PSYCHOLOGISCHE
ONTWIKKELING
Ontwikkelingspsychologie De psychologie van groei, verandering en consistentie van de
menselijke ontwikkeling gedurende het hele leven.
, De primaire vragen voor ontwikkelingspsychologen zijn de volgende: welke voorspelbare
veranderingen vinden gedurende het gehele leven bij individuen plaats en welke rol spelen
erfelijke factoren en omgeving bij deze veranderingen?
Psychologen noemen het probleem van erfelijkheid en omgeving het nature-nurturevraagstuk.
→ Oud meningsverschil over de vraag of erfelijke factoren of omgevingsfactoren de meeste
invloed hebben op ons gedrag en psychische processen
In de psychologie zijn er verschillende methoden ontwikkeld om de e ecten van nature en nurture
af te wegen. Een van methoden is tweelingenonderzoek. (Het onderzoek van Thomas Bouchard
biedt enkele aanwijzingen over de relatieve bijdrage van nature en nurture. ) → Onderzoek naar
tweelingen. Door hun ontwikkelingen met elkaar te vergelijken, hoopt men te ontdekken welke
eigenschappen zijn aangeleerd en welke aangeboren.
Een andere methode om de erfelijkheid en omgeving te meten, wordt gevormd door
adoptieonderzoek. Bij adoptieonderzoek vergelijken onderzoekers de kenmerken van
geadopteerde kinderen met die van hun biologische ouders en die van de leden van het
adoptiegezin.
7.1 | Wat kan een pasgeboren baby?
Psychologen hebben ontdekt dat pasgeboren baby’s al over een opmerkelijk aantal in de genen
verankerde gedragspatronen bezitten: aangeboren re exen. → Gedrags- en reactiepatroon dat
een kind al beheerst bij de geboorte; deel van de biologische erfenis.
Pasgeboren baby’s bezitten aangeboren gedragspatronen (re exen) voor die elementaire
overlevingstaken: voedsel vinden, contact maken en gevaarlijke situatie’s vermijden.
Drie belangrijke perioden in de ontwikkeling:
- De prenatale periode
- De pasgeborenentijd (neonatale periode)
- De zuigelingentijd
Prenatale Ontwikkeling
De prenatale periode is de periode tussen de conceptie en geboorte. In deze prenatale periode
doorloopt het ongeboren kind drie fases: de germinale, de embryonale en de foetale fase.
Drie fases van prenatale ontwikkeling
Kort na de conceptie begint de bevruchte eicel, de zygote, door celdeling te groeien. Na de
nesteling in de baarmoederwand wordt de zygote, samen met cellen die zich in de placenta en in
andere ondersteunen structuren ontwikkelen, een embryo genoemd. Tijdens het embryonale
stadium bepaalt de genetische aanleg op welke wijze het embryo zich ontwikkelt. In het
di erentiatieproces gaan de cellen van het embryo zich specialiseren tot onderdelen van
speci eke orgaansystemen.
Als de celkernen van het embryo twee X-chromosomen bevatten, zal het kind een meisje worden.
Bevatten de celkernen een X- en een Y-chromosoom, dan wordt het een jongen.
Na de achtste week tot aan de geboorte wordt het ongeboren kind een foetus genoemd. Tegen
de zestiende week zijn de hersenen volledig gevormd en kan de foetus pijn voelen. Na de
zevenentwintigste week kunnen baby’s geluiden buiten de baarmoeder horen, waardoor ze kort
na de geboorte in staat zijn bepaalde geluiden en ritmes te herkennen.
In de periode voorafgaand de geboorte maken de hersenen 250.000 neuronen aan per minuut,
zodra het kind geboren is bestaan de hersenen uit meer dan honderd miljard neuronen.
ff fi fl fl ff
, Prenatale gevaren: teratogenen
Tijdens de prenatale ontwikkeling is de placenta het orgaan tussen het embryo, later de foetus,
en de moeder → Dit orgaan dient als verbinding tussen moeder en kind, zoals voedingssto en
naar het embryo worden gevoerd en afvalsto en.
De placenta kan niet alle gifsto en uit lteren. Deze gifsto en worden teratogenen genoemd. →
Het zijn virussen zoals HIV, verschillende drugs en andere chemische sto en als nicotine en
alcohol.
Alcohol
Alcohol is schadelijk voor het ongeboren kind. → Het kan leiden tot verhoogt risico op een
miskraam of een te vroeg geboren kind of mentale ontwikkeling van een kind.
Ook is er een verhoogd risico dat het kind op latere leeftijd alchoholgerelateerde problemen krijgt.
Foetaal Alcohol Spectrum (FASS) → kan zich voorhoeden bij kinderen waarvan hun moeders
alcohol hebben gebruikt.
Fass is een verzamelnaam voor een cluster van ontwikkelingsproblemen. Deze term omvat de
diagnoses zoals Foetaal Alcohol Syndroom (FAS) → En gerelateerde diagnoses
Volgens Jellinek een beschrijving van mogelijke ontwikkelings problemen:
- Een lager geboortegewicht → Ook na geboorte groeit kind langzaam
- Een kleinere schedel
- Minder goed ontwikkeld zenuwstelsel
- Neurologische schade en geestelijke achterstand, deze afwijkingen zijn permanent.
Nicotine
Vrouwen die tijdens de zwangerschap roken, hebben een grotere kans op een kind met een laag
geboortegewicht, leerstoornissen en ADHD.
Cannabis
Uit onderzoek werd een klein e ect gevonden op geboortegewicht. Dit e ect is kleiner dan
nicotine. Bij opgroeiende kinderen van cannabis gebruiken moeders zijn kleine veranderingen in
het functioneren van de hersenen gevonden die de oorzaak zouden kunnen zijn van hyperactiviteit
en aandacht stoornissen.
De neonatale periode: vaardigheden van het pasgeboren kind
De neutrale periode heeft betrekking op de eerste maanden na de geboorte. Tegen de tijd dat een
pasgeboren baby ter wereld komt, heeft een groot deel van de neutrale en sensorische
ontwikkeling al plaatsgevonden.
Aangeboren re exen
- Posturale re ex (houdingsre ex)
- Grijpre ex
- Rooting-re ex
- Zuigere ex
- Staprefelex
Sociale vaardigheden
Specialisten in de ontwikkeling van kinderen vroegen zich af of gedrag een re ectie vormde van
een diepgaan cognitief inzicht in het gedrag van een ander, is er dankzij het onderzoek naar de
functie van spiegelneuronen een meer waarschijnlijke verklaring te geven.
Een spiegelneuronen is ene zenuwcel die geactiveerd wordt als er een handeling wordt
uitgevoerd, maar ok als je iemand anders een handeling ziet uitvoeren.
Met behulp van intimidatie van uiteenlopende gedragen, waaronder vaardigheden, kan het kind
in de omgeving overleven en gedijen.
flfl fl fl fl fl ff fi ff ff ff fl ff
ONTWIKKELING
Ontwikkelingspsychologie De psychologie van groei, verandering en consistentie van de
menselijke ontwikkeling gedurende het hele leven.
, De primaire vragen voor ontwikkelingspsychologen zijn de volgende: welke voorspelbare
veranderingen vinden gedurende het gehele leven bij individuen plaats en welke rol spelen
erfelijke factoren en omgeving bij deze veranderingen?
Psychologen noemen het probleem van erfelijkheid en omgeving het nature-nurturevraagstuk.
→ Oud meningsverschil over de vraag of erfelijke factoren of omgevingsfactoren de meeste
invloed hebben op ons gedrag en psychische processen
In de psychologie zijn er verschillende methoden ontwikkeld om de e ecten van nature en nurture
af te wegen. Een van methoden is tweelingenonderzoek. (Het onderzoek van Thomas Bouchard
biedt enkele aanwijzingen over de relatieve bijdrage van nature en nurture. ) → Onderzoek naar
tweelingen. Door hun ontwikkelingen met elkaar te vergelijken, hoopt men te ontdekken welke
eigenschappen zijn aangeleerd en welke aangeboren.
Een andere methode om de erfelijkheid en omgeving te meten, wordt gevormd door
adoptieonderzoek. Bij adoptieonderzoek vergelijken onderzoekers de kenmerken van
geadopteerde kinderen met die van hun biologische ouders en die van de leden van het
adoptiegezin.
7.1 | Wat kan een pasgeboren baby?
Psychologen hebben ontdekt dat pasgeboren baby’s al over een opmerkelijk aantal in de genen
verankerde gedragspatronen bezitten: aangeboren re exen. → Gedrags- en reactiepatroon dat
een kind al beheerst bij de geboorte; deel van de biologische erfenis.
Pasgeboren baby’s bezitten aangeboren gedragspatronen (re exen) voor die elementaire
overlevingstaken: voedsel vinden, contact maken en gevaarlijke situatie’s vermijden.
Drie belangrijke perioden in de ontwikkeling:
- De prenatale periode
- De pasgeborenentijd (neonatale periode)
- De zuigelingentijd
Prenatale Ontwikkeling
De prenatale periode is de periode tussen de conceptie en geboorte. In deze prenatale periode
doorloopt het ongeboren kind drie fases: de germinale, de embryonale en de foetale fase.
Drie fases van prenatale ontwikkeling
Kort na de conceptie begint de bevruchte eicel, de zygote, door celdeling te groeien. Na de
nesteling in de baarmoederwand wordt de zygote, samen met cellen die zich in de placenta en in
andere ondersteunen structuren ontwikkelen, een embryo genoemd. Tijdens het embryonale
stadium bepaalt de genetische aanleg op welke wijze het embryo zich ontwikkelt. In het
di erentiatieproces gaan de cellen van het embryo zich specialiseren tot onderdelen van
speci eke orgaansystemen.
Als de celkernen van het embryo twee X-chromosomen bevatten, zal het kind een meisje worden.
Bevatten de celkernen een X- en een Y-chromosoom, dan wordt het een jongen.
Na de achtste week tot aan de geboorte wordt het ongeboren kind een foetus genoemd. Tegen
de zestiende week zijn de hersenen volledig gevormd en kan de foetus pijn voelen. Na de
zevenentwintigste week kunnen baby’s geluiden buiten de baarmoeder horen, waardoor ze kort
na de geboorte in staat zijn bepaalde geluiden en ritmes te herkennen.
In de periode voorafgaand de geboorte maken de hersenen 250.000 neuronen aan per minuut,
zodra het kind geboren is bestaan de hersenen uit meer dan honderd miljard neuronen.
ff fi fl fl ff
, Prenatale gevaren: teratogenen
Tijdens de prenatale ontwikkeling is de placenta het orgaan tussen het embryo, later de foetus,
en de moeder → Dit orgaan dient als verbinding tussen moeder en kind, zoals voedingssto en
naar het embryo worden gevoerd en afvalsto en.
De placenta kan niet alle gifsto en uit lteren. Deze gifsto en worden teratogenen genoemd. →
Het zijn virussen zoals HIV, verschillende drugs en andere chemische sto en als nicotine en
alcohol.
Alcohol
Alcohol is schadelijk voor het ongeboren kind. → Het kan leiden tot verhoogt risico op een
miskraam of een te vroeg geboren kind of mentale ontwikkeling van een kind.
Ook is er een verhoogd risico dat het kind op latere leeftijd alchoholgerelateerde problemen krijgt.
Foetaal Alcohol Spectrum (FASS) → kan zich voorhoeden bij kinderen waarvan hun moeders
alcohol hebben gebruikt.
Fass is een verzamelnaam voor een cluster van ontwikkelingsproblemen. Deze term omvat de
diagnoses zoals Foetaal Alcohol Syndroom (FAS) → En gerelateerde diagnoses
Volgens Jellinek een beschrijving van mogelijke ontwikkelings problemen:
- Een lager geboortegewicht → Ook na geboorte groeit kind langzaam
- Een kleinere schedel
- Minder goed ontwikkeld zenuwstelsel
- Neurologische schade en geestelijke achterstand, deze afwijkingen zijn permanent.
Nicotine
Vrouwen die tijdens de zwangerschap roken, hebben een grotere kans op een kind met een laag
geboortegewicht, leerstoornissen en ADHD.
Cannabis
Uit onderzoek werd een klein e ect gevonden op geboortegewicht. Dit e ect is kleiner dan
nicotine. Bij opgroeiende kinderen van cannabis gebruiken moeders zijn kleine veranderingen in
het functioneren van de hersenen gevonden die de oorzaak zouden kunnen zijn van hyperactiviteit
en aandacht stoornissen.
De neonatale periode: vaardigheden van het pasgeboren kind
De neutrale periode heeft betrekking op de eerste maanden na de geboorte. Tegen de tijd dat een
pasgeboren baby ter wereld komt, heeft een groot deel van de neutrale en sensorische
ontwikkeling al plaatsgevonden.
Aangeboren re exen
- Posturale re ex (houdingsre ex)
- Grijpre ex
- Rooting-re ex
- Zuigere ex
- Staprefelex
Sociale vaardigheden
Specialisten in de ontwikkeling van kinderen vroegen zich af of gedrag een re ectie vormde van
een diepgaan cognitief inzicht in het gedrag van een ander, is er dankzij het onderzoek naar de
functie van spiegelneuronen een meer waarschijnlijke verklaring te geven.
Een spiegelneuronen is ene zenuwcel die geactiveerd wordt als er een handeling wordt
uitgevoerd, maar ok als je iemand anders een handeling ziet uitvoeren.
Met behulp van intimidatie van uiteenlopende gedragen, waaronder vaardigheden, kan het kind
in de omgeving overleven en gedijen.
flfl fl fl fl fl ff fi ff ff ff fl ff
