Juridische aspecten van bedrijfskunde - Aantekeningen

Juridische aspecten van Bedrijfskunde
Introductie

Boek 2e druk uit 2016. Oudere versie is niet bruikbaar. Het gehele boek moet geleerd worden voor het
tentamen. Tijdens het tentamen mag je de wetboeken én de reader gebruiken!

Hoorcollege 1 6-2-2017

Nationaal en internationaal recht
Er zijn verschillende rechtsgebieden. Het geheel aan rechtsregels wordt verdeeld over de
verschillende rechtsgebieden. Er kan onderscheid gemaakt worden in nationaal recht en
internationaal recht. De regels binnen het nationaal recht hebben betrekking op een bepaald
territorium. Soevereiniteit maakt dat nationaal recht per land erg kan verschillen. Elk land is soeverein
met betrekking tot zijn territorium om zijn eigen wetgeving te hanteren. Het oudste exponent van
internationaal recht is het volkerenrecht. Deze regels zijn vastgelegd in verdragen die regels tussen
staten onderling regelen. Er zijn bilaterale verdragen (met 2 landen), waarin bijvoorbeeld regels
rondom grensgebieden zijn vastgelegd. Ook zijn er multilaterale verdragen (met meer dan 2 landen).
EVRM (Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens) is een verdrag die ingrijpt in de
soevereiniteit van een land. Die verdragen zijn rechtstreeks geldig in een land. Dit noemen we het
monistische systeem. Er hoeven geen andere wetgevingen en instanties aan te pas te komen.
Verdragen van internationale organisaties (zoals Europese Unie) beperken de soevereiniteit van een
land. De landen die deelnemen aan de Europese Unie dragen een deel van hun soevereiniteit af aan
de EU. De Verenigde Naties is intergouvernementeel, want de overdracht van soevereiniteit is daar
veel minder tot uitdrukking gekomen. Regels van internationaal recht (verdragen) gaan boven regels
van nationaal recht (wetgeving)  eventueel tentamenvraag.

Privaatrecht en publiekrecht
Er kan onderscheid gemaakt worden in:
 Privaatrechtelijke regels: regelen de rechtsverhouding tussen burgers onderling. De belangen
van de verschillende partijen moeten gecombineerd worden. Eigen belang versus eigen
belang.
 Publiekrechtelijke regels: hebben te maken met een burger die in aanraking komt met de
overheid. Eigen belang versus algemeen belang. Bij een eventueel conflict begint de burger
altijd met 2-0 achterstand. Ook qua informatievoorziening staat de overheid altijd voor. Er kan
ook sprake van een rechtsverhouding tussen twee overheidsinstanties. Bijvoorbeeld provincie
Groningen en gemeente Groningen. Algemeen belang versus algemeen belang.
Dit onderscheid bestaat zowel op nationaal niveau als op internationaal niveau.

Niet alle rechtsverhoudingen met de overheid zijn publiekrechtelijk! Zie dia.
1. Publiekrechtelijk, want dat kan alleen de overheid doen.
2. Publiekrechtelijk, want dat kan alleen de overheid doen.
3. Privaatrechtelijk, want dat kan ook een particulier bedrijf doen.
4. Publiekrechtelijk, want dat kan alleen de overheid doen.
Dus: exclusief recht van de overheid  publiekrecht.

Bij privaatrecht kennen we een verdeling in twee subgroepen.
 Regels met betrekking tot het personen- en familierecht: bijvoorbeeld trouwen, het recht op
een naam, ouderschap, echtscheiding en alimentatie. Heeft betrekking op rechtsverhoudingen
binnen en buiten het gezin.
 Regels met betrekking tot het vermogensrecht: heeft te maken met geld. Heeft betrekking op
rechtsverhoudingen die primair op geld waardeerbaar zijn.
 Erfrecht: heeft zowel eigenschappen van het ene als van het andere. Zit er tussenin. Iemand
die overlijdt, laat iets na. De vraag is: voor wie is dat? Zowel de regels van het een als van het
ander spelen een rol in dergelijke situaties. (Hier is ook een artikel aan gewijd)

Het vermogensrecht wordt verdeeld in drie categorieën:
 Goederenrecht: rechtsverhouding tussen een individu en een goed. Een goed is alles dat
materiaal is en vast te pakken is. Ben je eigenaar van het goed? Je bent houder als je de