Samenvatting hoofdstuk 2 maatschappijleer havo 4

Samenvatting Scheikunde Hoofdstuk 6

 Alkanen zitten alleen C en H in: VB  methaan, propaan, ethaan
 Alkenen  hebben een dubbele binding  metheen, propeen, etheen
 Koolstofchemie : de chemie die zich bezighoudt met het bestuderen van koolstofverbindingen
 Koolwaterstoffen: een klasse met bepaalde eigenschappen die iets met elkaar gemeen hebben
 Tot de koolwaterstoffen behoren alle verbindingen die alleen bestaan uit koolstofatomen en
waterstofatomen
 Koolwaterstoffen worden onder andere ingedeeld op de grond van deze kenmerken

1. Onvertakte en vertakte koolwaterstoffen
 In een onvertakt koolwaterstofmolecuul is elk C-atoom met maximaal twee
andere C-atomen verbonden 
 In een vertakt koolwaterstofmolecuul komt minstens 1 C-atoom voor dat met
drie of vier andere C-atomen is verbonden
 Isomerie: allebei C4H10 maar andere structuurformule en andere
eigenschappen
 Het is dezelfde C4H10 maar andere opstelling
2. Verzadigde en onverzadigde koolwaterstoffen
 In een verzadigd koolwaterstofmolecuul komen tussen C-atomen uitsluitend
enkele atomenbindingen voor. In een onverzadigd koolwaterstofmolecuul
komen tussen C-atomen 1 of meer dubbele atoombindingen voor
 Alkanen en alkenen
 Koolwaterstoffen kun je onderverdelen in reeksen waarbij de opeenvolgende stoffen steeds een ch2
groep meer bevatten
 Alkanen: Alkaanmoleculen kunnen vertakt en onvertakt zijn, tussen de C-
atomen in een alkaanmolecuul komen alleen enkelvoudige bindingen voor,
alkanen zijn dus verzadigde verbindingen.
 Alkenen: etheen is een belangrijke grondstof voor het maken van kunststoffen,
alkeenmoleculen kunnen vertakt en onvertakt zijn. In alkeen molecuul komt een
dubbele binding tussen twee c-atomen voor. Door die extra binding tussen twee
C-atomen zijn er twee H-atomen minder dan in een alkaan met evenveel C-
atomen. Alkenen zijn dus onverzadigde verbindingen


Systematische naamgeving

 Namen van onvertakte alkanen
 Een onvertakte alkeenketen heeft dezelfde naam als een onvertakte alkaanketen met
hetzelfde aantal C-atomen. Bij ethaan is het H3C-CH3 en bij etheen word het H2C=CH2

, Samenvatting scheikunde Hoofdstuk 6 + paragraaf 5.1

 Aardgas ( Ch4) is een van de eenvoudigste koolstofverbindingen. Een belangrijke bron van
koolstofverbindingen is aardolie. Omdat er zoveel verschillende soorten koolstofverbinden
zijn is het nodig deze koolstoofverbindingen onder te verdelen in klassen die bepaalde
eigenschappen met elkaar gemeen hebben VB:
 Koolwaterstoffen: alle verbindingen die alleen bestaan uit koolstofatomen en
waterstofatomen
 Koolwaterstoffen worden onder andere ingedeeld op grond van de volgende kenmerken
1. Onvertakte en vertakte koolwaterstoffen
- C-atoom heeft vier atoombindingen die aangaat met andere atomen en een H-
atoom met 1 atoombinding
- In een onvertakt koolwaterstofmolecuul is elk C-atoom met maximaal twee
andere C-atomen verbonden
- In een vertakt koolwaterstofmolecuul komt minstens 1 C-atoom voor dat met
drie of vier andere C-atomen is verbonden
 Isomerie, structuurisomerie: je kunt twee verschillende koolstofketen
maken, vertakt en onvertakt, dat wil zeggen dat twee verschillende
stoffen bestaan met verschillende kookpunten die allebei dezelfde
molecuulformule hebben
 Isomeren: de twee verschillende stoffen
- Hoe meer C-atomen ter beschikking hebt om een koolstofskelet te bouwen zijn
er meer mogelijkheden en neemt het aantal isomeren toe
2. Verzadigde en onverzadigde koolwaterstoffen
- In een verzadigd koolwaterstofmolecuul komen tussen C-atomen uitsluitend
enkele atoombindingen voor
- In een onverzadigd koolwaterstofmolecuul komen tussen C-atomen 1 of meer
dubbele atoombindingen voor



 Koolwaterstoffen kun je onderverdelen in de alkanen en alkenen
1. Alkanen
 Kunnen vertakt en onvertakt zijn en zijn altijd verzadigde verbindingen

Formule Naam
CH4 Methaan
C2H6 Ethaan
C3H8 Propaan
C4H10 Butaan
2. Alkenen
 Kunnen vertakt en onvertakt zijn en zijn altijd onverzadigde verbindingen

Formule Naam
C2H4 Etheen
C3H6 Propeen
C4H8 Buteen