Samenvatting psychologie semester 1 HOGent

PSYCHOLOGIE –
SEMESTER 1

,Inhoudstafel




HOOFDSTUK 1: PSYCHOLOGIE ALS
WETENSCHAP
Wat is psychologie?

= onderzoek naar menselijk gedrag, hoe mensen zijn & zich gedragen, innerlijk
leven
 Psyche = ziel van de mens / logos = woord, gedachte, rede
 Gegroeid uit de filosofie
 Verschillende disciplines

Watson: grondlegger van psychologie
 Nature / nurture (behaviorisme)

,  Je kan de mens vormen hoe je wilt
 Aanleg/ DNA

Sigmund Freud: legde de basis van psychoanalyse
 Controversieel / seksualiteit

Steven Pinker = evolutiepsychologie --> Darwin
 Welk gedrag nodig voor evolutie?
 Samenwerken & empathisch zijn

Daniel Kahneman = cognitieve psychologie
 Ons denken/cognities

Psychologie:
 Verschillende stromingen: verschillende kijk op de mens
 Diverse stromingen van 19e eeuw tot nu
- Eerste helft vorige eeuw: psychodynamische theorie vs.
behaviorisme
- Gevolgd door stromingen die er los van stonden
- Eind van de eeuw:
° nieuwe stromingen die verder aan de slag gaan met bouwstenen
uit eerdere stromingen
° evidence based
Verschillende onderverdelingen:
 Wijsbegeerte of filosofie
 Formele wetenschappen zoals wiskunde & logica
 Ervaringswetenschappen:
- Natuurwetenschappen: feiten, experimenten & deductie, verklaren
is een fenomeen kunnen onderbrengen in een algemeen aanvaarde,
causale samenhang van de werkelijkheid = nomothetische
wetenschappen
- Geesteswetenschappen: begrijpen & vatten, mens begrijpen =
ideografische wetenschap
Verhouden zich op verschillende manieren op elkaar:
 Een reactie op elkaar
 Ontstaan uit elkaar
 Bouwen verder op elkaar

1 KENMERKEN VAN WETENSCHAP
Domein ° Het onderwerp van een bepaalde wetenschap of discipline
° verschillende stromingen binnen de psychologie concentreren
zich vaak op verschillende onderwerpen:
Bv.:
- Behaviorisme > gedrag
- Psychoanalyse > onbewuste
Hypothesen & Systematische & hiërarchische ordening van inzichten &
theorieën causale verbanden over een bepaald gebied van de
werkelijkheid
 Theorie bouwen = hypothesen opstellen

,  Vormen hypothesen --> toetsen die hypothesen: klopt:
theorie maken / klopt niet: niet opnemen
 Zoeken naar verbanden
Reductie = elke wetenschap is een vereenvoudiging van de totale
werkelijkheid
 Kracht van wetenschap ligt in isoleren deelsystemen
 H20 (Edmund Husserl)
 Menselijk gedrag is zo complex & heel veel factoren die
ons gedrag beïnvloeden waardoor je heel veel
verschillende punten hebt en je verplicht bent te
reduceren
 Hele kleine dingen nemen en zuiveren --> zoeken naar
verbanden
 Je kan zo goed mogelijk onderzoeken maar eigenlijk het
zijn en het blijven een stuk hypothesen omdat we het
niet zijn = what's it like to be a bat?
 Iedere psychologische theorie faalt
Intersubjectiev = iets is geldig of waar voor elk een van een aantal subjecten
e Vb: god, ufo’s, verzinsels over vak & leerkracht
overeenstemmi  = je maakt afspraken onderling, om elkaar een beetje te
ng dekken & weten wat je moet doen en waar je je moet
aanhouden
 Wetenschap = groep mensen die regels hebben over
wetenschappelijke punten die ze allemaal nakomen, we
houden ons aan de wetenschappelijke regels
 Wetenschap streeft naar intersubjectieve
overeenstemming tussen diegenen die zich aan
wetenschappelijke regels houden
Formulering = vakjargon, hoe definiëren we bepaalde begrippen
 Nauwkeurig, precies, ondubbelzinnig, communiceerbaar
 Afbakenen vakgebied, weren buitenstaanders
Bv.: oedipuscomplex, IQ
Voortgang Wetenschap evolueert
 Paradigma’s volgen elkaar op & zijn tijdgebonden
- Samenhangende wetenschappelijke visie,
theorieën, begrippenkaders &
onderzoeksmethoden
- Een referentiekader: welke vragen zijn er & hoe
moeten we die oplossen?
- Zienswijze, filosofisch uitgangspunt, grondhouding,
wereldbeeld
 Cyclische voortgang
- Feiten, hypothesen, toetsen in een
onderzoeksopzet (bv. experiment)
- Integreren in theorie
 We mogen niet zomaar alles onderzoeken wat we willen
--> paradigma: stuurt wat we mogen onderzoeken:
visies, theorieën, kaders & methodes
 Ieder burger heeft recht om een gelijkwaardige plaats te
krijgen in de maatschappij = burgersparadigma, als je
onderzoek doet moet je daar mee rekening houdt zodat
je niemand uitsluit in de maatschappij
 Er blijven altijd vragen onbeantwoord, je blijft
onderzoeken om nieuwe antwoorden te zoeken =