Ziektegeschiedenis en algemene indruk
Ziektegeschiedenis
Signalement
o Diersoort
o Ras(merk)
o Geslacht
o Leeftijd (jong, volwassen, oud)
Of evt. Leeftijdsschatting:
- Gedrag (activiteit)
- Bouw
- Bespiering (kop, scapula, lendenen)
- Gebit
- Lenscataract (6 a 7 jaar)
- Kleur v.d. vacht/ type
o Kleur en aftekeningen
o Bijzondere kenmerken (tatoeages, oornummer, chip, littekens;
onveranderlijk)
o Bij signalement koppel hoort nog bedrijfshistorie:
Koppelgrootte
Soort bedrijf (vermeerderings-, fok- of vleesvarken-)
Veel voorkomende problemen/ status
Productie niveau: doel van de veehouder
Anamnese
Aard van de klacht?
Hoe lang bestaat de klacht al?
Ziekteverloop?
Al behandeld (medicijnen, voeding, huisvesting)? Resultaat?
o Instandhouding homeostase
1. Eten/Drinken
2. Urineren
3. Defeceren
4. Gaswisseling (benauwd, hijgen, hoesten, bijgeluiden)
o Interactie met mens en dier
1. Voortbeweging
2. Activiteit (geslachtelijke activiteit) / reactie op prikkels
3. Uiterlijk (depigmentatie/ afgevallen)
4. Gedrag
o Leefomstandigheden (en koppelgenoten)
1. Gebruiksdoel (arbeid/productie)
2. Huisvesting (o.a. hygiëne, klimatologische omstandigheden)
3. Hoeveelheid beweging (met/zonder toezicht/ preventief)
4. Contact met andere dieren/ andere dieren ook klachten
5. Buitenlandanamnese
6. Aard en hoeveelheid van het voer
7. Contact met schadelijke stoffen?
o Voorgeschiedenis
1. Eerdere ziekten/operaties
2. Behandeling
3. Huidige medicatie
4. Vaccinaties/ontworming
,5. Familieanamnese
6. Gezondheidstoestand van mens en dier in de leefwereld van de patiënt.
,Algemene indruk
Indruk krijgen van omgeving (bij bedrijfsbezoek)
o Klimaat
o Huisvesting
o Voeding / H2O
o Hygiëne
o Management
Gedrag; Reactiepatroon, verandering gedrag
Bewustzijnsniveau (GD); alert + belangstelling voor omgeving
Houding ; hoofd, hals, rug, lendenen, kruis, staart, borst, buik, ledematen
Gang; hoe het dier loopt
Lichaamsbouw (GD)
Voedingstoestand; hoeveelheid spier & vetweefsel op ribwand
o Paard hoeveelheid spier + vet op ribwand, en ontwikkeling van
spiergroepen die samenhangen met locomotie
o Rund spieren v/d rug en lendenen, koekoeksgaten en lendewervels
o Schaap BCS bespiering t.h.v. lendenwervels
o Geit BCS minder betrouwbaar
o Hond thorax en lumbaalwervels, ribben wel voelen niet zien
o Kat ribben, buik en rug
o Geit veel vet in de buik, dus lendenen voelen
o Varken achterhand, billen
o Rekening houden met ras en gebruiksdoel en bij rund het lactatiestadium
Verzorgingstoestand
- vacht (korte termijn) en hoornige (lange termijn) structuren
- omstandigheden waaronder dier wordt gehouden
- Pluimvee; verenkleed van vleugels, hals, kop, nagels
Abnormale geluiden (GD)
IHOSKA’s
, Algemeen onderzoek
Grote honden op de grond, overige dieren op tafel. Paard links benaderen. Rund rechts.
Spoedeisende hulp? Indruk acuut of chronische klacht en welk orgaan afwijkt.
Ademhaling Bij herkauwers rechts, anders schuin achter
Diepte
o Fysiologisch (zuchten)
o Pathologisch (dyspneu)
Type
o Costo-abdominaal
o Costaal (bij te hoge druk in abdomen)
o Abdominaal (wanneer in rust de spieren v/d buikwand de expiratie
actief ondersteunen)
Pendelen (problemen met diafragma, bij inademen komen de buikorganen
in thorax, bij uitademen gaan ze terug, er is dan een scheur in het
middnerif: hernia diafragmatica. Geen afplatting buikorganen naar achter
tijdens inademen, buikholte uitzetten. Buikorganen gaan naar voren.)
o Pseudopendelen (bij geforceerde inspiraties)
o Fladderthorax
o Dubbelslag ((‘naknijpen’) passieve + actieve fase uitademing duidelijkte
onderscheiden)
Ritme (regelmaat)
Periodieke ademhaling (periodes van apneu)
Frequentie (minimaal 30 seconden opnemen)
Hond: 10-30/min
Kat: 20-40/min
Paard 8-14/min
Rund: 10-30/min
Schaap: 10-30/min
Varken
- Volwassen 8-18/min
- Pasgeboren big 50-60/min
- Big 1-8 weken 25-40/min
- Big 8-12 weken 20-30/min
- Vleesvarken 15-25/min
Tachypneu
Bradypneu
- fysische eigenschappen die frequentie beinvloeden: leeftijd, temperatuur en
vochtigheid omgeving, buikvulling + stadium digestie, drachtigheid,
beweging + arbeid, psychische invloeden zoals angst dan wordt de
frequentie hoger)
Pols;
- Paard: a. facialis aan binnenzijde kaak
- Rund: a. facialis aan laterale zijde kaak (evt. a. coccygea, aorta)
- Hond en kat: a. femoralis beiderzijds, vergeet ictus cordis niet!
- Varken alleen ictus cordis.
Kwaliteit
Ziektegeschiedenis
Signalement
o Diersoort
o Ras(merk)
o Geslacht
o Leeftijd (jong, volwassen, oud)
Of evt. Leeftijdsschatting:
- Gedrag (activiteit)
- Bouw
- Bespiering (kop, scapula, lendenen)
- Gebit
- Lenscataract (6 a 7 jaar)
- Kleur v.d. vacht/ type
o Kleur en aftekeningen
o Bijzondere kenmerken (tatoeages, oornummer, chip, littekens;
onveranderlijk)
o Bij signalement koppel hoort nog bedrijfshistorie:
Koppelgrootte
Soort bedrijf (vermeerderings-, fok- of vleesvarken-)
Veel voorkomende problemen/ status
Productie niveau: doel van de veehouder
Anamnese
Aard van de klacht?
Hoe lang bestaat de klacht al?
Ziekteverloop?
Al behandeld (medicijnen, voeding, huisvesting)? Resultaat?
o Instandhouding homeostase
1. Eten/Drinken
2. Urineren
3. Defeceren
4. Gaswisseling (benauwd, hijgen, hoesten, bijgeluiden)
o Interactie met mens en dier
1. Voortbeweging
2. Activiteit (geslachtelijke activiteit) / reactie op prikkels
3. Uiterlijk (depigmentatie/ afgevallen)
4. Gedrag
o Leefomstandigheden (en koppelgenoten)
1. Gebruiksdoel (arbeid/productie)
2. Huisvesting (o.a. hygiëne, klimatologische omstandigheden)
3. Hoeveelheid beweging (met/zonder toezicht/ preventief)
4. Contact met andere dieren/ andere dieren ook klachten
5. Buitenlandanamnese
6. Aard en hoeveelheid van het voer
7. Contact met schadelijke stoffen?
o Voorgeschiedenis
1. Eerdere ziekten/operaties
2. Behandeling
3. Huidige medicatie
4. Vaccinaties/ontworming
,5. Familieanamnese
6. Gezondheidstoestand van mens en dier in de leefwereld van de patiënt.
,Algemene indruk
Indruk krijgen van omgeving (bij bedrijfsbezoek)
o Klimaat
o Huisvesting
o Voeding / H2O
o Hygiëne
o Management
Gedrag; Reactiepatroon, verandering gedrag
Bewustzijnsniveau (GD); alert + belangstelling voor omgeving
Houding ; hoofd, hals, rug, lendenen, kruis, staart, borst, buik, ledematen
Gang; hoe het dier loopt
Lichaamsbouw (GD)
Voedingstoestand; hoeveelheid spier & vetweefsel op ribwand
o Paard hoeveelheid spier + vet op ribwand, en ontwikkeling van
spiergroepen die samenhangen met locomotie
o Rund spieren v/d rug en lendenen, koekoeksgaten en lendewervels
o Schaap BCS bespiering t.h.v. lendenwervels
o Geit BCS minder betrouwbaar
o Hond thorax en lumbaalwervels, ribben wel voelen niet zien
o Kat ribben, buik en rug
o Geit veel vet in de buik, dus lendenen voelen
o Varken achterhand, billen
o Rekening houden met ras en gebruiksdoel en bij rund het lactatiestadium
Verzorgingstoestand
- vacht (korte termijn) en hoornige (lange termijn) structuren
- omstandigheden waaronder dier wordt gehouden
- Pluimvee; verenkleed van vleugels, hals, kop, nagels
Abnormale geluiden (GD)
IHOSKA’s
, Algemeen onderzoek
Grote honden op de grond, overige dieren op tafel. Paard links benaderen. Rund rechts.
Spoedeisende hulp? Indruk acuut of chronische klacht en welk orgaan afwijkt.
Ademhaling Bij herkauwers rechts, anders schuin achter
Diepte
o Fysiologisch (zuchten)
o Pathologisch (dyspneu)
Type
o Costo-abdominaal
o Costaal (bij te hoge druk in abdomen)
o Abdominaal (wanneer in rust de spieren v/d buikwand de expiratie
actief ondersteunen)
Pendelen (problemen met diafragma, bij inademen komen de buikorganen
in thorax, bij uitademen gaan ze terug, er is dan een scheur in het
middnerif: hernia diafragmatica. Geen afplatting buikorganen naar achter
tijdens inademen, buikholte uitzetten. Buikorganen gaan naar voren.)
o Pseudopendelen (bij geforceerde inspiraties)
o Fladderthorax
o Dubbelslag ((‘naknijpen’) passieve + actieve fase uitademing duidelijkte
onderscheiden)
Ritme (regelmaat)
Periodieke ademhaling (periodes van apneu)
Frequentie (minimaal 30 seconden opnemen)
Hond: 10-30/min
Kat: 20-40/min
Paard 8-14/min
Rund: 10-30/min
Schaap: 10-30/min
Varken
- Volwassen 8-18/min
- Pasgeboren big 50-60/min
- Big 1-8 weken 25-40/min
- Big 8-12 weken 20-30/min
- Vleesvarken 15-25/min
Tachypneu
Bradypneu
- fysische eigenschappen die frequentie beinvloeden: leeftijd, temperatuur en
vochtigheid omgeving, buikvulling + stadium digestie, drachtigheid,
beweging + arbeid, psychische invloeden zoals angst dan wordt de
frequentie hoger)
Pols;
- Paard: a. facialis aan binnenzijde kaak
- Rund: a. facialis aan laterale zijde kaak (evt. a. coccygea, aorta)
- Hond en kat: a. femoralis beiderzijds, vergeet ictus cordis niet!
- Varken alleen ictus cordis.
Kwaliteit
