algemene regel dat geen acht mag worden
geslagen op onrechtmatig verkregen bewijs
o In beginsel geldt maatschappelijk belang dat waarheid aan het licht komt zwaarder
dan het belang van uitsluiting van het bewijs  slechts indien sprake is van
bijkomende omstandigheden is terzijdelegging gerechtvaardigd
o Discussie in literatuur! Doel heiligt niet de middelen!