Basis van gedrag
1. Emoties
Affectieve reacties die kleur geven aan onze ervaringen.
1.1. De plaats van emoties in het gedrag.
Emoties:
= Zorgen voor kleur in het dagelijks leven.
Emoties opsplitsen in 2 aspecten:
1 Belevingsaspect:
= Het innerlijke gevoel dat je opgewekt bent, of boos, of bang.
= Psychologisch aspect.
2 Lichaamsreacties:
= lichamelijke kenmerken bij de emoties.
= sommige expressieve betekenis, zoals non-verbaal aan anderen te laten weten hoe je je voelt.
Affect:
= processen die te maken hebben met de manier waarop de mens de confrontatie ervaart tussen zijn
actuele behoeftetoestand en bepaalde aspecten van de situatie.
Dynamisch-affectieve component van het gedrag:
= de relatie tussen de behoeften en de affecten.
1.1.1. Emoties, gevoelens en stemmingen
3 soorten affecten:
→ Er is overlap, het verschil is dus niet absoluut.
Emoties:
= De meest krachtige en dus ook de duidelijkste vorm van affect.
= Intense en kortdurende reacties die gericht zijn op een welbepaald object of gebeurtenis, die een
bepaalde behoefte oproepen.
= Door hun heftigheid zijn de geassocieerde lichaamsreacties heel prominent waarneembaar.
= Directe actiebereidheid.
Gevoelens:
= Subjectieve beleving die gepaard gaat met de emoties (dus een deelaspect).
= Zijn minder heftig dan emoties.
= Hierdoor missen ze meestal de waarneembare lichaamsreacties en de directe actiebereidheid om
op de situatie te reageren.
1
, Stemmingen:
= Vagere gemoedstoestanden, die langer aanhouden.
= Soms chronisch.
= Meestal geen uitlokkende gebeurtenis of oorzaak.
= uitloper van voorbije emoties of endogeen ontstaan.
(Depressie is een deel van een stemmingsstoornis)
1.1.2. Op het snijpunt tussen cognitie en motivatie
1. Emoties ontstaan in de botsing tussen cognitie en motivatie.
Emotie= reactie op het ervaren dat een behoefte al of niet wordt bevredigd.
Negatieve emoties/ onlustgevoelens= ons cognitief bewustzijn. (bv. Waarneming) stemt niet
overeen met onze behoeften.
Positieve emoties/ lustgevoelens= confrontatie tussen cognitie en behoefte is gunstig.
2. Emoties kunnen ook invloed uitoefenen op hoe we de situatie cognitief beleven en dus
aanleiding geven tot het wel/ niet stellen van gedrag.
1.1.2.1. Emoties en cognitie
Lust versus onlust als continuüm:
1. Cognitieve bewustzijnsinhouding:
Beperkt tot ‘kennisnemen’ van iets, zonder dat er een gevoelsmatige bijbetekenis aan wordt
gegeven.
2. Affectieve ervaringen:
Aan de cognitieve ervaring wordt een evaluatie toegevoegd.
Emoties en motivatie= zijn ook aan elkaar gekoppeld
De actiebereidheid ligt in de emotie.
Emotie geeft dus dynamiek en richting aan het gedrag.
2
1. Emoties
Affectieve reacties die kleur geven aan onze ervaringen.
1.1. De plaats van emoties in het gedrag.
Emoties:
= Zorgen voor kleur in het dagelijks leven.
Emoties opsplitsen in 2 aspecten:
1 Belevingsaspect:
= Het innerlijke gevoel dat je opgewekt bent, of boos, of bang.
= Psychologisch aspect.
2 Lichaamsreacties:
= lichamelijke kenmerken bij de emoties.
= sommige expressieve betekenis, zoals non-verbaal aan anderen te laten weten hoe je je voelt.
Affect:
= processen die te maken hebben met de manier waarop de mens de confrontatie ervaart tussen zijn
actuele behoeftetoestand en bepaalde aspecten van de situatie.
Dynamisch-affectieve component van het gedrag:
= de relatie tussen de behoeften en de affecten.
1.1.1. Emoties, gevoelens en stemmingen
3 soorten affecten:
→ Er is overlap, het verschil is dus niet absoluut.
Emoties:
= De meest krachtige en dus ook de duidelijkste vorm van affect.
= Intense en kortdurende reacties die gericht zijn op een welbepaald object of gebeurtenis, die een
bepaalde behoefte oproepen.
= Door hun heftigheid zijn de geassocieerde lichaamsreacties heel prominent waarneembaar.
= Directe actiebereidheid.
Gevoelens:
= Subjectieve beleving die gepaard gaat met de emoties (dus een deelaspect).
= Zijn minder heftig dan emoties.
= Hierdoor missen ze meestal de waarneembare lichaamsreacties en de directe actiebereidheid om
op de situatie te reageren.
1
, Stemmingen:
= Vagere gemoedstoestanden, die langer aanhouden.
= Soms chronisch.
= Meestal geen uitlokkende gebeurtenis of oorzaak.
= uitloper van voorbije emoties of endogeen ontstaan.
(Depressie is een deel van een stemmingsstoornis)
1.1.2. Op het snijpunt tussen cognitie en motivatie
1. Emoties ontstaan in de botsing tussen cognitie en motivatie.
Emotie= reactie op het ervaren dat een behoefte al of niet wordt bevredigd.
Negatieve emoties/ onlustgevoelens= ons cognitief bewustzijn. (bv. Waarneming) stemt niet
overeen met onze behoeften.
Positieve emoties/ lustgevoelens= confrontatie tussen cognitie en behoefte is gunstig.
2. Emoties kunnen ook invloed uitoefenen op hoe we de situatie cognitief beleven en dus
aanleiding geven tot het wel/ niet stellen van gedrag.
1.1.2.1. Emoties en cognitie
Lust versus onlust als continuüm:
1. Cognitieve bewustzijnsinhouding:
Beperkt tot ‘kennisnemen’ van iets, zonder dat er een gevoelsmatige bijbetekenis aan wordt
gegeven.
2. Affectieve ervaringen:
Aan de cognitieve ervaring wordt een evaluatie toegevoegd.
Emoties en motivatie= zijn ook aan elkaar gekoppeld
De actiebereidheid ligt in de emotie.
Emotie geeft dus dynamiek en richting aan het gedrag.
2
