Samenvatting Begrijpend lezen (Ned1)

1

Nederlands 1


Begrijpend lezen
Wat?

Het interpreteren van de tekst door het leggen van verbanden die wel of niet meteen zichtbaar zijn in de tekst.

Kenmerken
 Strategieën aanleren om een tekst te begrijpen
 Zowel talige als niet-talige boodschappen
 Lay-out speelt rol bij begrijpen van een boodschap
 Communicatieve elementen worden gebundeld in communicatiemodel
 Verwerven van tekstgeletterdheid
 Nodig om transfer naar andere vakken te maken
 Denkvaardigheden zijn belangrijker dan antwoorden op de vragen

Huidige situati e

Resultaten van het prils-onderzoek (2017)
Vlaanderen 32ste plaats
 Achteruitgang in hoger denkwerk
o Hoofd van bijzaken onderscheiden
o Verbanden kunnen leggen + Informatie vergelijken
 Goed begrijpend lezen = beter scoren op digitale geletterdheid

Mogelijke oorzaken voor deze resultaten
 Leesstrategieën en vaardigheden worden niet juist toegepast
 Taalmethodes bevatten weinig rijke en actuele teksten voor begrijpend lezen
 Hoeveelheid instructietijd voor begrijpend lezen is gedaald
 Vlaamse leesonderwijs is te weinig ambitieus
 Leerlingen lezen niet graag, ouders zorgen thuis steeds minder voor een taalrijk klimaat
 Nieuwe leraren zijn minder vertrouwd met de aanpak van begrijpend lezen

Bevindingen van de pirls-onderzoek in 2018
 Vlaanderen doet er 2 jaar lange rover om goed niveau te behalen
 Meisjes scoren beter dan jongens  Leesmotivatie daalt het sterkst bij jongens
 Leerlingen met hogere socio-economische status halen betere resultaten
 Nederlandssprekende leerlingen zijn positiever tov lezen dan anderstalige leerlingen

,2

Nederlands 1


EINDTERMEN

2 soorten geletterdheid in de basisschool
 Functionele geletterdheid
o Vaardiger worden in het lezen van zakelijke teksten zij in het dagelijkse leven tegenkomen
 Culturele geletterdheid
o Vaardiger worden in het begrijpen en interpreteren van fictionele of creatieve teksten

Leerlingen moeten teksten krijgen die op hun niveau zijn

Verwerkingsniveaus  wat moeten lln. Doen met de tekst?
 Informatie in de tekst beschrijven
o Info kunnen terugvinden
o Info kunnen weergeven
 Informatie in de tekst structureren
o Info op overzichtelijke manier ordenen
o Verbanden leggen tussen zinnen en alinea’s
o Op zoek gaan naar expliciete en impliciete verwijzingen in de tekst
 Informatie in de tekst beoordelen
o Op kritische manier beoordelen adhv bronnen
o Op kritische manier beoordelen op basis van eigen mening

LEESSTRATEGIEËN BEGRIJPEND LEZEN

 Strategie: doelbewuste manier van lezen die leerlingen gericht inzetten om hun leesdoel te bereiken
 Vaardigheid: kleine, automatische handelingen die tot snel, efficiënt en vloeiend tekstbegrip leiden


ORIËNTEREND LEZEN
Strategie Doel
 Hoofd- en tussentitels lezen  Beslissen of tekst de moeite waard is om te
 Letten op opmaak van tekst lezen
 Foto’s en tekeningen bekijken
 Bron en auteur bekijken
 Ogen met grote sprongen over tekst laten
gaan



GLOBAAL LEZEN
Strategie Doel
 Vluchtige vorm van lezen  Focussen op essentie en hoofdlijnen van de
 Overbodige alinea’s, woorden en zinnen tekst
overslaan
 Stilstaan bij zaken die opvallen of van
belang zijn
 Eerste en laatste zin van alinea lezen
 Ogen glijden met hoog tempo over tekst

, 3

Nederlands 1