Risicomanagement
Hoofdstuk 6 Risico-evaluatie
§1 Risico-evaluatie: de omvang van het risico
Er staan 3 vragen centraal bij de inschatting van het belang van het risico voor de
organisatie:
1. Bedreigt het risico de belangrijkste doelstellingen?
2. Hoe groot is de kans dat het risico zich voordoet?
3. Als het risico zich voordoet, hoe groot kan de schade dan maximaal zijn?
6.1.1 Bedreiging voor realisatie van doelstellingen
Risico’s kunnen de (doelstellingen van de) organisatie op diverse manieren bedreigen. Zo
kunnen de gevolgen van het risico vanwege hun omvang de continuïteit van de organisatie
bedreigen: ze kunnen leiden tot langdurige onderbreking van de processen of een groot
beslag leggen op de financiële middelen. Andere risico’s kunnen het imago van de
onderneming aantasten. Ook zijn er veranderingen die ingrijpend kunnen zijn voor het
businessmodel van de organisatie of de organisatiestrategie. Deze zullen moeten worden
aangepast om in de nieuwe omstandigheden succesvol te blijven opereren. De vraag of een
risico zo ingrijpend is dat de realisatie van de doelstellingen of de onderneming als geheel
gevaar loopt, is een belangrijke indicator om het belang van het risico te bepalen. Immers,
indien de bedrijfsvoering ondanks het risico ongestoord door kan gaan is het de vraag of
beheersing van het risico de moeite en de investering loont. Ook zal het risico in dit geval
niet als prioriteit worden gezien door het bestuur van de onderneming.
Sommige risico’s vormen geen bedreiging voor de onderneming als geheel, maar zijn wel
ingrijpend op divisieniveau. Hier wordt op divisieniveau prioriteit aan gegeven. Op centraal
bestuursniveau wordt het pas een prioriteit wanneer de effecten op divisieniveau zeer
ingrijpend zijn, de divisie overstijgen of wanneer het voorkomt in meerdere divisies.
En ten slotte zijn er risico’s die als zodanig niet bedreigend zijn voor de organisatie op welk
niveau dan ook, maar waarvan de beheersing wel kostenvoordelen op kan leveren doordat
de beheersingsmaatregelen minder kosten met zich meebrengen dan de schade die
ontstaat zonder die beheersingsmaatregelen. Deze risico’s zullen vooral de aandacht
hebben in het kader van kostenbeheersing in het algemeen.
6.1.2 Kwalitatieve en kwantitatieve bepaling van kans en gevolg
Risico-evaluatie kan plaatsvinden op diverse manieren, op kwalitatieve dan wel
kwantitatieve wijze.
Kwalitatieve evaluatie
Met kwalitatieve risico-evaluatie wordt de omvang van het risico aangeduid door de
elementen of scenario’s ervan te beschrijven en eventueel af te zetten tegen eerdere
ervaringen met soortgelijke risico’s.
De kansen van risico’s worden op kwalitatieve wijze vaak gecategoriseerd met termen als:
‘hoog, midden of laag’. Op soortgelijke wijze worden ook de gevolgen beschreven en
gecategoriseerd.
Kwantitatieve evaluatie
Hoofdstuk 6 Risico-evaluatie
§1 Risico-evaluatie: de omvang van het risico
Er staan 3 vragen centraal bij de inschatting van het belang van het risico voor de
organisatie:
1. Bedreigt het risico de belangrijkste doelstellingen?
2. Hoe groot is de kans dat het risico zich voordoet?
3. Als het risico zich voordoet, hoe groot kan de schade dan maximaal zijn?
6.1.1 Bedreiging voor realisatie van doelstellingen
Risico’s kunnen de (doelstellingen van de) organisatie op diverse manieren bedreigen. Zo
kunnen de gevolgen van het risico vanwege hun omvang de continuïteit van de organisatie
bedreigen: ze kunnen leiden tot langdurige onderbreking van de processen of een groot
beslag leggen op de financiële middelen. Andere risico’s kunnen het imago van de
onderneming aantasten. Ook zijn er veranderingen die ingrijpend kunnen zijn voor het
businessmodel van de organisatie of de organisatiestrategie. Deze zullen moeten worden
aangepast om in de nieuwe omstandigheden succesvol te blijven opereren. De vraag of een
risico zo ingrijpend is dat de realisatie van de doelstellingen of de onderneming als geheel
gevaar loopt, is een belangrijke indicator om het belang van het risico te bepalen. Immers,
indien de bedrijfsvoering ondanks het risico ongestoord door kan gaan is het de vraag of
beheersing van het risico de moeite en de investering loont. Ook zal het risico in dit geval
niet als prioriteit worden gezien door het bestuur van de onderneming.
Sommige risico’s vormen geen bedreiging voor de onderneming als geheel, maar zijn wel
ingrijpend op divisieniveau. Hier wordt op divisieniveau prioriteit aan gegeven. Op centraal
bestuursniveau wordt het pas een prioriteit wanneer de effecten op divisieniveau zeer
ingrijpend zijn, de divisie overstijgen of wanneer het voorkomt in meerdere divisies.
En ten slotte zijn er risico’s die als zodanig niet bedreigend zijn voor de organisatie op welk
niveau dan ook, maar waarvan de beheersing wel kostenvoordelen op kan leveren doordat
de beheersingsmaatregelen minder kosten met zich meebrengen dan de schade die
ontstaat zonder die beheersingsmaatregelen. Deze risico’s zullen vooral de aandacht
hebben in het kader van kostenbeheersing in het algemeen.
6.1.2 Kwalitatieve en kwantitatieve bepaling van kans en gevolg
Risico-evaluatie kan plaatsvinden op diverse manieren, op kwalitatieve dan wel
kwantitatieve wijze.
Kwalitatieve evaluatie
Met kwalitatieve risico-evaluatie wordt de omvang van het risico aangeduid door de
elementen of scenario’s ervan te beschrijven en eventueel af te zetten tegen eerdere
ervaringen met soortgelijke risico’s.
De kansen van risico’s worden op kwalitatieve wijze vaak gecategoriseerd met termen als:
‘hoog, midden of laag’. Op soortgelijke wijze worden ook de gevolgen beschreven en
gecategoriseerd.
Kwantitatieve evaluatie
