Complexe contexten
Overzicht
• Inleiding OLOD
• Systemisch werken
• Netwerkgericht werken
• Outreachend werken
• Bemiddeling
• Werken met groepen
Les 1: introductie
Ervaringsleren en ervaringscirkel
Ervaringsleren complexe contexten:
• vanuit ervaringen (GV, counselen, coachen, de Katrol, het Scharnier, stage 2, …)
• Terugkijken naar die ervaringen/reflecteren
• Op zoek gaan naar nieuwe inzichten
• Hiermee durven aan de slag gaan in het dagelijks leven/ als professional.
1
,1.Inleiding OLOD + systemisch werken
• Complexe context versus eenvoudige context?
• Wat is een systeem?
• De systemische benaderingen: kader en korte geschiedenis
• Kijken vanuit een systemische bril versus de persoonlijke bril
o Belang van context
o De verschillende levensdomeinen en basisbehoeften
o Circulariteit
o Communicatietheorie en axioma’s, verbindend communiceren
o Intergenerationele (gezins)patronen
o Hiërarchie binnen gezinssysteem
o De positionering van de hulpverlener
2.Netwerkgericht werken
• Wat is een netwerk?
• Hulpverleningsnetwerk
• Hulpverlening op verschillende levensgebieden
• Sociaal netwerk
• Intersectoraal samenwerkingsverband 1 Gezin 1Plan – RTJ De Tafels, co-creatie
• Methodiek voor het betrekken van het netwerk
• Vermaatschappelijking van de zorg
3.Outreachend werken
• Wat is outreachend werken en waarom is een proactieve benadering zo belangrijk?
• Maatschappelijke context creëert complexe contexten op microniveau
o theorie van maatschappelijke kwetsbaarheid, armoedemodellen,
vermaatschappelijking
• Het belang van presentie voor een positieve werkrelatie
o normatieve professionaliteit en discretionaire ruimte
• Het belang van een participatieve basishouding en zelfregie
• Kwartiermaken en zorgzame buurten: outreachend werken op meso niveau
o cognitief, structureel en overbruggend sociaal kapitaal
• De rol van ervaringsdeskundigen in complexe contexten
4.Bemiddeling
2
,Theoretische basis (2u)
• Kenmerken van bemiddeling.
• Bemiddeling als concept en visie in de hulp-/dienstverlening.
• Verschillende vormen van bemiddeling (en in verschillende sectoren).
• In een situatiebeschrijving de bemiddelaarsrol analyseren.
• In de praktijk een bemiddelings-herstelgerichte houding aannemen.
Bemiddeling in de praktijk (2u)
• Gastcollege Ine Verboven
5.Werken met groepen
• Wat is groepsdynamica?
o Grondslagen van de groepsdynamica
o Kenmerken van groepen (kort herhalen) + sociale interdependentie
• Niveaus in groepen
• Verschillende rollen binnen een team, diversiteit, groepsidentiteit, sociale identiteit
• Effectief samenwerken + krachten van de groep
• Communicatie in groepen
o Interactie –en procesanalyse: observatie van groepscommunicatie
o Beïnvloedende factoren
o Groepscommunicatie
o Assertiviteit versus conformeren
Systemisch werken DEEL 1
INHOUD
3
, • Verschillende perspectieven op gedrag
• Inleiding systeemgericht werken
o Een individu
o Een systeem
o Diverse systemen
• Systeemgericht werken
o Inleiding: gedrag zonder context
o Systeemgericht werken
▪ Oorsprong van de systeemgerichte benadering
▪ Algemene systeemtheorie
▪ een aantal sleutelbegrippen en kernconcepten
o Systeemgerichte benaderingen
o Systeemgericht werken vanuit een systemische bril
• Communicatieve principes binnen systeemgericht werken
o De functie, belang en moeilijkheid van goede communicatie
o Betekenis van +/- feedback bij systeemgerichte benadering
o Vijf axioma’s van Watzlawick
o Gespreksmethodieken bij systeemgericht werken
1.Verschillende perspectieven op gedrag
Overzicht van de verschillende psychologische stromingen
• Psychodynamische stroming
• Behavioristisch perspectief
• Cognitief perspectief
• Humanistisch perspectief
• Biologisch perspectief
• Positieve psychologie
• Oplossingsgericht werken
• Systeembenadering
Perpectieven op gedrag
Systeemgerichte benadering
• --> Gedrag als een logische reactie op wat zich afspeelt in het systeem als geheel.
• Een andere manier van kijken naar de werkelijkheid
• Elk gedrag heeft een betekenis en een functie
• Het geheel van verklaringen en betekenissen
2. Inleiding systeemgericht werken
Een individu
• Komt in een bepaalde situatie terecht.
• Vertoont een bepaald gedrag, stelt een handeling.
• Wat zijn de gedachten? Hoe denkt die persoon?
• Cognitieve vaardigheden Welke kennis?
• Wat voelt die persoon? Emotionele vaardigheden?
• Wat zijn mogelijke gevolgen van dit gedrag? Sociale vaardigheden?
• Wat brengt ons in beweging? Wat motiveert er ons om te doen wat we doen?
4
Overzicht
• Inleiding OLOD
• Systemisch werken
• Netwerkgericht werken
• Outreachend werken
• Bemiddeling
• Werken met groepen
Les 1: introductie
Ervaringsleren en ervaringscirkel
Ervaringsleren complexe contexten:
• vanuit ervaringen (GV, counselen, coachen, de Katrol, het Scharnier, stage 2, …)
• Terugkijken naar die ervaringen/reflecteren
• Op zoek gaan naar nieuwe inzichten
• Hiermee durven aan de slag gaan in het dagelijks leven/ als professional.
1
,1.Inleiding OLOD + systemisch werken
• Complexe context versus eenvoudige context?
• Wat is een systeem?
• De systemische benaderingen: kader en korte geschiedenis
• Kijken vanuit een systemische bril versus de persoonlijke bril
o Belang van context
o De verschillende levensdomeinen en basisbehoeften
o Circulariteit
o Communicatietheorie en axioma’s, verbindend communiceren
o Intergenerationele (gezins)patronen
o Hiërarchie binnen gezinssysteem
o De positionering van de hulpverlener
2.Netwerkgericht werken
• Wat is een netwerk?
• Hulpverleningsnetwerk
• Hulpverlening op verschillende levensgebieden
• Sociaal netwerk
• Intersectoraal samenwerkingsverband 1 Gezin 1Plan – RTJ De Tafels, co-creatie
• Methodiek voor het betrekken van het netwerk
• Vermaatschappelijking van de zorg
3.Outreachend werken
• Wat is outreachend werken en waarom is een proactieve benadering zo belangrijk?
• Maatschappelijke context creëert complexe contexten op microniveau
o theorie van maatschappelijke kwetsbaarheid, armoedemodellen,
vermaatschappelijking
• Het belang van presentie voor een positieve werkrelatie
o normatieve professionaliteit en discretionaire ruimte
• Het belang van een participatieve basishouding en zelfregie
• Kwartiermaken en zorgzame buurten: outreachend werken op meso niveau
o cognitief, structureel en overbruggend sociaal kapitaal
• De rol van ervaringsdeskundigen in complexe contexten
4.Bemiddeling
2
,Theoretische basis (2u)
• Kenmerken van bemiddeling.
• Bemiddeling als concept en visie in de hulp-/dienstverlening.
• Verschillende vormen van bemiddeling (en in verschillende sectoren).
• In een situatiebeschrijving de bemiddelaarsrol analyseren.
• In de praktijk een bemiddelings-herstelgerichte houding aannemen.
Bemiddeling in de praktijk (2u)
• Gastcollege Ine Verboven
5.Werken met groepen
• Wat is groepsdynamica?
o Grondslagen van de groepsdynamica
o Kenmerken van groepen (kort herhalen) + sociale interdependentie
• Niveaus in groepen
• Verschillende rollen binnen een team, diversiteit, groepsidentiteit, sociale identiteit
• Effectief samenwerken + krachten van de groep
• Communicatie in groepen
o Interactie –en procesanalyse: observatie van groepscommunicatie
o Beïnvloedende factoren
o Groepscommunicatie
o Assertiviteit versus conformeren
Systemisch werken DEEL 1
INHOUD
3
, • Verschillende perspectieven op gedrag
• Inleiding systeemgericht werken
o Een individu
o Een systeem
o Diverse systemen
• Systeemgericht werken
o Inleiding: gedrag zonder context
o Systeemgericht werken
▪ Oorsprong van de systeemgerichte benadering
▪ Algemene systeemtheorie
▪ een aantal sleutelbegrippen en kernconcepten
o Systeemgerichte benaderingen
o Systeemgericht werken vanuit een systemische bril
• Communicatieve principes binnen systeemgericht werken
o De functie, belang en moeilijkheid van goede communicatie
o Betekenis van +/- feedback bij systeemgerichte benadering
o Vijf axioma’s van Watzlawick
o Gespreksmethodieken bij systeemgericht werken
1.Verschillende perspectieven op gedrag
Overzicht van de verschillende psychologische stromingen
• Psychodynamische stroming
• Behavioristisch perspectief
• Cognitief perspectief
• Humanistisch perspectief
• Biologisch perspectief
• Positieve psychologie
• Oplossingsgericht werken
• Systeembenadering
Perpectieven op gedrag
Systeemgerichte benadering
• --> Gedrag als een logische reactie op wat zich afspeelt in het systeem als geheel.
• Een andere manier van kijken naar de werkelijkheid
• Elk gedrag heeft een betekenis en een functie
• Het geheel van verklaringen en betekenissen
2. Inleiding systeemgericht werken
Een individu
• Komt in een bepaalde situatie terecht.
• Vertoont een bepaald gedrag, stelt een handeling.
• Wat zijn de gedachten? Hoe denkt die persoon?
• Cognitieve vaardigheden Welke kennis?
• Wat voelt die persoon? Emotionele vaardigheden?
• Wat zijn mogelijke gevolgen van dit gedrag? Sociale vaardigheden?
• Wat brengt ons in beweging? Wat motiveert er ons om te doen wat we doen?
4
