2016-
2017
Samenvatting:
Psychologische functieleer
1E BACHELOR PSYCHOLOGIE
TIFFANY VOLCKAERT
, Inhoudsopgave
INLEIDING: FUNCTIELEER 8
1. RELEVANTIE VOOR DE PSYCHOLOGIE 8
2. KORTE HISTORISCHE SCHETS 8
3. DE COGNITIEVE REVOLUTIE 9
3.1 COMPUTERMETAFOOR 9
4. DE NEUROIMAGING REVOLUTIE 9
5. EEN MULTIDISCIPLINAIRE BENADERING 9
HOOFDSTUK 1: VISUELE PERCEPTIE EN AANDACHT 10
1. EEN MULTIDISCIPLINAIRE BENADERING 10
1.1 MENTALE CHRONOMETRIE 10
1.2 VERSCHILLENDE VORMEN VAN VERWERKING 10
1.3 DE EXPERIMENTELE METHODE 10
1.4 COGNITIEVE PSYCHOLOGIE: EVALUATIE 11
1.5 KIJKEN IN HET BREIN: EEN MULTIDISCIPLINAIRE BENADERING 11
1.6 COMPUTATIONEEL MODELLEREN 11
1.7 ANDERSON: ACT-R THEORIE 12
1.8 COMPUTATIONELE COGNITIEVE WETENSCHAP: EVALUATIE 12
1.9 BEPERKINGEN VAN COMPUTERMODELLEN 12
2. HET BREIN 13
2.1 VOORBIJ DE BLOBOLOGIE 13
3. COGNITIEVE NEUROPSYCHOLOGIE 13
3.1 ESSENTIËLE ASSUMPTIES 13
3.2 ONDERZOEK 14
3.3 DISSOCIATIES 14
3.4 EVALUATIE 14
4. DE COGNITIEVE NEUROWETENSCHAPPEN 15
4.1 SPATIËLE EN TEMPORELE RESOLUTIE 15
5. ELEKTROFYSIOLOGIE 15
5.1 SINGLE-UNIT RECORDING 15
5.2 EVENT-RELATED POTENTIALS 15
5.3 MAGNETO-ENCEPHALOGRAFIE (MEG) 15
6. HET BREIN IN BEELD 16
6.1 CEREBRAL BLOOD FLOW (MOSSO) 16
6.2 POSITRON EMISSIE TOMOGRAFIE (PET) 16
6.3 FUNCTIONAL MAGNETIC RESONANCE IMAGING (FMRI) 16
6.4 TMS: INGRIJPEN IN HET BREIN 17
6.5 DISCUSSIEPUNTEN COGNITIEVE NEUROWETENSCHAPPEN 17
7. VERGELIJKING VAN DE VERSCHILLENDE BENADERINGEN 17
8. SAMENVATTING 17
HOOFDSTUK 2: BASIC PROCESSES IN VISUAL PERCEPTION 18
1. VISUELE PERCEPTIE 18
1.1 HÉT GEZICHTSVERMOGEN 18
2. GEZICHTSVERMOGEN EN HET BREIN 18
2.1 HET OOG 18
2.2 DE RETINA 19
2.3 DE ROUTE VAN DE VISUELE SIGNALEN 20
2
,2.4 FUNCTIONELE SPECIALISATIETHEORIE: ZEKI 21
2.5 VORMVERWERKING 21
2.6 KLEURVERWERKING 21
2.7 VERWERKING VAN BEWEGING 22
2.8 HET “BINDING PROBLEEM” 22
3. TWEE VISUELE SYSTEMEN: PERCEPTIE EN ACTIE 22
3.1 EEN DUBBELE DISSOCIATIE 23
3.2 VISUELE ILLUSIES 23
3.3 GRIJPEN 23
3.4 BEWUSTWORDING IN DE DORSALE STROOM? 23
3.5 PERCEPTIE EN ACTIE: EVALUATIE 23
4. KLEURWAARNEMING 24
4.1 HET ELEKTROMAGNETISCH SPECTRUM 24
4.2 KLEUR 24
4.3 TRICHOMATRISCHE THEORIE 24
4.4 OPPONENTE-PROCESSENTHEORIE 24
4.5 DUAL-PROCESSTHEORIE 25
4.6 KLEURCONSTANTIE 25
5. DIEPTEWAARNEMING 25
5.1 MONOCULAIRE AANWIJZINGEN 25
5.2 BINOCULAIRE EN OCULOMOTOR CUES 25
5.3 BINOCULAIRE DISPARITEIT 26
5.4 INTEGRATIE VAN CUE-INFORMATIE 26
5.5 GROOTTECONSTANTIE 26
6. ONBEWUSTE WAARNEMING 27
6.1 BLINDSIGHT 27
6.2 SUBLIMINALE PERCEPTIE 27
6.3 ONBEWUSTE WAARNEMING: EVALUATIE 27
HOOFDSTUK 3: OBJECT- EN GEZICHTSHERKENNING 28
1. PATROONHERKENNING 28
1.1 PATROONHERKENNING 28
2. PERCEPTUELE ORGANISATIE 28
2.1 GESTALTWETTEN VAN PERCEPTUELE ORGANISATIE 29
2.2 FIGUUR-ACHTERGROND SEGREGATIE 29
2.3 AANGEBOREN? 30
2.4 GESTALTBENADERING: EVALUATIE 30
3. OBJECTHERKENNINGSONDERZOEK 30
3.1 SPATIËLE FREQUENTIES 30
3.2 VISUELE VERWERKING 31
3.3 MARR’S THEORIE (1982) 31
3.4 BIEDERMAN’S HERKENNING DOOR COMPONENTEN THEORIE 31
3.5 TOP-DOWN INVLOEDEN 32
4. GEZICHTSHERKENNING 33
4.1 HOLLISTISCHE (CONFIGURATIONELE) GEZICHTSVERWERKING 33
4.2 ZIJN GEZICHTEN SPECIAAL? 33
4.3 PROSOPAGNOSIE 33
4.4 FUSIFORM FACE AREA 34
4.5 HET MODEL VAN BRUCE EN YOUNG 34
4.6 DUCHAINE EN NAKAYAMA’S GEREVISEERDE MODEL 34
4.7 BRUCE EN YOUNG’S MODEL: EVALUATIE 35
3
, 5. VISUELE INBEELDING 35
5.1 VISUELE INBEELDING EN VISUELE PERCEPTIE 35
5.2 ONDERSTEUNING VOOR PERCEPTUELE ANTICIPATIE 35
5.3 IS DE VROEGE VISUELE CORTEX (V1) GEACTIVEERD TIJDENS VISUELE INBEELDING? 36
5.4 EVALUATIE 36
HOOFDSTUK 4: PERCEPTIE, BEWEGING EN ACTIE 37
1. PERCEPTIE, BEWEGING EN ACTIE 37
2. DIRECTE PERCEPTIE 37
2.1 GIBSON: DIRECTE PERCEPTIE 37
2.2 SENSORISCHE INFORMATIE 37
2.3 AFFORDANCES 38
2.4 RESONANTIE 38
2.5 GIBSON’S ECOLOGISCHE BENADERING: EVALUATIE 38
3. VISUEEL GELEIDE ACTIE 39
3.1 RICHTING EN STUREN: DE OPTISCHE STROOM 39
3.2 VISUELE RICHTING 39
3.3 BEWEGING LANGS EEN KROMME 40
3.4 TIJD TOT CONTACT 40
4. HET PLANNING-CONTROLE MODEL 41
4.1 GLOVER’S PLANNING-CONTROLE MODEL (2004) 41
4.2 ONDERSTEUNING VOOR HET PLANNING-CONTROLE MODEL: GLOVER EN DIXON (2002) 41
4.3 EVALUATIE 41
5. BIOLOGISCHE BEWEGING 42
5.1 POINT LIGHT IMAGES: ILLUSTRATIE 42
5.2 BEWEGINGSDETECTIE 42
5.3 IMITATIE EN SPIEGELNEURONEN 42
5.4 HET BEGRIJPEN VAN INTENTIES 43
5.5 BEWEGINGSPERCEPTIEONDERZOEK: DE STAND VAN ZAKEN 43
6. CHANGE BLINDNESS 43
6.1 VERKLARINGEN VOOR CHANGE BLINDNESS 43
6.2 VERGELIJKBAARHEID 44
6.3 EVALUATIE 44
HOOFDSTUK 5: AANDACHT EN TAAKPRESTATIES 45
1. AANDACHT EN TAAKPRESTATIE 45
2. GERICHTE AUDITIEVE AANDACHT 45
2.1 HET COCKTAILPARTY PROBLEEM 45
2.2 SELECTIEVE AANDACHTSTHEORIEËN 46
2.3 BROADBENT KEERT TERUG 47
3. GERICHTE VISUELE AANDACHT 47
3.1 LOCATIE-GEBASEERDE AANDACHT 47
3.2 WAT SELECTEREN WE? 48
3.3 WAT GEBEURT ER MET NIET GEATTENDEERDE STIMULI? 48
3.4 LAVIE’S PERCEPTUELE BELASTINGSTHEORIE 49
3.5 EVALUATIE 49
4. STOORNISSEN IN DE VISUELE AANDACHT 50
4.1 HEMI-NEGLECT 50
4.2 NEGLECT 50
4.3 SYMPTOMEN VAN NEGLECT: EXTINCTIE 50
4.4 VISUELE AANDACHTSSTOORNISSEN 50
4
2017
Samenvatting:
Psychologische functieleer
1E BACHELOR PSYCHOLOGIE
TIFFANY VOLCKAERT
, Inhoudsopgave
INLEIDING: FUNCTIELEER 8
1. RELEVANTIE VOOR DE PSYCHOLOGIE 8
2. KORTE HISTORISCHE SCHETS 8
3. DE COGNITIEVE REVOLUTIE 9
3.1 COMPUTERMETAFOOR 9
4. DE NEUROIMAGING REVOLUTIE 9
5. EEN MULTIDISCIPLINAIRE BENADERING 9
HOOFDSTUK 1: VISUELE PERCEPTIE EN AANDACHT 10
1. EEN MULTIDISCIPLINAIRE BENADERING 10
1.1 MENTALE CHRONOMETRIE 10
1.2 VERSCHILLENDE VORMEN VAN VERWERKING 10
1.3 DE EXPERIMENTELE METHODE 10
1.4 COGNITIEVE PSYCHOLOGIE: EVALUATIE 11
1.5 KIJKEN IN HET BREIN: EEN MULTIDISCIPLINAIRE BENADERING 11
1.6 COMPUTATIONEEL MODELLEREN 11
1.7 ANDERSON: ACT-R THEORIE 12
1.8 COMPUTATIONELE COGNITIEVE WETENSCHAP: EVALUATIE 12
1.9 BEPERKINGEN VAN COMPUTERMODELLEN 12
2. HET BREIN 13
2.1 VOORBIJ DE BLOBOLOGIE 13
3. COGNITIEVE NEUROPSYCHOLOGIE 13
3.1 ESSENTIËLE ASSUMPTIES 13
3.2 ONDERZOEK 14
3.3 DISSOCIATIES 14
3.4 EVALUATIE 14
4. DE COGNITIEVE NEUROWETENSCHAPPEN 15
4.1 SPATIËLE EN TEMPORELE RESOLUTIE 15
5. ELEKTROFYSIOLOGIE 15
5.1 SINGLE-UNIT RECORDING 15
5.2 EVENT-RELATED POTENTIALS 15
5.3 MAGNETO-ENCEPHALOGRAFIE (MEG) 15
6. HET BREIN IN BEELD 16
6.1 CEREBRAL BLOOD FLOW (MOSSO) 16
6.2 POSITRON EMISSIE TOMOGRAFIE (PET) 16
6.3 FUNCTIONAL MAGNETIC RESONANCE IMAGING (FMRI) 16
6.4 TMS: INGRIJPEN IN HET BREIN 17
6.5 DISCUSSIEPUNTEN COGNITIEVE NEUROWETENSCHAPPEN 17
7. VERGELIJKING VAN DE VERSCHILLENDE BENADERINGEN 17
8. SAMENVATTING 17
HOOFDSTUK 2: BASIC PROCESSES IN VISUAL PERCEPTION 18
1. VISUELE PERCEPTIE 18
1.1 HÉT GEZICHTSVERMOGEN 18
2. GEZICHTSVERMOGEN EN HET BREIN 18
2.1 HET OOG 18
2.2 DE RETINA 19
2.3 DE ROUTE VAN DE VISUELE SIGNALEN 20
2
,2.4 FUNCTIONELE SPECIALISATIETHEORIE: ZEKI 21
2.5 VORMVERWERKING 21
2.6 KLEURVERWERKING 21
2.7 VERWERKING VAN BEWEGING 22
2.8 HET “BINDING PROBLEEM” 22
3. TWEE VISUELE SYSTEMEN: PERCEPTIE EN ACTIE 22
3.1 EEN DUBBELE DISSOCIATIE 23
3.2 VISUELE ILLUSIES 23
3.3 GRIJPEN 23
3.4 BEWUSTWORDING IN DE DORSALE STROOM? 23
3.5 PERCEPTIE EN ACTIE: EVALUATIE 23
4. KLEURWAARNEMING 24
4.1 HET ELEKTROMAGNETISCH SPECTRUM 24
4.2 KLEUR 24
4.3 TRICHOMATRISCHE THEORIE 24
4.4 OPPONENTE-PROCESSENTHEORIE 24
4.5 DUAL-PROCESSTHEORIE 25
4.6 KLEURCONSTANTIE 25
5. DIEPTEWAARNEMING 25
5.1 MONOCULAIRE AANWIJZINGEN 25
5.2 BINOCULAIRE EN OCULOMOTOR CUES 25
5.3 BINOCULAIRE DISPARITEIT 26
5.4 INTEGRATIE VAN CUE-INFORMATIE 26
5.5 GROOTTECONSTANTIE 26
6. ONBEWUSTE WAARNEMING 27
6.1 BLINDSIGHT 27
6.2 SUBLIMINALE PERCEPTIE 27
6.3 ONBEWUSTE WAARNEMING: EVALUATIE 27
HOOFDSTUK 3: OBJECT- EN GEZICHTSHERKENNING 28
1. PATROONHERKENNING 28
1.1 PATROONHERKENNING 28
2. PERCEPTUELE ORGANISATIE 28
2.1 GESTALTWETTEN VAN PERCEPTUELE ORGANISATIE 29
2.2 FIGUUR-ACHTERGROND SEGREGATIE 29
2.3 AANGEBOREN? 30
2.4 GESTALTBENADERING: EVALUATIE 30
3. OBJECTHERKENNINGSONDERZOEK 30
3.1 SPATIËLE FREQUENTIES 30
3.2 VISUELE VERWERKING 31
3.3 MARR’S THEORIE (1982) 31
3.4 BIEDERMAN’S HERKENNING DOOR COMPONENTEN THEORIE 31
3.5 TOP-DOWN INVLOEDEN 32
4. GEZICHTSHERKENNING 33
4.1 HOLLISTISCHE (CONFIGURATIONELE) GEZICHTSVERWERKING 33
4.2 ZIJN GEZICHTEN SPECIAAL? 33
4.3 PROSOPAGNOSIE 33
4.4 FUSIFORM FACE AREA 34
4.5 HET MODEL VAN BRUCE EN YOUNG 34
4.6 DUCHAINE EN NAKAYAMA’S GEREVISEERDE MODEL 34
4.7 BRUCE EN YOUNG’S MODEL: EVALUATIE 35
3
, 5. VISUELE INBEELDING 35
5.1 VISUELE INBEELDING EN VISUELE PERCEPTIE 35
5.2 ONDERSTEUNING VOOR PERCEPTUELE ANTICIPATIE 35
5.3 IS DE VROEGE VISUELE CORTEX (V1) GEACTIVEERD TIJDENS VISUELE INBEELDING? 36
5.4 EVALUATIE 36
HOOFDSTUK 4: PERCEPTIE, BEWEGING EN ACTIE 37
1. PERCEPTIE, BEWEGING EN ACTIE 37
2. DIRECTE PERCEPTIE 37
2.1 GIBSON: DIRECTE PERCEPTIE 37
2.2 SENSORISCHE INFORMATIE 37
2.3 AFFORDANCES 38
2.4 RESONANTIE 38
2.5 GIBSON’S ECOLOGISCHE BENADERING: EVALUATIE 38
3. VISUEEL GELEIDE ACTIE 39
3.1 RICHTING EN STUREN: DE OPTISCHE STROOM 39
3.2 VISUELE RICHTING 39
3.3 BEWEGING LANGS EEN KROMME 40
3.4 TIJD TOT CONTACT 40
4. HET PLANNING-CONTROLE MODEL 41
4.1 GLOVER’S PLANNING-CONTROLE MODEL (2004) 41
4.2 ONDERSTEUNING VOOR HET PLANNING-CONTROLE MODEL: GLOVER EN DIXON (2002) 41
4.3 EVALUATIE 41
5. BIOLOGISCHE BEWEGING 42
5.1 POINT LIGHT IMAGES: ILLUSTRATIE 42
5.2 BEWEGINGSDETECTIE 42
5.3 IMITATIE EN SPIEGELNEURONEN 42
5.4 HET BEGRIJPEN VAN INTENTIES 43
5.5 BEWEGINGSPERCEPTIEONDERZOEK: DE STAND VAN ZAKEN 43
6. CHANGE BLINDNESS 43
6.1 VERKLARINGEN VOOR CHANGE BLINDNESS 43
6.2 VERGELIJKBAARHEID 44
6.3 EVALUATIE 44
HOOFDSTUK 5: AANDACHT EN TAAKPRESTATIES 45
1. AANDACHT EN TAAKPRESTATIE 45
2. GERICHTE AUDITIEVE AANDACHT 45
2.1 HET COCKTAILPARTY PROBLEEM 45
2.2 SELECTIEVE AANDACHTSTHEORIEËN 46
2.3 BROADBENT KEERT TERUG 47
3. GERICHTE VISUELE AANDACHT 47
3.1 LOCATIE-GEBASEERDE AANDACHT 47
3.2 WAT SELECTEREN WE? 48
3.3 WAT GEBEURT ER MET NIET GEATTENDEERDE STIMULI? 48
3.4 LAVIE’S PERCEPTUELE BELASTINGSTHEORIE 49
3.5 EVALUATIE 49
4. STOORNISSEN IN DE VISUELE AANDACHT 50
4.1 HEMI-NEGLECT 50
4.2 NEGLECT 50
4.3 SYMPTOMEN VAN NEGLECT: EXTINCTIE 50
4.4 VISUELE AANDACHTSSTOORNISSEN 50
4
