Samenvatting Communicatiewetenschappen - Steven Eggermont

Samenvatting Communicatiewetenschap
HST 1: Inleiding + basisconcepten en modellen
1 Inleiding
com is jonge wetenschap

Health & Bryant 1992 4 invalshoeken basis communicatie theoretisch denken

1. retoriek
o information
2. propaganda
3. media-effecten
4. informatietheorie

→ grote verscheidenheid communicatiefenomenen

HST 2: Basisconcepten en modellen
2.2 Wat is communicatie
Woordenboek definities:

Van Dale:

1. Mededeling, kennisgeving
2. Verbinding
3. Uitwisseling van gedachten, het geestelijk met elkaar verkeren

≠ Visies, scholen/benaderingen

1. Processchool

 Com = transmissie v boodschappen, hoe verzonden en ontvangen via media en
kanalen, en- decoderen
 beïnvloedingsproces
 input ≠ output ⇒ fout ih com.proces



2. Betekeniscreatie-school

 Com = productie en uitwisseling v betekenissen
 Studie v ‘teksten’: centrale methode: tekenleer = semiotiek
 input ≠ output ⇒ ≠ interpretaties die com maken

2.3 Breek- of discussiepunten id def v com

2.3.1 Intentionaliteit

→ intentie / bedoeling vd zender nr ontvanger

, Zender actief Zender passief
Ontvanger actief 1 2
Bvb; bestel brood bij Bvb; 2 mensen
de bakker, bakker gesprek, 3e luistert
luistert naar mee
bestelling
Ontvanger passief 3 4
Bvb; leerkracht praat Bvb; indrukken die
tegen lln, maar die we krijgen v elkaar
luisteren niet wnr we op straat
lopen

1. Theologische opvatting: communicatie = 1
 → actieve zender, bedoelde boodschap + actieve ontvanger, bedoeld aangekomen
 → alle gedrag = informatief
 → sterk vertegenwoordigd bij onderzoekers massacommunicatie
 Typisch processchool
2. Non-verbale communicatie/ gedragsopvatting = 1,2,3,4
 → alle gedrag = communicatief
 → kan niet niet communiceren
 → interpersoonlijke studies
 ⇒ probleem: intentionaliteit moeilijk vast te stellen

2.3.2 Geslaagdheid

Voldoen à bepaalde normen/verwachtingen

Fauconnier:
GC = E+T+Ox+Ib+Ub

Geslaagde com = Expressie + Transmissie + Ontvangst (doorpersoon x) + Interpretatie (zoals
bedoeld) + Uitwerking (zoals bedoeld)

processchool → com is enkel com als hij 'geslaagd' is ⇒ com aan heel wat voorwaarde moet
voldoen

⇒ heel veel 'niet-geslaagde' communicatie

2.3.3 Eenrichtings- of tweerichtingsverkeer

 Richting één / twee
o éénrichting → massacommunicatie
(processchool)
 Lineair / circulair
o circulair → interpersoonlijke communicatie
 Feedback?

 Als de processchool communicatie ziet als éénrichting is betekeniscreatie school
dan Circulair / tweerichtingsverkeer?
o Proces In het begin maar niet uitsluitend en betekenis creatie school
iedereen communiceert daardoor ontstaat betekenis onderscheid 1 en 2
richting is niet echt van belang maar vooral uit meerdere richtingen
 En is theologische opvatting enkel circulair aangezien communicatie volgens hun
een Actieve zender en ontvanger heeft?
o JA

2.3.4 Observatieniveau

,Menselijke communicatie:

1. Intrapersoonlijke com
2. Interpersoonlijke com
3. Groepscommunicatie
4. Organisatiecommunicatie
5. Massacommunicatie

2.4 Elementen ih com proces

2.4.1 Zender/bron

 bron = persoon/organisatie die een boodschap verstuurd
 zender = technische apparaat (ook individu / organisatie) ⇒ meest populair
 macht vd Zender: boodschappen sturen om ontvanger te beïnvloeden
 "zender → actief VS ontvanger → passief"

2.4.2 Ontvanger/Bestemmeling

 onderscheid ih kader v technische modellen
 ⇒ ontvanger bvb gsm, bestemmeling, persoon
 ontvangt , decodeert & interpreteert

2.4.3 Boodschap

 = dat wat w uitgedrukt dr zender en overgedragen nr ontvanger
 boodschap bevat tekens die betekenis dragen
 TEKENS (verbale- of non verbale stimuli)
1. symbolen: geen natuurlijke relatie tss 'teken' & 'betekenis'
bvb; taal ,→ w afgesproken; stoel is een stoel want zo afgesproken
2. iconen: fysieke gelijkenis tss 'teken' & 'betekenis'
bvb; foto, pictogram
3. indices: sensorische ervaring A verwijst nr B (index)
bvb; donkere wolken  regen, vuur  rook
 CODE

1. systeem v betekenissen
2. bestaat uit tekens
3. coderen: boodschap → tekens → interpreteerbare vorm, signaal→ decoderen

2.4.4 Signaal

 = concept bvb; lichtgolven, luchttrillingen
 drager v tekens
 primaire signalen = face to face, rechtstreekse zintuiglijke prikkels
 secundaire signalen = indirecte com, mechanische wijze /elektronische wijze

2.4.5 Kanaal

 verbinding, de weg tss zender en ontvanger

, 2.4.6 Medium

 "object dat de boodschap draagt"
 face tot face = geen medium → ongemedieerde com
 classificeren media 
 indeling Bordewijk & Van Kraam — controle over info & tijd en onderwerp

Controle Controle over de opgeslagen
over tijd en informatie
keuze v Centraal individueel
object Centraal Allocutie Registratie
Individueel Consultatie Conversatie

1. Allocutie
 One-way communicatie
 Zender bepaalt tijd en keuze vh aanbod en controleert de opgeslagen info
 bvb; radio
2. Consultatie
 Centraal beheerde databank w geconsulteerd door een individu, dat
controle houdt over tijd en onderwerp
 Individu beslist om die info te consulteren
 bvb; bibliotheek, boek, krant
3. Registratie
 Centraal orgaan wint op bepaald ogenblik informatie in over individu
 bvb; examen afleggen, enquête invullen
4. Conversatie
 Individuen wisselen interactief informatie uit met volledige controle van
tijdstip, keuze en inhoud
 bvb; tefefonie, face-to-face gesprek

2.3.7 Ruis

 fysieke / kanaal ruis
o fysieke storing bvb; kinderen maken lawaai
o bestreden w
- signaal versterken
- beter richten op publiek
- 2 of meer signalen gebruiken
 psychologische ruis
o interne gedachten interfereren
 fysiologische ruis
o fysieke toestand vd ontvanger bvb; ziek, moe
 semantische ruis
o ontvanger niet in staat tekens te decoderen
o bvb; anderstalig begrijpt taal niet goed

2.4.8 Feedback

 ⇒ informatie die ontvanger terugstuurt nr zender
 cyclus
 com kan bekeken w als lineair v zender nr ontvanger
 sprake v feedback , nieuw com proces of ander com proces nl circulair

2.5 Communicatiemodellen

2.5.1 Inleiding