H1: Ethisch en deontologisch handelen
1/ Ethiek in hulpverlening
Waarom hebben HV te maken met ethiek? p6
• We gebruiken professionele kennis en weten ‘beter’ wat voor cliënt goed is
• Het gaat om fundamentele waarden en levenskwaliteit van mensen
• Omdat de overheid een belangrijke rol in speelt
Hulpverleners hebben zowel te maken met
1. Het systeem van we en, regels, doelen, gebruikte methoden, procedures en andere afspraken
Bv. huishoudelijk reglement op stage, beroepsgeheim …
2. Als met de leefwereld van cliënten en doelgroepen.
We zijn als HV kwetsbaar en moeten heldere en bewuste keuzes kunnen maken en deze verantwoorden.
Ook al doen we niets, is dat een keuze ! p7
1.1 Botsen van waarden en normen
Hulpverleners worden dagelijks geconfronteerd met ethische dilemma’s. p7
• Daar is niet al jd een oplossing voor
• = botsen van verschillende waarden met elkaar.
• 1 van de waarden (of allebei) zal aan belang inboeten en schade oplopen
Dit is een spanningsveld waarbij zij moeten rekening houden met de p8
1. Waarden normen van de cliënt
2. De waarden en normen die de samenleving hanteert
3. Alsook hun eigen waarden en normen.
Binnen die spanningsveld hee de HV ruimte om zelf beslissingen te nemen.
1.2 Gewetensvrijheid (nota)
Bij grote existen ële vragen mag men zijn eigen geweten volgen = eigen waarden en normen.
• Het is een recht voor elke OPB !
• Men moet wel cliënt doorverwijzen naar andere begeleiding !
Bv. over levenseinde, euthanasie, abortus …
Meestal komen onze waarden en normen pas naar boven bij een conflict. In deze les gaan we in een
rus ge en veilige se ng de ‘eigen waarden en normen’ naar boven brengen zodat we ze leren
(her)kennen, en eigen grenzen leren (her)kennen.
1. i.f.v. onszelf: Het niet (her)kennen van onze waarden en normen, ze niet respecteren en er te
tegen in gaan zorgt op termijn voor een burn-out.
2. i.f.v. cliënt: Niet (her)kennen van onze waarden en normen zorgt dat we (on)bewust deze gaan
opleggen aan cliënt. Daar moeten we als OPB a ent voor zijn.
Pagina 1 van 11
, H1: Ethisch en deontologisch handelen
1.3 Discre onaire ruimte p8
De ruimte die de HV hee om zelf beslissingen te nemen en vrij te oordelen binnen dat spanningsveld
heet ‘een discre onaire ruimte’ = beslissingsruimte.
• = Wij hebben de macht om beslissingen te nemen.
• Wij moeten beslissingen nemen, bij soms ethische dilemma’s.
• En met de eenzaamheid die er bij hoort.
In deze discre onaire ruimte moeten wij beslissingen nemen en die beslissingen kunnen verantwoorden
naar onze cliënten, naar de samenleving en tegenover onszelf.
M.a.w. is er belang om deze te kunnen verantwoorden !!
1.4 Oefening Casus p7
Zoekt zoveel mogelijk argumenten om te kunnen verantwoorden
• Dat NIET wordt toegegeven aan de ouders van Marijke
• Om Guido WEL te vervangen als hulpverlener en dus toe te geven aan de ouders.
Argumenten waarom men niet toegee Argumenten waarom men wel toegee
Persoon blij daar werken Belang van cliënt op 1ste plaats = begeleiding zo
Akkoord gaan met visie van organisa e kwalita ef mogelijk laten verlopen
Diversiteit maatschappij i.f.v. ontwikkeling van het kind Loyauteit naar de ouders (kiezen tussen ouders of OPB)
Band met cliënt Langere begeleiding = meerkost voor de maatschappij
Maakt deel uit van het team Wat als ouders verstandelijk beperkt zijn? Of een
Niet toegeven aan ‘racisme’ trauma hebben t.o.v. donkere huidskleuren …
De vraag is !! enkel de ouders of ook het kind !?
1.5 Conclusie
Conclusie: er is geen juiste keuze. Je doet al jd een waarde te kort!
Bv. De waarde ‘non-discrimina e’ v.s. de waarde ‘kwaliteit van zorg’.
1.6 drie aspecten p8
1. Wat zijn de feiten?
2. Over welke waarden en normen gaat het?
3. Hoe wordt het beleefd ?
Informa e vergaren is een groot deel van de keuzemaking !! Informeer u eerst zo goed mogelijk voor je
kan beslissen!
• Enkel ouders, of ook cliënt?
• Ouders racis sch of speelt ook iets anders mee, of slechte taalgebruik?
• Angsten? Trauma’s?
• EN …. Wat denkt cliënt er zelf over !?
Pagina 2 van 11
1/ Ethiek in hulpverlening
Waarom hebben HV te maken met ethiek? p6
• We gebruiken professionele kennis en weten ‘beter’ wat voor cliënt goed is
• Het gaat om fundamentele waarden en levenskwaliteit van mensen
• Omdat de overheid een belangrijke rol in speelt
Hulpverleners hebben zowel te maken met
1. Het systeem van we en, regels, doelen, gebruikte methoden, procedures en andere afspraken
Bv. huishoudelijk reglement op stage, beroepsgeheim …
2. Als met de leefwereld van cliënten en doelgroepen.
We zijn als HV kwetsbaar en moeten heldere en bewuste keuzes kunnen maken en deze verantwoorden.
Ook al doen we niets, is dat een keuze ! p7
1.1 Botsen van waarden en normen
Hulpverleners worden dagelijks geconfronteerd met ethische dilemma’s. p7
• Daar is niet al jd een oplossing voor
• = botsen van verschillende waarden met elkaar.
• 1 van de waarden (of allebei) zal aan belang inboeten en schade oplopen
Dit is een spanningsveld waarbij zij moeten rekening houden met de p8
1. Waarden normen van de cliënt
2. De waarden en normen die de samenleving hanteert
3. Alsook hun eigen waarden en normen.
Binnen die spanningsveld hee de HV ruimte om zelf beslissingen te nemen.
1.2 Gewetensvrijheid (nota)
Bij grote existen ële vragen mag men zijn eigen geweten volgen = eigen waarden en normen.
• Het is een recht voor elke OPB !
• Men moet wel cliënt doorverwijzen naar andere begeleiding !
Bv. over levenseinde, euthanasie, abortus …
Meestal komen onze waarden en normen pas naar boven bij een conflict. In deze les gaan we in een
rus ge en veilige se ng de ‘eigen waarden en normen’ naar boven brengen zodat we ze leren
(her)kennen, en eigen grenzen leren (her)kennen.
1. i.f.v. onszelf: Het niet (her)kennen van onze waarden en normen, ze niet respecteren en er te
tegen in gaan zorgt op termijn voor een burn-out.
2. i.f.v. cliënt: Niet (her)kennen van onze waarden en normen zorgt dat we (on)bewust deze gaan
opleggen aan cliënt. Daar moeten we als OPB a ent voor zijn.
Pagina 1 van 11
, H1: Ethisch en deontologisch handelen
1.3 Discre onaire ruimte p8
De ruimte die de HV hee om zelf beslissingen te nemen en vrij te oordelen binnen dat spanningsveld
heet ‘een discre onaire ruimte’ = beslissingsruimte.
• = Wij hebben de macht om beslissingen te nemen.
• Wij moeten beslissingen nemen, bij soms ethische dilemma’s.
• En met de eenzaamheid die er bij hoort.
In deze discre onaire ruimte moeten wij beslissingen nemen en die beslissingen kunnen verantwoorden
naar onze cliënten, naar de samenleving en tegenover onszelf.
M.a.w. is er belang om deze te kunnen verantwoorden !!
1.4 Oefening Casus p7
Zoekt zoveel mogelijk argumenten om te kunnen verantwoorden
• Dat NIET wordt toegegeven aan de ouders van Marijke
• Om Guido WEL te vervangen als hulpverlener en dus toe te geven aan de ouders.
Argumenten waarom men niet toegee Argumenten waarom men wel toegee
Persoon blij daar werken Belang van cliënt op 1ste plaats = begeleiding zo
Akkoord gaan met visie van organisa e kwalita ef mogelijk laten verlopen
Diversiteit maatschappij i.f.v. ontwikkeling van het kind Loyauteit naar de ouders (kiezen tussen ouders of OPB)
Band met cliënt Langere begeleiding = meerkost voor de maatschappij
Maakt deel uit van het team Wat als ouders verstandelijk beperkt zijn? Of een
Niet toegeven aan ‘racisme’ trauma hebben t.o.v. donkere huidskleuren …
De vraag is !! enkel de ouders of ook het kind !?
1.5 Conclusie
Conclusie: er is geen juiste keuze. Je doet al jd een waarde te kort!
Bv. De waarde ‘non-discrimina e’ v.s. de waarde ‘kwaliteit van zorg’.
1.6 drie aspecten p8
1. Wat zijn de feiten?
2. Over welke waarden en normen gaat het?
3. Hoe wordt het beleefd ?
Informa e vergaren is een groot deel van de keuzemaking !! Informeer u eerst zo goed mogelijk voor je
kan beslissen!
• Enkel ouders, of ook cliënt?
• Ouders racis sch of speelt ook iets anders mee, of slechte taalgebruik?
• Angsten? Trauma’s?
• EN …. Wat denkt cliënt er zelf over !?
Pagina 2 van 11
