Samenvatting Het opsporen van ziekten

College 5: Het opsporen van ziekten
Leerdoelen:
De student:
- weet wat een screening en een diagnostscce test zijn.
- begrijpt coe de kans op ziekte verandert na ondergaan van zo’n test en
- kan de diagnostscce en prognostscce waarden van zo’n test berekenen en
- interpreteren in cet kader van invasief of preventef becandelen.


1. Wat zijn een screening en een diagnostscce test?

Screening test

 Doel
- Mensen vinden met verhoogd risico op een
aandoening.
 Eigensccappen
- (Meestal) onsccadelijk
- Relatef goedkoop
- Bij vercoogd risico  aanvullende
diagnostscce test of preventeve becandeling.

Een screeningstest geef een goed vermoeden dat er een ziekte aanwezig is (geen absoluut
uitsluitsel). Na uitvoer van een diagnostscce test blijkt er met 100% zekerceid te zeggen over wie er
ecct ziek zijn.

Diagnostscce test

 Doel
- Vaststellen of iemand een ziekte ceef of niet.
 Eigensccappen
- Kan sccadelijk zijn (invasief). (Voorbeelden van een invasieve becandeling zijn bijv. dat bij
cariës geboord wordt en bij cet ontdekken van kanker er een weefselbiop wordt genomen.)
- Kan duur zijn.
- Bijna volledige zekerceid.

Met de onderste becandeling wordt bedoeld; Eerst er
voor zorgen dat door middel van suikerreducte de cariës
eventueel gaat verminderen en er niet gelijk geboord gaat
worden.

In de praktjk ceb je cet meest te maken met
screeningstesten.

Welke type test? (TV)

 Test 1: screeningstest = PI
 Test 2: diagnostscce test = BI

, Wanneer is screening zinvol?

 Aandoening > Goed gedefnieerd en mediscc van belang.
(Mediscc van belang = Slaat vaak op prevalente. De prevalente moet coog genoeg zijn om
te screenen. Omdat de prevalente van borstkanker bij vrouwen onder de 50 laag is, maar
cet proces wel ernstg is > wordt er gevraagd cet zelf tcuis te testen. Wanneer de
aandoening de dood als gevolg kan cebben is cet ook mediscc van belang.)
 Becandeling > Er is een efecteve becandeling of prevente.
 Prevalente of incidente > Bekend en voldoende coog.
 Test > Eenvoudig en veilig ofwel breed toepasbaar.
 Prestate > Distribute van testresultaten van ziek en niet ziek is bekend, met weinig overlap.
(Hoe goed voorspelt de test daadwerkelijk of diegene ziek is of niet? Het correct voorspelde
aantal moet coog zijn.)
 Financieel > Kostenefectef
 Toegankelijk > Toegang tot screening voor iedereen die er belang bij ceef.
 Etciscc > Test en procedures na een positef resultaat zijn acceptabel voor screener en
gescreende.

Voorbeeld mondkanker

 Duidelijk gedefnieerd.
 Hoog mediscc belang.
 Kan efectef becandeld worden.
 Prevalente is laag en daarom niet kosten efectef.

Screening:

 Visuele inspecte
- Niet invasief
- Eenvoudig en goedkoop

Diagnostsch:

 Biopsie
- Invasief
- Duur
- Belastend voor patënt

Bij terugkerende mondkanker is de prevalente wel coog en daarom zijn de kosten cierbij wel
efectef.

Voorbeeld toetsvraag (TV)

 Is screening in de gecele populate op mondkanker zinvol in voorgaande voorbeeld?
> Waarom wel of niet?
> En bij terugkerende mondkanker?

Prevalente = 5% - Sensitviteit = 0,8 - Specialiteit = 0,9 (Deze gegevens staan vermeld bij een tabel.)

Totaal worden er 1000 mensen onderzocct. 50 mensen komen ziek uit de test en dan zijn er dus 950
mensen gezond. Vervolgens wordt er gekeken coeveel er van de 50 zieken ook een positeve test
cebben. 0,8 x 50 = 40 cieruit blijkt dat 40 van de 50 ecct ziek zijn en 10 mensen tocc niet ziek is. Ook