Materieel strafrecht
Overzicht leerstukken (arresten en criteria)
Week 1 – Schuld en roekeloosheid
Arrest Leerstuk Criterium/rechtsregel
Verpleegster Voorwaardelijk opzet (onbewuste culpa) Aanmerkelijke kans, willens en wetens
Black-out Opzet en schuld Bij het bepalen of er sprake is van aanmerkelijke onoplettendheid
en/of onachtzaamheid komt het aan op het geheel van gedragingen
van verdachte, de aard en ernst daarvan en de overige
omstandigheden van het geval.
Kampvuur Castricum Opzet en schuld De verdachte had inderdaad onvoorzichtig gehandeld, maar hij had
niet kunnen of moeten voorzien wat het gevolg van zijn handelen zou
zijn. Dit is een eis van de schuld, want het kan hem niet worden
verweten.
Snelheidswedstrijd Roekeloosheid - Een buitengewoon onvoorzichtige gedraging
- een zeer ernstig gevaar
- de verdachte was zich daar bewust van of had dat moeten
zijn.
Er was in casu sprake van een buitengewone onvoorzichtigheid.
Abnormaal verkeersgedrag levert roekeloosheid op, zoals
‘snelheidswedstrijd’ waarbij de openbare weg wordt gebruikt voor
doeleinden waar het niet voor is bedoeld.
Dronken in Wageningen Roekeloosheid Formele eisen:
De roekeloosheid behoeft een bijzondere en expliciete motivering. Uit
de gedragingen, de aard en ernst daarvan en de overige
omstandigheden moeten de eisen van roekeloosheid worden
vastgesteld. Altijd betrekken in het antwoord: waarom het anders is
dan normale schuld.
Er was in casu geen sprake van een buitengewone onvoorzichtigheid.
, Week 2 – Opzet en voorbedachte raad
Arrest Leerstuk Criterium/rechtsregel
HIV I Opzet Bij opzet moet er willens en wetens zijn van een aanmerkelijke kans.
Aanmerkelijke kans: de aard van de gedraging, omstandigheden van het geval en
algemene ervaringsregels.
De wetenschap van de aanmerkelijke kans is niet voldoende, want de verdachte kan
ervan uitgaan dat het gevolg niet zal intreden (bewuste schuld). De aanmerkelijke
kans op het gevolg moet bewust ervaart worden en dat kan blijken uit verklaringen
of de uiterlijke verschijningsvorm.
Schieten op ruit Aanmerkelijke kans Er is normaal gesproken geen aanmerkelijke kans dat er 1 of meerdere personen
zwaargewond raken op het moment dat men op een ruit van een huis schiet,
wanneer de kans groot is dat zich daar geen personen bevinden.
Fiets van flat Aanmerkelijke kans Iets waarvan men zich niet bewust is kan men nu eenmaal niet aanvaarden, daarom
is het belangrijk dat deze bewustheid met een goede motivatie wordt vastgesteld.
De aanvaarding van de kans ligt dan naar de uiterlijke verschijningsvorm in het
handelen van de verdachte besloten.
Voorbedachte raad II Voorbedachten raad - De verdachte heeft zich enige tijd kunnen beraden op het te nemen of het
genomen besluit
- De verdachte heeft niet in een ogenblikkelijke gemoedsopwelling gehandeld
- Hij heeft daardoor de gelegenheid gehad na te denken over de betekenis en
de gevolgen van zijn daad en zich daarvan rekenschap te geven
Contra-indicaties = plotselinge hevige drift, korte tijdsspanne tussen besluit en
uitvoering, gelegenheid tot beraad pas tijdens de uitvoering.
Er is daadwerkelijk nagedacht als daar de gelegenheid toe is geweest.
Steekwerend vest Aanmerkelijke kans Het met kracht steken in de buiksteek zorgt normaal gesproken voor een
aanmerkelijke kans op de dood. De bijzondere omstandigheid dat het slachtoffer
een steekwerend vest droeg is niet genoeg om dit te laten vervallen. Zeker niet als
wordt gekeken naar de grote kracht waarmee is gestoken.
Overzicht leerstukken (arresten en criteria)
Week 1 – Schuld en roekeloosheid
Arrest Leerstuk Criterium/rechtsregel
Verpleegster Voorwaardelijk opzet (onbewuste culpa) Aanmerkelijke kans, willens en wetens
Black-out Opzet en schuld Bij het bepalen of er sprake is van aanmerkelijke onoplettendheid
en/of onachtzaamheid komt het aan op het geheel van gedragingen
van verdachte, de aard en ernst daarvan en de overige
omstandigheden van het geval.
Kampvuur Castricum Opzet en schuld De verdachte had inderdaad onvoorzichtig gehandeld, maar hij had
niet kunnen of moeten voorzien wat het gevolg van zijn handelen zou
zijn. Dit is een eis van de schuld, want het kan hem niet worden
verweten.
Snelheidswedstrijd Roekeloosheid - Een buitengewoon onvoorzichtige gedraging
- een zeer ernstig gevaar
- de verdachte was zich daar bewust van of had dat moeten
zijn.
Er was in casu sprake van een buitengewone onvoorzichtigheid.
Abnormaal verkeersgedrag levert roekeloosheid op, zoals
‘snelheidswedstrijd’ waarbij de openbare weg wordt gebruikt voor
doeleinden waar het niet voor is bedoeld.
Dronken in Wageningen Roekeloosheid Formele eisen:
De roekeloosheid behoeft een bijzondere en expliciete motivering. Uit
de gedragingen, de aard en ernst daarvan en de overige
omstandigheden moeten de eisen van roekeloosheid worden
vastgesteld. Altijd betrekken in het antwoord: waarom het anders is
dan normale schuld.
Er was in casu geen sprake van een buitengewone onvoorzichtigheid.
, Week 2 – Opzet en voorbedachte raad
Arrest Leerstuk Criterium/rechtsregel
HIV I Opzet Bij opzet moet er willens en wetens zijn van een aanmerkelijke kans.
Aanmerkelijke kans: de aard van de gedraging, omstandigheden van het geval en
algemene ervaringsregels.
De wetenschap van de aanmerkelijke kans is niet voldoende, want de verdachte kan
ervan uitgaan dat het gevolg niet zal intreden (bewuste schuld). De aanmerkelijke
kans op het gevolg moet bewust ervaart worden en dat kan blijken uit verklaringen
of de uiterlijke verschijningsvorm.
Schieten op ruit Aanmerkelijke kans Er is normaal gesproken geen aanmerkelijke kans dat er 1 of meerdere personen
zwaargewond raken op het moment dat men op een ruit van een huis schiet,
wanneer de kans groot is dat zich daar geen personen bevinden.
Fiets van flat Aanmerkelijke kans Iets waarvan men zich niet bewust is kan men nu eenmaal niet aanvaarden, daarom
is het belangrijk dat deze bewustheid met een goede motivatie wordt vastgesteld.
De aanvaarding van de kans ligt dan naar de uiterlijke verschijningsvorm in het
handelen van de verdachte besloten.
Voorbedachte raad II Voorbedachten raad - De verdachte heeft zich enige tijd kunnen beraden op het te nemen of het
genomen besluit
- De verdachte heeft niet in een ogenblikkelijke gemoedsopwelling gehandeld
- Hij heeft daardoor de gelegenheid gehad na te denken over de betekenis en
de gevolgen van zijn daad en zich daarvan rekenschap te geven
Contra-indicaties = plotselinge hevige drift, korte tijdsspanne tussen besluit en
uitvoering, gelegenheid tot beraad pas tijdens de uitvoering.
Er is daadwerkelijk nagedacht als daar de gelegenheid toe is geweest.
Steekwerend vest Aanmerkelijke kans Het met kracht steken in de buiksteek zorgt normaal gesproken voor een
aanmerkelijke kans op de dood. De bijzondere omstandigheid dat het slachtoffer
een steekwerend vest droeg is niet genoeg om dit te laten vervallen. Zeker niet als
wordt gekeken naar de grote kracht waarmee is gestoken.
