Samenvatting Verpleegtechnische handelingen

SAMENVATTING
VERPLEEGTECHNISCHE
HANDELINGEN




Thema 1: De gevolgen van de wet BIG voor de verzorgende in de praktijk
Thema 2: De zorgvrager met een maagsonde
Thema 3: De verzorging van een stoma en het spoelen van de darm
Thema 4: Medicijnen toedienen
Thema 5: Wonderverzorging en compressietherapie
Thema 6: De verzorging van een tracheostoma en het uitzuigen van mond- en keelholte
Thema 7: De zorgvrager met een blaaskatheter
Thema 8: Het toedienen van zuurstof
Thema 9: Warmte- en koudebehandeling en zorg voor de lichaamstemperatuur
Thema 10: Laboratoriummonsters voor diagnostiek
Thema 11: Reanimeren

,Thema 1: De gevolgen van de wet BIG voor de Verzorgende in de praktijk

Omschrijving van de wet BIG
Wet Beroepen Individuele Gezondheidszorg
Dit is een wet waarin regels opgesteld zijn om:
 de kwaliteit in de gezondheidszorg te garanderen,
 om degene die zorg nodig heeft te beschermen en
 te helpen zijn rechten te bewaken.
Er wordt toezicht gehouden op de zorgverlener en de door hem verleende zorg.

Beschermende titels
Een aantal beroepen in de medische wereld staan in de wet BIG geregistreerd.
Met deze titel wordt aangegeven dat men een erkende opleiding heeft gevolgd, waardoor de
zorgvrager een bepaalde kwaliteit van zorg kan verwachten.
Het gaat om de volgende beroepen:
 Arts
 Tandarts
 Apotheker
 Verloskundige
 Verpleegkundige
 Fysiotherapeut
 psychotherapeut
 Gezondheidspsycholoog

Beroepsregister
Een register waarin de gegevens staan van alle zorgverleners met een beschermende titel.
Voorwaarden:
 Erkende opleiding afgerond
 Voldoende relevante ervaring kunnen aantonen

Voorbehouden handelingen
Dit zijn handelingen:
 waaraan risico’s zitten
 mogen alleen onder bepaalde voorwaarden uitgevoerd worden
Deze voorwaarden zijn vast gesteld in de BIG wet.
Zie blz.13 om welke handelingen het gaat.



 Als verzorgende heb je geen beschermende titel en val je gedeeltelijk onder de wet BIG,
geen tuchtcommissie.

 Als verzorgende mag je 3 voorbehouden handelingen uitvoeren:
o Blaaskatheterisatie
o Inbrengen maagsonde
o Het geven van injecties

,Bekwaamheid
Is de voorwaarde om voorbehouden handeling uit te voeren.
Draait om het kunnen toepassen van je kennis en vaardigheden:
 Je weet wat er komt kijken bij een bepaalde handeling
 Je weet welke gevolgen het uitvoeren van de handeling kan hebben
Onbekwaam maakt onbevoegd: als je bovenstaand niet weet, mag je de handeling niet uitvoeren.

Bevoegden
Zelfstandig bevoegde: zorgverlener die zelf mag bepalen of voorbehouden handeling nodig is,
daarnaast kan hij/zij deze handeling zelfstandig uitvoeren of opdracht geven om de handeling uit te
voeren.
 Arts
 Tandarts
 Verloskundige
De rest is niet-zelfstandig bevoegd.

Protocol
Een gestandaardiseerd schema waarin aangegeven hoe je een voorbehouden handeling uit moet
voeren binnen een instelling.
 Handeling wordt steeds op dezelfde manier uitgevoerd
 Arts hoeft alleen maar de opdracht te geven tot

Bekwaamheidsverklaring
Een verklaring die afgegeven wordt als een verzorgende heeft bewezen over voldoende kennis en
vaardigheden te bezitten om een specifieke behandeling bekwaam uit te kunnen voeren.

Opdracht voor het uitvoeren van een voorbehouden handeling
Opdracht: De taak die gegeven kan worden door een arts om een voorbehouden handeling uit te
voeren.
 zowel mondeling als schriftelijk
 via een collega

Zo nodig: opmerking van een arts, als verzorgende bepaal je zelf het moment waarop de handeling
nodig is.

In een noodsituatie geldt de wet BIG niet, iedereen moet dan handelen naar beste kunnen.


 Als verzorgende bepaal je zelf of je op het moment van handelen bekwaam bent
 Als verzorgende ben je niet-zelfstandig bevoegd
 Werk je volgens protocollen en bezit je een bekwaamheidsverklaring
 In noodsituatie geldt de wet BIG niet

,Tuchtrecht
Het gerecht dat in het kader van de wet BIG de kwaliteit van de zorg bewaakt en bevordert.
Daarnaast controleert het op uitvoering van beroepen met een beschermende titel.

Strafbepalingen in de wet BIG
Voor verzorgende gelden 3 bepalingen:
 Onbevoegd een voorbehouden handeling uitvoeren
 Schade aan de gezondheid van de zorgvrager toebrengen
 Een beschermende titel voeren

Klachtrecht
De zorgvrager kan een klacht indienen, dit leidt tot een advies voor de instelling om de kwaliteit van
de zorg te verbeteren.
Geen straffen uitdelen!

Incidentencommissie
Een commissie in een instelling die onderzoekt wat er precies gebeurd is bij het maken van een fout.
De commissie doet verslag uit naar de zorgvrager, zorgverlener en aan de instelling met als doel de
kwaliteit van de zorg te verbeteren.

Burgerlijk recht
De zorgvrager kan de instelling waar de zorgverlener werkt aansprakelijk stellen voor de geleden
schade. De instelling betaalt deze schadevergoeding.

Arbeidsrecht
De instelling kan de zorgverlener aanklagen, hoogste straf is ontslag.

Strafrecht
De zorgvrager doet aangifte bij de politie. De officier van justitie stelt een vervolging in.


 Tuchtrecht niet voor verzorgende
 Verzorgende zelf gestraft bij:
o Strafbepalingen in de wet BIG: 3 bepalingen
o Arbeidsrecht
o Strafrecht

, Thema 2 De zorgvrager met een maagsonde

Een maagsonde, is een katheter die zorgt ervoor dat de maagsappen, lucht en resten van voeding uit
de maag worden geheveld.

Indicaties voor het inbrengen van een maagsonde
 Hevelen van de maag
 Toedienen van sondevoeding

Hevelen van de maag
 Als zorgvrager een aandoening heeft aan zijn darmen, zoals een ileus waarbij de normale
peristaltiek afwezig is. De zorgvrager heeft last van een enorm vol gevoel, misselijkheid, veel
braken en vaak ook hevige buikpijn.
 Om na een operatie de maag en darmen tijdelijk te ontlasten

Toedienen van sondevoeding
 Om aan te sterken,
 Als bijvoeding bij een zorgvrager die slikstoornissen heeft
 Maagretentie: Voeding en vocht die in de maag achterblijven en niet getransporteerd
worden door de dunne darm

Bij maagsondes kan een onderscheid worden gemaakt in:
 Maat
 Soort
 Materiaal

Maat
 Charriere = geeft de diameters van een sonde of katheter aan. 1 Ch = 0,3 ml
 Maat die gebruikt kan worden: tussen 4Ch ene 14 Ch
 Voor het toedienen van sondevoeding: 4Ch tot 8CH = micro sonde
 Voor het maaghevelen: dikke maagsonde gebruiken
 Lengte volwassenen: 110 cm
 Lengte kinderen: 50 cm
 Op alle maagsondes loopt in de lengte een streek, dit is een markering die gebruikt wordt om
bij röntgenfoto’s te bepalen hoe diep de sonde zit.

Soort
 Micro sonde of een gewone sonde
 Verschillende lumen, grootste worden gebruikt om de maagsappen af te laten vloeien.
Kleinere om lucht uit de maag te laten ontsnappen en om medicatie toe te dienen.

Materiaal
 Gemaakt van de volgende materialen:
o Siliconen: meer dan 10 dagen,
o Pur ( polyurethaan): meer dan 10 dagen,
o Pvc (polyvinylchloride): max 10 dagen, om sondevoeding toe te dienen, vlak na een
operatie