Samenvatting BBG-1 (AKO1004)

Samenvatting BBG-1
Inhoud
Week 1 onderste extremiteit (voet/enkel) ............................................................................................. 2
Week 2 onderste extremiteit (knie/heup) ............................................................................................ 31
Week 3 bovenste extremiteit ................................................................................................................ 56
Week 4 wervelkolom ............................................................................................................................. 72
Week 5 bouwstenen van het brein ....................................................................................................... 97
Week 6 kernen en banen .................................................................................................................... 132
Week 7 vascularisatie van het brein ................................................................................................... 163
Week 8 zintuigen ................................................................................................................................. 186
Week 9 het denkende brein ................................................................................................................ 211
Week 10 het emotionele brein ........................................................................................................... 225
Week 11 het lerende brein.................................................................................................................. 253
Week 12 het kwetsbare en weerbare brein........................................................................................ 274
Overige info uit college’s die nog niet in taken zijn verwerkt ............................................................. 291
PARMA – Predictief genetisch testen in de neurogenetica: ethische reflectie .............................. 291
Parma – patiëntenrecht ...................................................................................................................... 293


Anatomie is apart




1

,Week 1 onderste extremiteit (voet/enkel)
Kraakbeen = avasculair weefsel. Gespecialiseerd bindweefsel dat plooibaar en sterk is. Het zorgt voor
schokdemping en maakt draaibewegingen mogelijk. Ook geeft het steun voor weefselstructuur.
In tegenstelling tot ander bindweefsel bevat kraakbeen bij volwassenen geen bloedvaten of
zenuwen.

Alle typen kraakbeen hebben dezelfde basiscomponenten  chondrocyten
- Elastisch kraakbeen  bevat type 2 collageen en elastische vezels. Is voor flexibele
ondersteuning en is sterk plooibaar. Het komt vooral voor in neusvleugels, oorschelp en
epiglottis
- Fibreus/vezelig kraakbeen  bevat type 1 collageen. Is trekvast en drukbestendig, komt
vooral voor in tussenwervelschijven, menisci en schaambeenderen
- Hyalien kraakbeen  Bevat type 2 collageen.
Functie; schokabsorptie in gewrichten en zo wrijvingsloos mogelijk over elkaar laten glijden
van gewrichtsvlakken. Komt vooral voor in gewrichten, ribben, de trachea en
epifysairschijven

Bouwstenen van bewegingsapparaat
Botten (+/- 200 botten)
 Centraal (axiaal)  schedel, wervelkolom, borstbeen en ribben
 Perifeer (appendiculair)  botten van de ledematen, schouderbladen,
sleutelbeenderen en bekken

Functie skelet:
 Steun van binnenuit (houdingsapparaat)
 Aanhechtingsplaats voor spieren en bindweefsel
 Bescherming van organen
 Weefselvormend (rode beenmerg  bloedcellen)

Bottypen
- Platte beenderen  zijn dunne, afgeplatte en meestal een beetje gebogen
botten. Voorbeelden zijn het sternum, scapula, ribben en de meeste
schedelbotten.
- Pijpbeenderen  zijn aanzienlijk langer dan dat ze breed zijn. Een pijpbeen
heeft een schacht plus twee uiteinden die vaak uiteenlopen. Alle
ledematenbotten behalve de patella en de pols/enkelbotten zijn pijpbeenderen. De drie
botten in elk van de vingers zijn ook pijpbeenderen.
- Korte beenderen  zijn ongeveer kubusvormig. Bijvoorbeeld de botten van de pols en
enkel. Sesambeentjes zijn een speciaal soort korte beenderen dat zich vormt in een pees
(e.g. de patella). Ze variëren in grootte en aantal bij verschillende personen.
- Onregelmatige beenderen  hebben gecompliceerde vormen die niet onder de andere
typen vallen. Bijvoorbeeld de vertebra en de heup botten.




2

,Pijpbeen;
Op een paar uitzonderingen na hebben alle pijpbeenderen dezelfde opbouw.
- Schacht/diafyse  aan de uiteinden, wordt begrensd door de proximale en distale epifyse
- Metafyse  het relatief brede deel van de diafyse dat aan de epifyse grenst.
- Epifyse

De schacht bestaat uit cavitas medullairs (mergholte) waarin zich reticulair bindweefsel (beenmerg)
bevindt, omgeven door een relatief dikke laag compacta. Beenmerg is bij geboorte rood en is dan
een belangrijke producent van bloedcellen. Vanaf +/- 7de levensjaar wordt het beenmerg geel door
de steeds toenemende hoeveelheid vet.




3

, Epifyse  wet van Wolff, drukpunten. Bestaat uit sponsweefsel
Diafyse  holte van binnen, merg. Aan zijkant compact bot.
Metafyse  overgang.

Been wordt omgeven door het periost (beenvlies), deze bestaat uit twee lagen
- De buitenste laag  bestaat uit bindweefsel
- De binnenste laag  bevat osteoblasten (botvormende cellen) en osteoclasten
(botafbrekende cellen)

Het periost is met botweefsel verbonden via de vezels van Sharpey die uitzonderlijk stevig zijn op
plaatsen waar spieren in het periost verankerd zijn. Waar bot articuleert met andere botdelen
bevindt zich hyalien kraakbeen.
De voeding van het bot vindt plaats via een of twee aa. nutriciae die het periost en het bot
binnenkomen via foramina nutricia, in het middendeel van de diafyse. Naast bloed- en lymfevaten
bevat het periost een rijke innervatie.

Osteon / systeem van Havers = systeem van lamellen van osteocyten die de te grote gaten van
osteoclasten opvullen.

Osteonen / systemen van havers  in het centrum bevindt zich een kanaal van Havers waarin
bloedvaten en zenuwen zich bevinden. De botcellen (osteocyten) met de door hen gevormde matrix
liggen in lamellen rondom het centrale kanaal. De kanalen van havers zijn door middel van
horizontale kanalen (kanalen van Volkmann) met elkaar verbonden, waardoor ook de verschillende
lamellen met elkaar in verbinding staan. Door een uitgebreid netwerk van buisjes (canaliculi) staan
ook de osteocyten direct met elkaar in verbinding.

Histologie botweefsel
Cellen betrokken bij botvorming en –resorptie;
 Osteoblasten  aanmak van bot
 Osteoprogenitorcellen  cellen verkregen uit mesenchymale cellen (stamcellen) die zich
kunnen ontwikkelen tot osteoblasten
 Osteoclasten  afbraak van bot




4