H5.2: Stappenplan voor morele delibera e (p80-88)
Stap 1 Omschrijving van de waarden en normen, en actoren p80-81
Concreet
1/ Opsommen van betrokkenen actoren
2/ Opsommen van relevante waarden die tussen die actoren spelen.
Doel: vertaling van de casus naar een botsing tussen waarden
Wat is het p80
• Moreel probleem is een waardendiscussie
• Bepaalde waarden worden geschonden, of onvoldoende gerealiseerd
• Waarden botsen met elkaar of worden niet voor iedereen in gelijke mate bewaakt
We maken een keuze ook al kan ons keuze nooit alle waarden voor alle betrokkenen ten volle
respecteren
Wat doen we
• We gaan uitzoomen.
• We verlaten de prak sche probleemstelling
• We formuleren het dilemma als een spanning tussen waarden met betrekking tot de
verschillende actoren
• Enkel die waarden die onder spanning staan, in gedrang komen of met elkaar botsen
Welke actoren
• Wie is allemaal betrokken bij de casus?
• We brengen alle actoren in kaart
• Ook deze die niet expliciet benoemd worden, maar wel van belang zijn
• Beter te veel actoren dan te weinig – inventariseer
Welke waarden
• We gaan op zoek naar de waarden die van belang zijn tussen deze actoren
• Rela e tussen waarde en actor
• + nadruk leggen op de waarden die botsen !!
• Niet enkel opsomming van actoren en opsomming van waarden ! Deze verbinden.
Op zoek naar waarden - inspira e
• De tradi onele waarden p39
• De emancipatorische waarden p39-40
• De maatschappelijke waarden p40-41
• De rela onele waarden p41-42
• 10 menselijke vermogens p56
• Mensenrechten p61
• Kinderrechten
• Rechten VAPH
Resultaat van STAP 1
Stap 1 is niet zomaar een opsomming! Je krijgt zicht op wat er echt speelt, niet alles is even relevant >>
leg de nadruk op die waarden die botsen, die in het gedrang komen.
Je krijgt zicht op de rela e tussen de waarden en de actoren >> je zegt dus niet gewoon “autonomie”.
Maar je benoemt heel duidelijk wie dit toekomt en wie dit dient te
bewaken/respecteren/bewerkstelligen.
Pagina 1 van 4
, H5.2: Stappenplan voor morele delibera e (p80-88)
Stap 2 Objec eve omschrijving van het probleem p81-82
Concreet
1. De juiste vragen stellen waar je antwoord op wilt Feiten omschrijven en verduidelijken
2. De perspec ef van de andere actoren innemen Verschillende perspec even innemen
Vragen
1. Wat weet ik (nog) niet?
2. Wat zijn de feiten en wat zijn de interpreta e?
• Het dilemma zo goed en genuanceerd mogelijk kunnen beschrijven
• Objec ef beschrijven, niet vanuit eigen invulling
• Enkel wat we zeker weten
Feiten p81
Ga op zoek naar feiten die onduidelijk zijn. Hoe zeker ben je van deze feiten? Verwar je de feiten met
interpreta es? Welke informa e heb je nog nodig? Welke vragen helpen jou hierin vooruit?
• Streef naar volledigheid en zakelijke duidelijkheid
• Wat zijn de feiten en wees hier kri sch over
• Zijn dit feiten of veronderstellingen?
Ga na wat je niet weet! Kun je dit te weten komen?
• Het gaat niet om de informa e, de antwoorden (die hebben we niet op dat moment – bv
examen), maar wèl over de juiste vragen stellen !!
• = zo concreet en feitelijk mogelijk
Hou rekening met juridische en medische kennis die nog zou kunnen ontbreken
Perspec even p82
Sta s l bij de verschillende perspec even van de relevante actoren. Welke informa e heb je nodig om
hun perspec ef beter te kunnen innemen?
• Neem het perspec ef in van alle relevante betrokkenen
• Hoe ervaart deze persoon de feiten?
• Welke betekenis krijgen de feiten voor hem/haar?
• Weet ik hier genoeg over?
De perspec even > zich kunnen inleven in de standpunten van anderen
Vergeet ook het juridisch kader niet, de wetgeving enz …
Pagina 2 van 4
Stap 1 Omschrijving van de waarden en normen, en actoren p80-81
Concreet
1/ Opsommen van betrokkenen actoren
2/ Opsommen van relevante waarden die tussen die actoren spelen.
Doel: vertaling van de casus naar een botsing tussen waarden
Wat is het p80
• Moreel probleem is een waardendiscussie
• Bepaalde waarden worden geschonden, of onvoldoende gerealiseerd
• Waarden botsen met elkaar of worden niet voor iedereen in gelijke mate bewaakt
We maken een keuze ook al kan ons keuze nooit alle waarden voor alle betrokkenen ten volle
respecteren
Wat doen we
• We gaan uitzoomen.
• We verlaten de prak sche probleemstelling
• We formuleren het dilemma als een spanning tussen waarden met betrekking tot de
verschillende actoren
• Enkel die waarden die onder spanning staan, in gedrang komen of met elkaar botsen
Welke actoren
• Wie is allemaal betrokken bij de casus?
• We brengen alle actoren in kaart
• Ook deze die niet expliciet benoemd worden, maar wel van belang zijn
• Beter te veel actoren dan te weinig – inventariseer
Welke waarden
• We gaan op zoek naar de waarden die van belang zijn tussen deze actoren
• Rela e tussen waarde en actor
• + nadruk leggen op de waarden die botsen !!
• Niet enkel opsomming van actoren en opsomming van waarden ! Deze verbinden.
Op zoek naar waarden - inspira e
• De tradi onele waarden p39
• De emancipatorische waarden p39-40
• De maatschappelijke waarden p40-41
• De rela onele waarden p41-42
• 10 menselijke vermogens p56
• Mensenrechten p61
• Kinderrechten
• Rechten VAPH
Resultaat van STAP 1
Stap 1 is niet zomaar een opsomming! Je krijgt zicht op wat er echt speelt, niet alles is even relevant >>
leg de nadruk op die waarden die botsen, die in het gedrang komen.
Je krijgt zicht op de rela e tussen de waarden en de actoren >> je zegt dus niet gewoon “autonomie”.
Maar je benoemt heel duidelijk wie dit toekomt en wie dit dient te
bewaken/respecteren/bewerkstelligen.
Pagina 1 van 4
, H5.2: Stappenplan voor morele delibera e (p80-88)
Stap 2 Objec eve omschrijving van het probleem p81-82
Concreet
1. De juiste vragen stellen waar je antwoord op wilt Feiten omschrijven en verduidelijken
2. De perspec ef van de andere actoren innemen Verschillende perspec even innemen
Vragen
1. Wat weet ik (nog) niet?
2. Wat zijn de feiten en wat zijn de interpreta e?
• Het dilemma zo goed en genuanceerd mogelijk kunnen beschrijven
• Objec ef beschrijven, niet vanuit eigen invulling
• Enkel wat we zeker weten
Feiten p81
Ga op zoek naar feiten die onduidelijk zijn. Hoe zeker ben je van deze feiten? Verwar je de feiten met
interpreta es? Welke informa e heb je nog nodig? Welke vragen helpen jou hierin vooruit?
• Streef naar volledigheid en zakelijke duidelijkheid
• Wat zijn de feiten en wees hier kri sch over
• Zijn dit feiten of veronderstellingen?
Ga na wat je niet weet! Kun je dit te weten komen?
• Het gaat niet om de informa e, de antwoorden (die hebben we niet op dat moment – bv
examen), maar wèl over de juiste vragen stellen !!
• = zo concreet en feitelijk mogelijk
Hou rekening met juridische en medische kennis die nog zou kunnen ontbreken
Perspec even p82
Sta s l bij de verschillende perspec even van de relevante actoren. Welke informa e heb je nodig om
hun perspec ef beter te kunnen innemen?
• Neem het perspec ef in van alle relevante betrokkenen
• Hoe ervaart deze persoon de feiten?
• Welke betekenis krijgen de feiten voor hem/haar?
• Weet ik hier genoeg over?
De perspec even > zich kunnen inleven in de standpunten van anderen
Vergeet ook het juridisch kader niet, de wetgeving enz …
Pagina 2 van 4
