Humane wetenschappen 2
2022-2023: Chris BESSEMANS
Hoorcollege 7 – 24 april 2023
INHOUD
Moreel conflict ....................................................................................................................................... 1
• Voorwaarde: morele gevoeligheid, moreel besef = ‘het geweten’ ............................................. 1
• Oordelen over conflict ................................................................................................................ 2
Reflectie over morele conflicten & moraliteit ........................................................................................ 3
• Architectuur geeft invulling aan dat ‘wat er toe doet’................................................................ 3
Morele conflicten – concluderend ......................................................................................................... 3
‘School’: etymologisch............................................................................................................................ 4
Opiniestuk Rutger Bregman ................................................................................................................... 4
Architectuur schept onze leefwereld: ondersteuning/afbreking v. bepaalde manier v. leven ............... 4
• Ontwerp v.e. school = invulling geven aan een visie over leren ................................................. 4
• Is dit beter? ................................................................................................................................ 5
STRAFARCHITECTUUR
Moreel conflict
− Oordeel: wat is belangrijk / wat niet?
= Deel v.h. conflict
• Voorwaarde: morele gevoeligheid, moreel besef = ‘het geweten’
− Inschatten v. belang voor anderen v. bepaalde dingen
− Opvoeding, conceptie v.h. goede al aanwezig (natuurlijk)
− Uitgaan v.h. goede v.d. mens
◦ Morele: wanneer deze goedheid beschadigd w
◦ Morele kader komt binnen als iets/iemand daar tegenin gaat
◦ Iemand doet iets mis = niet betrouwbaar = immoreel iemand
− Het ‘juiste’ niet voor iedereen anders
◦ Anders zou alles juist zijn
◦ Moreel besef verwacht: hoe handelen?
◦ Jouw keuzes m verstaanbaar zijn voor anderen
→ We zoeken consensus: anderen zijn het eens met mijn handeling
◦ Ideale: iedereen denkt hetzelfde over de juistheid v. handeling
Pagina 1 van 5
, − Hoge graad v. morele expertise verwacht
◦ Je kan niet niet meedoen / stoppen
◦ Altijd moreel het goede doen
◦ Als slecht in: w niet aanvaard (nochtans niet altijd verantw.: opvoeding, context,…)
→ Verschillen w niet aanvaard ↔ BV. esthetica (= iemands smaak)
◦ Extreem moeilijk, niemand kan ALTIJD perfect moreel zijn
Onzekerheid, reflectie
• Oordelen over conflict
0. Geen besef
(onbewust) ontkenning: lijkt niet relevant, belangrijk
Verontwaardiging / schande (‘had beter m weten’)
1. Geen conflict: oplosbaarheid
◦ Als ‘te makkelijk mee omgegaan’ of ‘onkunde’
Verontwaardiging / schande (‘had beter m weten’)
2. Moreel conflict: rechtvaardigbare beslissing
◦ BV. geheim doorvertellen
◦ Erkenning geven dat verloren is gegaan
Niet: ontbreken v. ‘morele rest’ (= waar je mee blijft zitten) = ongevoelig & ongepast
Verontwaardiging bij onvoldoende gewicht toegekend
3. Moreel dilemma: onbeslisbaar
Verontwaardiging als:
Onvoldoende gewicht toegekend = niet genoeg erkenning over belang v.
beslissing
Niet bewust v. dilemmatische karakter
Té reflectieve houding
Ontbreken v. ‘morele rest’ (= waar je mee blijft zitten, schuldgevoel)
→ Schuld dat iets geschaad is door een bepaalde keuze
→ Ondanks dat je wel goed gehandeld hebt
→ Niet aanwezig = ongevoelig, immoreel, problematisch
= Zeldzaam: vaak reden aanw. om bepaalde keuze te maken: niet altijd morele keuze
Vinden v. ‘rechtvaardigbare beslissingen’: 1 juiste beslissing bestaat niet
Zo goed mog. rechtvaardigen
2 & 3 verschilt in het gemak v.h. vinden v. moreel relevante/rechtvaardigbare redenen
Pagina 2 van 5
2022-2023: Chris BESSEMANS
Hoorcollege 7 – 24 april 2023
INHOUD
Moreel conflict ....................................................................................................................................... 1
• Voorwaarde: morele gevoeligheid, moreel besef = ‘het geweten’ ............................................. 1
• Oordelen over conflict ................................................................................................................ 2
Reflectie over morele conflicten & moraliteit ........................................................................................ 3
• Architectuur geeft invulling aan dat ‘wat er toe doet’................................................................ 3
Morele conflicten – concluderend ......................................................................................................... 3
‘School’: etymologisch............................................................................................................................ 4
Opiniestuk Rutger Bregman ................................................................................................................... 4
Architectuur schept onze leefwereld: ondersteuning/afbreking v. bepaalde manier v. leven ............... 4
• Ontwerp v.e. school = invulling geven aan een visie over leren ................................................. 4
• Is dit beter? ................................................................................................................................ 5
STRAFARCHITECTUUR
Moreel conflict
− Oordeel: wat is belangrijk / wat niet?
= Deel v.h. conflict
• Voorwaarde: morele gevoeligheid, moreel besef = ‘het geweten’
− Inschatten v. belang voor anderen v. bepaalde dingen
− Opvoeding, conceptie v.h. goede al aanwezig (natuurlijk)
− Uitgaan v.h. goede v.d. mens
◦ Morele: wanneer deze goedheid beschadigd w
◦ Morele kader komt binnen als iets/iemand daar tegenin gaat
◦ Iemand doet iets mis = niet betrouwbaar = immoreel iemand
− Het ‘juiste’ niet voor iedereen anders
◦ Anders zou alles juist zijn
◦ Moreel besef verwacht: hoe handelen?
◦ Jouw keuzes m verstaanbaar zijn voor anderen
→ We zoeken consensus: anderen zijn het eens met mijn handeling
◦ Ideale: iedereen denkt hetzelfde over de juistheid v. handeling
Pagina 1 van 5
, − Hoge graad v. morele expertise verwacht
◦ Je kan niet niet meedoen / stoppen
◦ Altijd moreel het goede doen
◦ Als slecht in: w niet aanvaard (nochtans niet altijd verantw.: opvoeding, context,…)
→ Verschillen w niet aanvaard ↔ BV. esthetica (= iemands smaak)
◦ Extreem moeilijk, niemand kan ALTIJD perfect moreel zijn
Onzekerheid, reflectie
• Oordelen over conflict
0. Geen besef
(onbewust) ontkenning: lijkt niet relevant, belangrijk
Verontwaardiging / schande (‘had beter m weten’)
1. Geen conflict: oplosbaarheid
◦ Als ‘te makkelijk mee omgegaan’ of ‘onkunde’
Verontwaardiging / schande (‘had beter m weten’)
2. Moreel conflict: rechtvaardigbare beslissing
◦ BV. geheim doorvertellen
◦ Erkenning geven dat verloren is gegaan
Niet: ontbreken v. ‘morele rest’ (= waar je mee blijft zitten) = ongevoelig & ongepast
Verontwaardiging bij onvoldoende gewicht toegekend
3. Moreel dilemma: onbeslisbaar
Verontwaardiging als:
Onvoldoende gewicht toegekend = niet genoeg erkenning over belang v.
beslissing
Niet bewust v. dilemmatische karakter
Té reflectieve houding
Ontbreken v. ‘morele rest’ (= waar je mee blijft zitten, schuldgevoel)
→ Schuld dat iets geschaad is door een bepaalde keuze
→ Ondanks dat je wel goed gehandeld hebt
→ Niet aanwezig = ongevoelig, immoreel, problematisch
= Zeldzaam: vaak reden aanw. om bepaalde keuze te maken: niet altijd morele keuze
Vinden v. ‘rechtvaardigbare beslissingen’: 1 juiste beslissing bestaat niet
Zo goed mog. rechtvaardigen
2 & 3 verschilt in het gemak v.h. vinden v. moreel relevante/rechtvaardigbare redenen
Pagina 2 van 5
