HOOFDSTUK 1 : INLEIDING EN SITUERING
AFBAKENING
Gedragingen en emotie
werknemer organisatie
Individuele focus
Reactie ?
SITUERING VAN DE ARBEIDS EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
mens
producent consument
Relatie persoon en organisatie mens -arbeid mens - mens Intermenselijke relatie
ergonomie arbeidspsychologie organisatiepsychologie
persoon is gegeven job is gegeven (staat
(staat vast) vast) het bestuderen van
personen in de
omgeving proberen persoon peroberen organisatie context
aanpassen aan persoon aanpassen aan job
voorbeeld : toestellen voorbeeld : werving en
tegen rugklachten selectie, opleiding,...
, HISTORISCHE EN MAATSCHAPPELIJKE EVOLUTIES
maatschappelijk arbeids
natuur 1ste
e ontwikkeling / psychologie -
filosofie wetenschappelij humanisme academische
sociale consumenten
ke methode ontwikkelingen
invloeden psychologie
1. FILOSOFIE
Plato Juan de Dios Huarte y Navarro
Ideale Staat = plaats waar individuen de taken toegewezen Er zijn grote individuele verschillen
krijgen waarvoor ze het best geschikt zijn
- Kennis
// geschiktheidstests en werving en selectie - Vaardigheden
- …
3 ideale rollen :
Verschillende beroepen vereisen verschillende
- Politie
vaardigheidspatronen
- Wachters (orde)
- Werkers
Stelt een militaire geschiktheidstest op om soldaten van de Groot belang aan professionele diagnostiek voor de Staat
ideale Staat te selecteren zodat men jongeren kan verplichten het kennisdomein te
bestuderen waarvoor ze het meest geschikt zijn
- DUS het verzamelen en interpreteren van
Geen 2 personen zijn exact gelijk geboren
informatie over jongeren op professioneel vlak is
mensen verschillen qua natuurlijke begaafdheden
belangrijk om hun zo te studeren in de richting
waar ze het sterkst in zijn
- Voordeel voor de Staat : de beste mensen zijn op
de juiste plaats
- Voordeel voor individu : geen tijd en moeite
verspillen om naar sterkte
te zoeken
, 2. NATUURWETENSCHAPPELIJKE METHODE
verwerping of
observatie hypothese toetsing
aanvaaring hypothese
Voorbeeld : Milgram experiment
Veel mensen doen Mensen zijn niet Milgram test : Hypothese word
gruwelijke dingen intrinsiek slecht maar aanvaard
Een persoon gaat een
ze volgen een grote
Hoe kan dit ? leraar spelen die een Mensen zijn
autoriteit
andere persoon iets in staat tot gruwelijke
moet aanleren. zaken wanneer er een
autoriteit aanwezig is
De leerling moet iets
memoriseren en
wanneer hij een fout
maakt krijgt hij een
schok.
Met de tijd werden de
schokken ook harder.
65% van de
proefpersonen deelden
dodelijke schokken uit.
Maar het viel wel op
dat ze dit vooral deden
wanneer er een
autoriteit aanwezig was
3. MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING / SOCIALE INVLOEDEN
In het begin was er nog maar weinig nood aan psychologie over de organisatie
Alleen maar relevant wanneer er organisatie is
Actueel :
Beroepen verdwijnen door de technologische evolutie
4. HUMANISME
- Alles hier en nu
- Mens staat centraal
- Rationalisering
, 5. EERSTE ACADEMISCHE ONTWIKKELINGEN
Wilhelm Wundt :
- Experimentele methode = reactietijd toepassen op menselijk gedrag
- Introspectie = proberen vertellen wat proefpersonen meemaken
6. ARBEIDSPSYCHOLOGIE – CONSUMENTEPSYCHOLOGIE
Walter Dill Scott Hugo Münsterberg
Toespraak over psychologie en reclame Boek : psycholog and industrial efficiency
Voor het eerst commerciële activiteit Toepassen van empirisch –
aan psychologie linken natuurwetenschappelijke methode op selectie
Voorbeeld : trambestuurders selecteren
Goede trambestuurder is
iemand die nauwkeurig een
draaiende beweging kan
maken
Goede trambestuurder is iemand
die een snelle reactietijd heeft
De lichtjes gaan branden en de
proefpersoon moet zo snel
mogelijk op het overeenkomstige
peertje drukken
AFBAKENING
Gedragingen en emotie
werknemer organisatie
Individuele focus
Reactie ?
SITUERING VAN DE ARBEIDS EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
mens
producent consument
Relatie persoon en organisatie mens -arbeid mens - mens Intermenselijke relatie
ergonomie arbeidspsychologie organisatiepsychologie
persoon is gegeven job is gegeven (staat
(staat vast) vast) het bestuderen van
personen in de
omgeving proberen persoon peroberen organisatie context
aanpassen aan persoon aanpassen aan job
voorbeeld : toestellen voorbeeld : werving en
tegen rugklachten selectie, opleiding,...
, HISTORISCHE EN MAATSCHAPPELIJKE EVOLUTIES
maatschappelijk arbeids
natuur 1ste
e ontwikkeling / psychologie -
filosofie wetenschappelij humanisme academische
sociale consumenten
ke methode ontwikkelingen
invloeden psychologie
1. FILOSOFIE
Plato Juan de Dios Huarte y Navarro
Ideale Staat = plaats waar individuen de taken toegewezen Er zijn grote individuele verschillen
krijgen waarvoor ze het best geschikt zijn
- Kennis
// geschiktheidstests en werving en selectie - Vaardigheden
- …
3 ideale rollen :
Verschillende beroepen vereisen verschillende
- Politie
vaardigheidspatronen
- Wachters (orde)
- Werkers
Stelt een militaire geschiktheidstest op om soldaten van de Groot belang aan professionele diagnostiek voor de Staat
ideale Staat te selecteren zodat men jongeren kan verplichten het kennisdomein te
bestuderen waarvoor ze het meest geschikt zijn
- DUS het verzamelen en interpreteren van
Geen 2 personen zijn exact gelijk geboren
informatie over jongeren op professioneel vlak is
mensen verschillen qua natuurlijke begaafdheden
belangrijk om hun zo te studeren in de richting
waar ze het sterkst in zijn
- Voordeel voor de Staat : de beste mensen zijn op
de juiste plaats
- Voordeel voor individu : geen tijd en moeite
verspillen om naar sterkte
te zoeken
, 2. NATUURWETENSCHAPPELIJKE METHODE
verwerping of
observatie hypothese toetsing
aanvaaring hypothese
Voorbeeld : Milgram experiment
Veel mensen doen Mensen zijn niet Milgram test : Hypothese word
gruwelijke dingen intrinsiek slecht maar aanvaard
Een persoon gaat een
ze volgen een grote
Hoe kan dit ? leraar spelen die een Mensen zijn
autoriteit
andere persoon iets in staat tot gruwelijke
moet aanleren. zaken wanneer er een
autoriteit aanwezig is
De leerling moet iets
memoriseren en
wanneer hij een fout
maakt krijgt hij een
schok.
Met de tijd werden de
schokken ook harder.
65% van de
proefpersonen deelden
dodelijke schokken uit.
Maar het viel wel op
dat ze dit vooral deden
wanneer er een
autoriteit aanwezig was
3. MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING / SOCIALE INVLOEDEN
In het begin was er nog maar weinig nood aan psychologie over de organisatie
Alleen maar relevant wanneer er organisatie is
Actueel :
Beroepen verdwijnen door de technologische evolutie
4. HUMANISME
- Alles hier en nu
- Mens staat centraal
- Rationalisering
, 5. EERSTE ACADEMISCHE ONTWIKKELINGEN
Wilhelm Wundt :
- Experimentele methode = reactietijd toepassen op menselijk gedrag
- Introspectie = proberen vertellen wat proefpersonen meemaken
6. ARBEIDSPSYCHOLOGIE – CONSUMENTEPSYCHOLOGIE
Walter Dill Scott Hugo Münsterberg
Toespraak over psychologie en reclame Boek : psycholog and industrial efficiency
Voor het eerst commerciële activiteit Toepassen van empirisch –
aan psychologie linken natuurwetenschappelijke methode op selectie
Voorbeeld : trambestuurders selecteren
Goede trambestuurder is
iemand die nauwkeurig een
draaiende beweging kan
maken
Goede trambestuurder is iemand
die een snelle reactietijd heeft
De lichtjes gaan branden en de
proefpersoon moet zo snel
mogelijk op het overeenkomstige
peertje drukken
