Samenvatting - Maatschappijwetenschappen

Maatschappijwetenschappen
Vaardigheden

 Vragen om te bepalen of een bron objectief is;
o Wat is het doel?
o Hoe zijn woorden en illustraties gekozen?
o Wat is de bredere context?
 Bepalen of een bron betrouwbaar is;
o Gedegenheid; wetenschappelijk artikel beter dan een krantenartikel
o Kwaliteitscontrole en controleerbaarheid; is het door onafhankelijke auteurs beoordeeld.
o Bevestiging; is het door andere bronnen bevestigd
 Iets is representatief als het een goede weerspiegeling is en niet alleen naar de unieke en
specifieke gevallen kijkt.
- Paradigma’s = een theoretische traditie
 Functionalisme-paradigma
o Samenleving is een organisme; iedereen heeft een specifieke functie, die een bijdrage aan
het geheel levert.
o Nadruk op orde en sociale cohesie
o Onderdelen verschillen ze voortbestaan en functioneren bijdragen, deze bijdragen worden op
verschillende maten beloond en gewaardeerd.
o Iedereen heeft een rol met een functie, die belangrijk is voor het functioneren van de
samenleving.
 Aannames functionalisme-paradigma;
o De samenleving bestaat uit onderdelen die noodzakelijk zijn om te functioneren.
o Alle onderdelen hebben een bepaalde functie binnen het systeem.
o Als externe omstandigheden veranderen, zal er een nieuw evenwicht in de samenleving
ontstaan.
o Gemeenschappelijke normen, waarden en overtuigingen en sociale instituties zorgen voor
stabiliteit.
 Conflict-paradigma;
o Maatschappelijke tegenstellingen en daaruit vloeiende conflicten worden gezien als de motor
van veranderingen in de samenleving.
o Nadruk op sociale ongelijkheid en conflicten, denk aan machtsverschillen.
o Mensen met gemeenschappelijke normen en waarden zullen elkaar steunen, waardoor de
sociale cohesie ontstaat.
o Theorieën over (neo)marxistische, emancipatie van vrouwen en minderheden en
afhankelijkheidstheorieën over economische onderontwikkeling van een land.
 Aannames conflict-paradigma;
o Ongelijkheden zijn het gevolg van machtsverschillen
o Ongelijkheden leiden tot tegenstellingen, conflicten of strijd.
o Strijd kan ervoor zorgen dat ongelijkheden worden afgeschaft en/of er een herverdeling
plaatsvindt.
o Na strijd kan gelijkheid ontstaan, maar er zullen nieuwe vormen van ongelijkheid ontstaan.
 Sociaalconstructivisme-paradigma;
o De nadruk ligt op het begrijpen van de wijze waarop actoren samen de maatschappelijke
werkelijkheid interpreteren en definiëren en vandaaruit construeren.

, o De nadruk ligt op sociale interactie, binding en cultuur.
o Sociale cohesie ontstaat door samen een beeld te construeren.
o Hierbinnen vallen theorieën over identiteitsvorming en persoonlijkheidsontwikkeling.
 Aannames sociaalconstructivisme-paradigma;
o Actoren geven samen betekenis aan de sociale werkelijkheid.
o Interpretatie ligt aan je cultuur.
o Actoren construeren samen de sociale werkelijkheid en dit gebeurt steeds opnieuw.
 Rationele actor-paradigma;
o De nadruk ligt op nutsmaximalisatie en het individueel en collectief rationeel handelen. Dit
laatste zou de samenleving ordenen.
o Verhoudingen en ongelijkheden zijn een gevolg van rationele keuzes van actoren.
o Het verband van individuele en collectieve rationaliteit is van belang voor het veiligstellen van
collectieve rationaliteit.
 Aannames rationele actor-paradigma;
o Een keuze wordt gemaakt door het afwegen van kosten en baten
o Individuele en collectieve belangen kunnen verschillen, zo kunnen individuele keuzes grote
gevolgen hebben voor het collectief.
 Eisen van een onderzoek
o Betrouwbaarheid; de meeting is zo nauwkeurig mogelijk, door meerdere metingen te doen
en steeds op hetzelfde uit te komen.
o Validiteit; of de meting van het verschijnsel geldig is.
 Interne validiteit; meet je wat je wilt weten
 Externe validiteit; is het onderzoek generaliseerbaar, zou je op een ander tijdstip of
plaatst dezelfde antwoord vinden.
o Representativiteit; weerspiegelt de steekproef de populatie of alleen een deel daarvan.
 Onderzoek fases
o Fase 1; onderzoeksvraag, theorie- en hypotheseformulering.
 De afhankelijke variabelen zijn het gevolg of uitkomst van de onafhankelijke variabelen.
o Fase 2; onderzoeksmethode/keuze voor meetinstrument en operationalisering.
 Meetinstrumenten: enquête, interview observatie en experiment.
 Operationalisering is de manier waarop de verschijnselen worden gemeten
o Fase 3; gegevens verzamelen en selecteren.
o Fase 4; gegevens analyseren en conclusies trekken.
 Correlatie; er is een positief of negatief tussen de variabelen
 Causaliteit; er is een oorzakelijk verband.
1. De onafhankelijke en afhankelijke variabele correleren.
2. De onafhankelijke variabele in tijd voorafgaat aan de afhankelijke variabele.
3. Gecontroleerd is op verstorende variabelen.
 Een causaal verband is altijd een correlatie, maar andersom niet altijd.

Vorming

 Socialisatie verloopt vaak via identificatie; mensen leren door het perspectief en het gedrag over
te nemen van iemand op wie zij menen te lijken of willen lijken.
 Vormen van kapitaal;
o Economisch kapitaal; bezit of inkomen
o Sociaal kapitaal; connecties, netwerken en respect dat ontvangen wordt.
o Cultureel kapitaal; kennis, houding, opvattingen en smaak