BASISBOEK RECHT
Bronnenboek voor juridische opleidingen
H1-H3 + H10-H22 + H24-H27 + H29-33 + H40-H44 + H50-H52
,Hoofdstuk 1 – wat is recht?
1.2 recht is afhankelijk van normen en waarden
Duidelijk is dat recht te maken heef met regels, met rechtvaardigheid en met de normen en
waarden van de samenleving. De regels die gemaakt worden zijn afankelijk van de cultuur binnen
een land. De regels zijn namelijk gebaseerd op eerlijkheid en rechtvaardigheid. De vraag wat
rechtvaardig is hangt af van de cultuur. - De inhoud van recht is afanneeiin van de waarden en
normen binnen een sameneeving.
1.3 doel van het recht
Recht is het geheel van overheidsregels dat in de samenleving geldt. Het doel van het recht is het
ordenen van de samenleving en het zorgen voor een rechtvaardige oplossing bij conficten.
1.4 wettelijke regels en andere regels
Kenmerkend voor rechtsregels is dat:
1. Ze gemaakt worden door de overheid
2. Ze algemeen geldend zijn
3. De rechter beslist wat er gebeurt als iemand zich niet aan de rechtsregel houdt
1.5 rechtsgebieden
Omdat recht over zoveel verschillende onderwerpen gaat, is het opgedeeld in vijf rechtsgebieden:
1. Staatsrecht – het staatsrecht beschrijf de organisate van de overheid. Je vindt er de
bevoegdheden van de verschillende overheidsorganen en regels over de posite van de
burger in de staat. Belangrijke weten zijn: grondwet, kieswet, provinciewet, gemeentewet
en politewet.
2. Bestuursrecht – in het bestuursrecht staan de regels waaraan de overheid zich moet houden
als zij het land besturen. Met andere woorden het bestuursrecht beschrijf de manier waarop
de overheid met haar burgers moet omgaan. Belangrijke wet is: algemene wet bestuursrecht
(Awb)
3. Strafrecht – in het strafrecht gaat het om verboden waarop de overheid een straf heef
gelegd. Slechts een beperkt deel van alle geboden en verboden zijn strafepalingen. Het
strafrecht bevat alleen die regels die de overheid voor de veiligheid van de hele samenleving
van belang vind. Een belangrijk wetboek is het wetboek van strafrecht. Het wetboek van
strafvordering geef aan wat er gebeurt als iemand een strafaar feit pleegt.
4. Burgereiin recht – in het burgerlijk recht gaat het vaak om zaken waar we dagelijks mee te
maken hebben. Juridische relates tussen burgers onderling worden hier geregeld. Deze
regels staan in het burgerlijk wetboek. In het wetboek van burgerlijke rechtsvordering staat
hoe een rechtszaak in het burgerlijk recht verloopt.
5. Internationaae recht – dit recht regelt de verhouding met andere landen en de posite van
ons land in allerlei internatonale organisates.
1.6 privaatrecht en publiekrecht
het privaatrecht regelt de juridische relates tussen burgers onderling en tussen burgers en bedrijven.
Tot het publiekrecht behoren het staatsrecht, het bestuursrecht en het strafrecht. Hierbij gaat het
om juridische relates tussen de burger of het bedrijf en de overheid
, 1.7 materieel en formeel recht
het materiële recht beschrijf de rechten en plichten van mensen. Het formele recht beschrijf hoe je
je materieel recht kunt halen. Of hoe de rechten en plichten uit het materieel recht gehandhaafd
worden. Formeel recht wordt ook wel procesrecht genoemd.
Hoofdstuk 2 – bronnen van recht
2.2 de wet
De eerste vindplaats van het recht is de wet. Het grootste deel van het recht staat in de wet.
Wetelijke regels staan in een wetboek. Het belangrijkste rechtsbron is dan ook de wet. We
onderscheiden de volgende wetboeken:
1. burgerlijkwetboek
2. wetboek van burgerlijke rechtsvordering
3. wetboek van strafrecht
4. wetboek van strafvordering
2.3 jurisprudentie
Het is de taak van rechters om de wet in concrete gevallen toe te passen en uit te leggen. In de
uitspreken van rechters vinden we dus uitleg van de wet. De verzameling van alle rechterlijke
uitspraken wordt de jurisprudente genoemd. Deze jurisprudente is de tweede bron van recht. Als
rechters een moeilijke kweste krijgen voorgelegd zoeken ze in de jurisprudente wat er tot nu toe
door rechters over de kweste is gezegd.
2.4 internationale verdragen
Ook internatonale verdragen vormen een rechtsbron. Verdragen zijn overeenkomsten tussen
landen.
2.5 gewoonte
Gewoonte is nog altjd een bron van recht. In het strafrecht is het gebruiken wan gewoonte als
rechtsbron niet toegestaan.
Hoofdstuk 3 – een rechtszaak in het burgerlijk recht
Het strafrecht, het bestuursrecht en het burgerlijk recht kennen ieder een eigen type rechtszaak
3.3 onafhankelijkheid van rechters
Rechters dienen bij het doen van een uitspraak volledig onafankelijk te zijn. Ze zijn dus niet
verbonden aan de regering, parlement of andere instellingen. In de grondwet en de wet op
rechtelijke organisates worden er regels geven om deze onafankelijkheid te garanderen.
Bronnenboek voor juridische opleidingen
H1-H3 + H10-H22 + H24-H27 + H29-33 + H40-H44 + H50-H52
,Hoofdstuk 1 – wat is recht?
1.2 recht is afhankelijk van normen en waarden
Duidelijk is dat recht te maken heef met regels, met rechtvaardigheid en met de normen en
waarden van de samenleving. De regels die gemaakt worden zijn afankelijk van de cultuur binnen
een land. De regels zijn namelijk gebaseerd op eerlijkheid en rechtvaardigheid. De vraag wat
rechtvaardig is hangt af van de cultuur. - De inhoud van recht is afanneeiin van de waarden en
normen binnen een sameneeving.
1.3 doel van het recht
Recht is het geheel van overheidsregels dat in de samenleving geldt. Het doel van het recht is het
ordenen van de samenleving en het zorgen voor een rechtvaardige oplossing bij conficten.
1.4 wettelijke regels en andere regels
Kenmerkend voor rechtsregels is dat:
1. Ze gemaakt worden door de overheid
2. Ze algemeen geldend zijn
3. De rechter beslist wat er gebeurt als iemand zich niet aan de rechtsregel houdt
1.5 rechtsgebieden
Omdat recht over zoveel verschillende onderwerpen gaat, is het opgedeeld in vijf rechtsgebieden:
1. Staatsrecht – het staatsrecht beschrijf de organisate van de overheid. Je vindt er de
bevoegdheden van de verschillende overheidsorganen en regels over de posite van de
burger in de staat. Belangrijke weten zijn: grondwet, kieswet, provinciewet, gemeentewet
en politewet.
2. Bestuursrecht – in het bestuursrecht staan de regels waaraan de overheid zich moet houden
als zij het land besturen. Met andere woorden het bestuursrecht beschrijf de manier waarop
de overheid met haar burgers moet omgaan. Belangrijke wet is: algemene wet bestuursrecht
(Awb)
3. Strafrecht – in het strafrecht gaat het om verboden waarop de overheid een straf heef
gelegd. Slechts een beperkt deel van alle geboden en verboden zijn strafepalingen. Het
strafrecht bevat alleen die regels die de overheid voor de veiligheid van de hele samenleving
van belang vind. Een belangrijk wetboek is het wetboek van strafrecht. Het wetboek van
strafvordering geef aan wat er gebeurt als iemand een strafaar feit pleegt.
4. Burgereiin recht – in het burgerlijk recht gaat het vaak om zaken waar we dagelijks mee te
maken hebben. Juridische relates tussen burgers onderling worden hier geregeld. Deze
regels staan in het burgerlijk wetboek. In het wetboek van burgerlijke rechtsvordering staat
hoe een rechtszaak in het burgerlijk recht verloopt.
5. Internationaae recht – dit recht regelt de verhouding met andere landen en de posite van
ons land in allerlei internatonale organisates.
1.6 privaatrecht en publiekrecht
het privaatrecht regelt de juridische relates tussen burgers onderling en tussen burgers en bedrijven.
Tot het publiekrecht behoren het staatsrecht, het bestuursrecht en het strafrecht. Hierbij gaat het
om juridische relates tussen de burger of het bedrijf en de overheid
, 1.7 materieel en formeel recht
het materiële recht beschrijf de rechten en plichten van mensen. Het formele recht beschrijf hoe je
je materieel recht kunt halen. Of hoe de rechten en plichten uit het materieel recht gehandhaafd
worden. Formeel recht wordt ook wel procesrecht genoemd.
Hoofdstuk 2 – bronnen van recht
2.2 de wet
De eerste vindplaats van het recht is de wet. Het grootste deel van het recht staat in de wet.
Wetelijke regels staan in een wetboek. Het belangrijkste rechtsbron is dan ook de wet. We
onderscheiden de volgende wetboeken:
1. burgerlijkwetboek
2. wetboek van burgerlijke rechtsvordering
3. wetboek van strafrecht
4. wetboek van strafvordering
2.3 jurisprudentie
Het is de taak van rechters om de wet in concrete gevallen toe te passen en uit te leggen. In de
uitspreken van rechters vinden we dus uitleg van de wet. De verzameling van alle rechterlijke
uitspraken wordt de jurisprudente genoemd. Deze jurisprudente is de tweede bron van recht. Als
rechters een moeilijke kweste krijgen voorgelegd zoeken ze in de jurisprudente wat er tot nu toe
door rechters over de kweste is gezegd.
2.4 internationale verdragen
Ook internatonale verdragen vormen een rechtsbron. Verdragen zijn overeenkomsten tussen
landen.
2.5 gewoonte
Gewoonte is nog altjd een bron van recht. In het strafrecht is het gebruiken wan gewoonte als
rechtsbron niet toegestaan.
Hoofdstuk 3 – een rechtszaak in het burgerlijk recht
Het strafrecht, het bestuursrecht en het burgerlijk recht kennen ieder een eigen type rechtszaak
3.3 onafhankelijkheid van rechters
Rechters dienen bij het doen van een uitspraak volledig onafankelijk te zijn. Ze zijn dus niet
verbonden aan de regering, parlement of andere instellingen. In de grondwet en de wet op
rechtelijke organisates worden er regels geven om deze onafankelijkheid te garanderen.
