Samenvatting Politicologie

Politicologie
Samenvatng

Hoofdstuk 1 Problemen, politiek en politicologie

1.1 Politieke problemen
Waarom zijn politieke problemen interessant? Ten eerste omdat de politiek zich bezighoudt met het
oplossen, voorkomen of verminderen van problemen. Ten tweede omdat diverse politieke
problemen invloed hebben op ons dagelijks leven. Ten derde omdat we meebetalen aan de poging
om politieke problemen op te lossen.

Wat zijn politieke problemen? Voor de beantwoording van deze vraag moeten twee begrippen eerst
nader worden omschreven:
 Politiek;
 Problemen.

Politiek
Politiek = een situatie waarbij de overheid betrokken is of zou moeten zijn (Van oeth en Vis..

oeze defnitie is op te splitsen in twee delen. Ten eerste is politiek een situatie waarbij de overheid
betrokken is.
Ten tweede heef politiek te maken met situaties waarbij de overheid niet betrokken is, maar wel zou
moeten zijn.
oe defnitie van Van oeth en Vis heef als voordeel dat ze duidelijk afgebakend is. oe rol van de
overheid staat daarin centraal. Tegelijkertijd strekt de defnitie verder dan de betrokkenheid van de
overheid.

Probliemien
Een situatie is een probleem als aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:
 Mensen beschouwen de situatie als ongewenst.
 Mensen denken de situatie te moeten en te kunnen veranderen.

Bij een probleem nemen mensen ten eerste een discrepantie waar tussen een bepaalde
omstandigheid aan de ene kant en een norm of waarde aan de andere kant.
Problemen kennen twee aspecten:
 oe feitelijke werkelijkheid (objectief aspect.;
 oe werkelijkheid zoals die wordt ervaren (subjectief aspect..
o Subjectieve beelden worden ook wel percentpies genoemd.

Politiekie probliemien
Een politiek probleem = een als ongewenst en veranderbaar beschouwde situatie, waarbij de
overheid betrokken is of zou moeten zijn (Van oeth en Vis..

Er bestaan onder mensen niet altijd overeenstemming over wat een politiek probleem is. oeze
onenigheid heef oorzaken.
Ten eerste hanteren mensen verschillende normen om de werkelijkheid te beoordelen.
Ten tweede ervaren mensen de objectieve werkelijkheid verschillend; hun oordeel is subjectief.
Ten derde zijn mensen het er niet over eens welke problemen tot de politiek (moeten. behoren.




1

, 1.2 Politiek en de overheid
Politiek is een situatie waarbij de overheid betrokken is of zou moeten zijn (Van oeth en Vis, 1990..
oe overheid speelt een belangrijke rol in de politiek.

Politiek = het overheidsbeleid, alsmede de totstandkoming en efecten ervan (Hoogerwerf..

Net als Van oeth en Vis vindt Hoogerwerf dat politiek met de overheid te maken heef, maar hij geef
een andere defnitie. In de defnitie van Hoogerwerf komt de belangrijke rol van de overheid in de
politiek naar voren. oe defnitie concentreert zich echter niet alleen op het bestaande
overheidsbeleid, maar omvat ook het ontstaan en de gevolgen ervan.
oaarnaast stelt de defnitie van Hoogerwerf het begrip beleid centraal. Hierdoor zou een aantal
belangrijke politieke thema’s buiten de bestudering van de politiek dreigen te vallen.

Politiek = elke mengeling van confict en samenwerking (aaver..

1. Politiek en het verdelingsvraagstuk
Volgens diverse auteurs is het verdelingsvraagstuk de kern van de politiek. In de politiek worden
besluiten genomen over de vraag hoe de beschikbare middelen verdeeld moeten worden. oeze
besluiten zijn politieke afwegingen, omdat de beschikbare middelen niet onuitputelijk maar schaars
zijn. Extra geld voor de een betekent veelal minder geld voor de andere (in vakjargon ook wel een
‘zero-sum game’ genoemd..

Politiek = wie krijgt wat, wanneer en hoe? (aasswell..

Volgens aasswell (19 6. gaat het er in de politiek om ‘wie wat, wanneer en hoe’ krijgt. In zijn defnitie
zou het verdelingsprobleem zich kunnen voordoen op het niveau van de staat, maar ook in bedrijven
of gezinnen. oe defnitie van aasswell is daarom te ruim

Politiek = het vormen en verdelen van macht (aasswell en Kaplan..

Macht speelt zonder meer een belangrijke rol in de politiek. Niet voor niets associëren we de
woorden machtspolitiek, machthebbers of machtenscheiding met de politiek. oeze defnitie is echter
zowel te ruim als te beperkt.
Ten eerste is ook deze defnitie toepasbaar op ieder sociaal systeem en daarom dus te ruim
Ten tweede beperkt deze defnitie zich tot het verdelen van macht.

Politiek = de gezaghebbende toedeling van waarden voor een samenleving (Easton..

Easton (1965. omschrijf politiek als ‘de gezaghebbende toedeling van waarden voor een
samenleving. Waarden verwijzen naar alles wat mensen belangrijk vinden. Mensen streven twee
soorten waarden na:
1. Materiële waarde, zoals voedsel en huisvesting;
2. Immateriële waarde, zoals vrijheid van meningsuiting en een gevoel van veiligheid op straat.

oe gezaghebbende toedeling van waarden verwijst naar bindende en als legitiem erkende regels
voor een samenleving. Bindend betekent dat de toedeling van waarden dwingend wordt opgelegd.
oe toedeling van waarden wordt door burgers geaccepteerd als zij deze toedeling als legitiem en
rechtvaardig beschouwen. oe staat is de enige organisatie die bindend, desnoods met geweld, regels
aan de samenleving kan opleggen. Maar het is vooral de samenleving die waarden vorm en
onderhoudt.



2