ORGANISME – Thema 6 – Hoorcolleges – 2017/2018
Hoorcollege 17 – Ontwikkeling en bouw van het ruggenmerg (15-01-2017)
Late ontwikkeling van het centraal zenuwstelsel
Ontwikkeling neurale buis (= neurulatie)
1. Vorming neurale plaat.
2. Vorming neurale groeve.
3. Vorming neurale wallen.
4. Fusie van de neurale wallen.
Ontwikkeling neurale buis
Neuroepitheel = De wand van de neurale buis.
Het neuroepitheel ontwikkelt tot neuronen en gliacellen (= steuncellen) (ependymcellen, astrocyten en
oligodendrocyten).
Alles onder het achterhoofdsgat gaat zich ontwikkelen tot het ruggenmerg.
Ontwikkeling hersenen
Aan de craniale zijde van de neurale buis ontstaan bolletjes, doordat er expansie (lokale proliferatie)
plaatsvind. Eerst vormen zich drie primaire hersenblaasjes. Het eerste hersenblaasje splitst in twee
hersenblaasjes. Het tweede
hersenblaasje expandeert. Het derde
hersenblaasje splitst in twee
hersenblaasjes. Hierdoor ontstaan
vijf secundaire hersenblaasjes.
Ezelsbruggetje namen secundaire
hersenblaasjes: tel die messen met
mij (telencephalon, diëncephalon,
mesencephalon, metencephalon,
myelencephalon).
Alle volwassen structuren ontstaan
uit de wand van de neurale buis.
In het lumen ontwikkelt het
ventrikelsysteem. De holtes van het
ventrikelsysteem zijn continu met
elkaar.
1
, Grijze stof en wite stof
Ieder onderdeel van het centraal zenuwstelsel kent een unieke verdeling van grijze en wite stof rondom
het lumen.
Grijze stof = Cellichamen (soma) van neuronen.
Wite stof = Uitlopers van neuronen.
Typen grijze stof:
Cortex = Schil van grijze stof.
VB: In telencephalon (cerebrum) en in het cerebellum.
Kernen = Clusters grijze stof in wite stof.
Hoe meer grijze stof, hoe meer wite stof.
Bouw en organisate ruggenmerg
Het ruggenmerg staat in verbinding met de periferie via ruggenmergzenuwen.
Ontwikkeling van het ruggenmerg
Cellen in de proliferatiezone in de wand van de neurale buis prolifereren. De cellen komen aan de
buitenkant terecht. Er ontstaan zo steeds meer cellen. De wand van de neurale buis wordt dikker. Als de
neuronen gaan rijpen, gaan ze uitlopers vormen richting de periferie of komen de uitlopers binnen.
Ruggenmerg
Clusters van lijstcellen vormen dorsale ganglia, waarin zich neuronen ontwikkelen.
Ganglion = Een cluster zenuwcellen buiten het centraal zenuwstelsel.
Het lumen in het ruggenmerg van de mens zal dichtgroeien. Rondom het ‘lumen’ bevindt zich grijze stof.
Sulcus limitans = Een groeve in de neurale buis.
Dorsale zijde: sensibele neuronen.
Ventrale zijde: motorische neuronen.
Sturen spieren aan.
In bovenstaande afeelding zijn de axonen te
zien (rood).
Spinale zenuw = Een gemengde zenuw, waar axonen en
dendrieten samenkomen.
2
Hoorcollege 17 – Ontwikkeling en bouw van het ruggenmerg (15-01-2017)
Late ontwikkeling van het centraal zenuwstelsel
Ontwikkeling neurale buis (= neurulatie)
1. Vorming neurale plaat.
2. Vorming neurale groeve.
3. Vorming neurale wallen.
4. Fusie van de neurale wallen.
Ontwikkeling neurale buis
Neuroepitheel = De wand van de neurale buis.
Het neuroepitheel ontwikkelt tot neuronen en gliacellen (= steuncellen) (ependymcellen, astrocyten en
oligodendrocyten).
Alles onder het achterhoofdsgat gaat zich ontwikkelen tot het ruggenmerg.
Ontwikkeling hersenen
Aan de craniale zijde van de neurale buis ontstaan bolletjes, doordat er expansie (lokale proliferatie)
plaatsvind. Eerst vormen zich drie primaire hersenblaasjes. Het eerste hersenblaasje splitst in twee
hersenblaasjes. Het tweede
hersenblaasje expandeert. Het derde
hersenblaasje splitst in twee
hersenblaasjes. Hierdoor ontstaan
vijf secundaire hersenblaasjes.
Ezelsbruggetje namen secundaire
hersenblaasjes: tel die messen met
mij (telencephalon, diëncephalon,
mesencephalon, metencephalon,
myelencephalon).
Alle volwassen structuren ontstaan
uit de wand van de neurale buis.
In het lumen ontwikkelt het
ventrikelsysteem. De holtes van het
ventrikelsysteem zijn continu met
elkaar.
1
, Grijze stof en wite stof
Ieder onderdeel van het centraal zenuwstelsel kent een unieke verdeling van grijze en wite stof rondom
het lumen.
Grijze stof = Cellichamen (soma) van neuronen.
Wite stof = Uitlopers van neuronen.
Typen grijze stof:
Cortex = Schil van grijze stof.
VB: In telencephalon (cerebrum) en in het cerebellum.
Kernen = Clusters grijze stof in wite stof.
Hoe meer grijze stof, hoe meer wite stof.
Bouw en organisate ruggenmerg
Het ruggenmerg staat in verbinding met de periferie via ruggenmergzenuwen.
Ontwikkeling van het ruggenmerg
Cellen in de proliferatiezone in de wand van de neurale buis prolifereren. De cellen komen aan de
buitenkant terecht. Er ontstaan zo steeds meer cellen. De wand van de neurale buis wordt dikker. Als de
neuronen gaan rijpen, gaan ze uitlopers vormen richting de periferie of komen de uitlopers binnen.
Ruggenmerg
Clusters van lijstcellen vormen dorsale ganglia, waarin zich neuronen ontwikkelen.
Ganglion = Een cluster zenuwcellen buiten het centraal zenuwstelsel.
Het lumen in het ruggenmerg van de mens zal dichtgroeien. Rondom het ‘lumen’ bevindt zich grijze stof.
Sulcus limitans = Een groeve in de neurale buis.
Dorsale zijde: sensibele neuronen.
Ventrale zijde: motorische neuronen.
Sturen spieren aan.
In bovenstaande afeelding zijn de axonen te
zien (rood).
Spinale zenuw = Een gemengde zenuw, waar axonen en
dendrieten samenkomen.
2
