Hoofdstuk 1, 5, 10, 11
Hoofdthema’s: Schuldgevoel + verantwoordelijkheid & ambivalente reflectie
Hoofdstuk 1 (blz 11 t/m 20)
Denk in buffers: een handreiking aan ouderbegeleiders - Margreth Hoek
Een drieledig opvoeduniversum:
Ouders hebben een besef van verantwoordelijkheid voor het langetermijnbelang van het
kind. Zij willen het beste voor het kind, maar in leven van alledag ligt opvoedkundig falen om
de hoek. Ouderschap maakt kwetsbaar, maar er zijn processen die de ‘ouderlijke werkvloer’
- de virtuele ruimte waar ouders kinderen grootbrengen - beschermen tegen effecten van
ongunstige omstandigheden.
Ouderlijk opvoeduniversum wordt in drieën verdeeld door Van der Pas: er is een ouderlijke
werkloer die door buffers wordt beschermd tegen ongunstige omstandigheden.
4 buffers die beschermend werken op de ouderlijke werkvloer:
- De solidaire samenleving
- Een sociaal netwerk en een goede taakverdeling
- Een metapositie ten opzichte van de ouderlijke werkvloer: reflectie op wat daar
speelt
- Voldoende ‘goede ouder’ ervaringen.
-> bij ongunstige omstandigheden komen de buffers in actie.
-> buffers kunnen elkaar compenseren als er één minder werkzaam is.
vb: grootouders schieten te hulp (sociaal netwerk) wanneer ouders overbelast raken en door
de bomen het bos niet meer zien (reflectie).
Buffer 1: Solidaire gemeenschap (ofwel het dorp)
Gemeenschap kan zijn: familie, buren, een wijk, dorp een land.
Solidair zijn met ouders betekent investeren in alle ouders. Niet alleen in ouders met wie het
ogenschijnlijk goed gaat, maar ook in ouders met problemen. De Nederlandse overheid
investeert in die ouders van wie wordt verwacht dat hun kinderen problemen krijgen of
veroorzaken. Denk aan gedragsproblemen, criminaliteit. Steun geven wordt al snel gezien
als een inbreuk op opvoedvrijheid, maar overheidsbetrokkenheid kan wel worden
onderbouwd door te wijzen op rechten van het kind of door te betogen dat kinderen
grootbrengen een ‘publiek goed’ is.
-> hieruit blijkt - kindperspectief staat centraal.
Erkenning van de kwetsbaarheid van ouders, zoals vd Pas die beschrijft, kan een gesprek
openen over ouderschap, opvoeden en overheidsbetrokkenheid.
Om de rol van overheid vorm te geven kan gebruik worden gemaakt van het idee dat
ouderschap een ethische relatie is van de ouder jegens het kind. Dit idee is door vd Pas
geïntroduceerd om de praktijk van ouderbegeleiding in te kaderen. = speciaal omdat geen