Samenvatting controleleer (interne)

INLEIDING

Ondernemingen krijgen te maken met allerlei risico's. Het is dan nodig om
die risico's te gaan beperken, zodat de doelstellingen van de onderneming
kunnen worden bereikt. Dit gebeurt door een administratieve organisatie
op te zetten.


1. CORPORATE GOVERNANCE

De wijze waarop een onderneming goed, efficiënt en verantwoord dient
geleid te worden. Een goed corporate governance houdt rekening met de
belangen van alle stakeholders.


Een slecht corporate governance (bestuur) kan de onderneming ernstige
schade aanrichten.


Voorbeelden van schadelen:
 Enron (2001): miljoenen pensioengeld verdween
 Parmalat (2003): Parmalat moest op een moment nog een
obligatielening van 150 miljoen terugbetalen en dat lukte niet. Ook
al stond er volgens de jaarrekening nog 4,5 miljard op de
bankrekening. Dat was dus blijkbaar niet waar.
 Ahold (2003) en Worldcom (2002): omzetfraude, veel meer omzet
gaan rapporteren dan dat er waar is.
 Bankencrisis (200!8)


Codes of conduct:
Door al die schandalen werden wereldwijd regels en aanbevelingen
opgesteld rond corporate governance.


USA: Sarbanes-Oxely wet (SOX):
 Bestuurders worden persoonlijk aansprakelijk gesteld bij
wanbeleid.


1
SV externe controle

,  In het jaarverslag moet er een extra hoofdstuk komen rond
interne controle.


Europa:
 Elke lidstaat moet een referentiecode uitwerken
 Comply or explain-principe: Als een onderneming zich niet aan
de referentiecode houdt, moet zij uitleggen op welke punten ze
ervan afwijkt en waarom.


België:
 Code 2020: beursgenoteerde ondernemingen
 Code Buysse: niet-beurgenoteerde ondernemingen


2. BELGISCHE CORPORATE GOVERNANCE CODE 2020

Was initieel de Code 2009, want was dan geschreven. Werd ook de Code
Lippens genoemd. In 2020 werden er kleine aanpassingen gedaan
waardoor we nu spreken over de ‘Code 2020’.


Het is voor beursgenoteerde bedrijven in België. De Code is gebaseerd op
best practices van een goed corporate governance.


De doelstelling van de Code is om waardecreatie te creëren op lange
termijn. Daarbij is het belangrijk dat er een remuneratieverslag is waarin
transparantie wordt gegeven over de verloning van de bestuurders. Want
uit een aantal fraudegevallen bleek dat de verloning van de bestudeer zich
vaak richtte tot het halen van kortetermijndoelstellingen in plaats van de
groei op lange termijn.


Bestaat uit 10 principes.
 Principe 4: de vennootschap moet gespecialiseerde comités
oprichten (benoemingscomité – remuneratiecomité – auditcomité)


2
SV externe controle

,  Principe 7: de vennootschap moet de bestuurders vergoeden op een
redelijke en rechtvaardigde wijze.


3. DE CODE BUYSSE 3

Voor niet-beursgenoteerde bedrijven in België. De Code moet bruikbaar
zijn voor zowel kleine, middelgrote als grote onderneming. Door die grote
diversiteit, moet de onderneming zelf regels gaan opstellen op basis van
aanbevelingen rond interne controle, risicobeheer en remuneratie (=
zelfregulering).


Het belangrijkste aspect is interne controle:
 Evaluatie van prestaties
 Risicobeheersing
 Toezicht op naleving van overeengekomen procedures en processen


H1: WAT IS INTERNE CONTROLE?


1. DELEGATIE LEIDT TOT NOOD AAN CONTROLE

De eindverantwoordelijkheid bij een onderneming ligt altijd bij het
management. Het management kan natuurlijk niet altijd alles doen. Een
CFO kan bijvoorbeeld onmogelijk alle verkoopfacturen gaan opmaken,
betalingen doen,… . Daarom worden er mensen aangesteld om die taken
te gaan doen.


Aangezien de verantwoordelijkheid nog altijd bij het management ligt,
moet er controle gebeuren. Vandaar is er dus nood aan interne controle.


Een model voor interne controle is het COSO-model.




3
SV externe controle

, 2. COSO-MODEL


DE DOELSTELLINGEN VAN HET COSO-RAPPORT


In de jaren '70 en ’80 waren er een aantal schandalen en faillissement
waardoor de Treadway Commission werd opgericht in Amerika.


De Treadway Commission heeft een aantal richtlijnen opgesteld voor een
intern controlesysteem met de nadruk op:
 Controleomgeving
 Gedragscodes
 Auditcomité
 Actieve en objectieve interne controlefunctie


Al die richtlijnen werden in een rapport gegoten, het COSO-rapport
(Committee of Sponsering Organizations of the Treadway Commission)


De doelstelling van het COSO-rapport is om aan te tonen hoe bedrijven
best een intern controle systeem opstellen.


Definitie volgens het COSO-rapport:
Interne controle is een proces, uitgewerkt door de Raad van Bestuur, het
management en personeel die is ontworpen om redelijke zekerheid te
brengen.


De te behalen doelstellingen volgens het COSO-rapport:
1. Activiteiten: gaat de onderneming effectief en efficiënt om met hun
middelen?
2. Financiële verslaggeving: is die betrouwbaar?
3. Naleven van (rechts)regels
4. Beveiligen van de activa




4
SV externe controle