Richtlijn Diabetes samenvatting

Richtlijn Diabetes Samenvatting

Screening
In het kader van directe toegankelijkheid fysiotherapie (DTF) is het mogelijk dat
een cliënt rechtstreeks en/of op eigen initiatief een fysiotherapeut benadert voor
begeleiding bij het bewegen. Gezien de veelal complexe
gezondheidsproblematiek, de eventuele comorbiditeit en polyfarmacie, is er
veelal sprake van multidisciplinaire zorg. Voordat een beweegprogramma kan
worden opgestart, moet de lopende medische behandeling optimaal zijn en dient
de hulpvraag van de cliënt te worden geëvalueerd. De fysiotherapeut gaat na of
alle noodzakelijke medische gegevens beschikbaar zijn. Wanneer de
fysiotherapeut tijdens het screeningsproces besluit verder onderzoek te doen en
eventuele behandeling te starten, wordt aanbevolen om in het kader van de
onderlinge afstemming van de zorg, ook wanneer de conclusie ‘pluis’ is, contact
op te nemen met de huisarts en/of medisch specialist. Dit uiteraard met
instemming van de cliënt. De in- en uitstroomroutes, alsmede de rol van de
fysiotherapeut binnen de diabeteszorgketen zal steeds in overleg met de lokale
zorgverleners en zorgverzekeraars moeten worden bepaald en afgestemd. Bij
voorkeur worden dergelijke afspraken ook vastgelegd in het
diabeteszorgprotocol.

Noodzakelijke medische gegevens
Om een goede inschatting van de belastbaarheid van een patiënt met DM II en
de risico’s van een beweeginterventie te kunnen maken, moet de fysiotherapeut
kunnen beschikken over een aantal medische gegevens. Bij voorkeur worden
hierover tevoren heldere afspraken gemaakt met de eerste- of tweedelijns
zorgverleners.
Het betreft hier actuele gegevens met betrekking tot:
- Voorgeschiedenis wat betreft cardiovasculaire en orthopedische problematiek;
- Duur van de diabetes;
- Belangrijke complicaties van de diabetes;
- HbA1c en nuchtere glucose over het afgelopen jaar;
- Stabiliteit van de bloedglucoseregulatie (met name bij patiënten die insuline
gebruiken);
- Bloeddruk;
- Medicatiegebruik en, indien van toepassing, insulineschema’s;
- Indien beschikbaar: resultaat van inspanning-ECG’s (inclusief Wmax, HFmax,
bloeddrukrespons en hartfrequentieherstel).
In de rapportage dienen de maximale belasting, maximale hartfrequentie,
bloeddrukrespons, hartfrequentieherstel en eventueel aanvullende
ademgasanalyse en VO2max-bepaling te worden vermeld).
De patiënt kan deze gegevens achterhalen via de huisarts, bij een medisch
specialist (cardioloog) of via een sportmedisch adviescentrum.

Anamnese
Er wordt een begin gemaakt met het in kaart brengen van bovenstaande
aspecten. Hierbij moet je bedacht zijn op het feit dat het bij deze patiënten
regelmatig voorkomt dat vanwege de sensibiliteitsstoornissen geen pijn in de
voeten wordt gevoeld en dat wondjes, bewegingsbeperkingen of de
gevoelsstoornissen zelf in die regio door de patiënt niet zijn opgemerkt.

1

, De intake




De intake (het eerste gesprek met de
patiënt, waarbij de fysiotherapeut ook
een aantal tests afneemt) kan alleen worden afgenomen door fysiotherapeuten
die beschikken over specifeke kennis en competenties voor beweegprogramma’s
bij patiënten met DM II. Tijdens de intake beoordeelt de fysiotherapeut of de
patiënt geïncludeerd kan worden in het beweegprogramma én of deelname aan
de conditietest en andere tests verantwoord is, of dat de patiënt moet worden
geëxcludeerd.
De specifek op DM II gerichte intake bestaat uit:
- Een analyse van de motivatie en eventuele beperkingen voor deelname aan
een beweeginterventie;
- Contra-indicaties voor intensievere vormen van beweeginterventies;
- Een analyse van het bewegingspatroon, eerdere ervaringen en de
verwachtingen van de patiënt;
- Inventarisatie van de kennis die de patiënt heeft over diabetes en met name
over de invloed van beweging op de bloedglucoseregulatie;
- Het al dan niet verrichten van zelfcontrole van de bloedglucose door de
patiënt;
- Het vermogen van de patiënt om een hypoglykemie te herkennen en kennis
over de acties die ondernomen moeten worden om hypoglykemie te
voorkomen en te behandelen (afstemming voeding vs. bewegen);
- Het afnemen van tests ter bepaling van kracht, gezondheid en
uithoudingsvermogen:
 Fitheidstests om de belastbaarheid van de patiënt te testen;
 Krachttests;
 Het meten van gezondheidsparameters: BMI en buikomvang.

Mogelijke contra-indicaties voor krachttraining: abnormale schommelingen in de
bloeddruk en zuurstofgebrek van de hartspier tijdens aerobe inspanning, een
slechte linkerhartkamerfunctie (ejectiefractie < 30 procent), pijn op de borst in
rust, acuut hartfalen, maligne hypertensie, niet-gecontroleerde ritmestoornissen
en ernstige stoornissen van aortavernauwing en -verwijding.

2