Hoofdstuk 17 Glaciale en periglaciale landvormen – IJS
p.562 IJskappen, zee-ijs en opwarming van de aarde
Wat zullen de te verwachten effecten van opwarming van de aarde zijn op de ijskappen?
1. Opwarming zal zorgen voor het smelten van de randen van Groenland en Antarctica.
Daardoor zal meer water in de oceanen stromen en zal het zeeniveau stijgen.
2. De hoeveelheid waterdamp in de atmosfeer zal toenemen waardoor er meer sneeuw zal
vallen op de ijskappen. Hierdoor daalt het zeeniveau doordat er een nieuw dek op de
ijskappen gevormd wordt.
Antarctica bevat 91% van al het zoete water op aarde. Aan de oostkant groeit de ijskap door
toename van sneeuwval, aan de westkant krimpt de ijskap met 150 km2 per jaar. Hiermee is het
continent Antarctica verantwoordelijk voor 13% van de zeespiegelstijging.
Ook de ijskap van Groenland krimpt aan de randen en wordt dikker in het midden. Maar nu
versnellen de gletsjers van Groenland. In het algemeen kun je stellen dat beide ijskappen sterk
afnemen in omvang, ondanks de groei door sneeuwval. Satellietbeelden tonen aan dat het zee-ijs
afneemt en de zomerijskap krimpt.
p.564 Soorten gletsjers
Bijna 70% van het zoetwater op aarde zit in de cryosfeer; de gebieden waar water voorkomt in de
vorm van sneeuw, permafrost, pakijs en voornamelijk in de vorm van gletsjers. Deze komen zelfs
voor in tropische gebieden, als de ligging maar hoog genoeg is. Hier verdelen we de gletsjers in twee
soorten: Alpiene en continentale gletsjers.
Alpiene gletsjers
Een alpiene gletsjer is een tong van ijs die van
een berghelling afschuift. Er zijn verschillende
vormen, afhankelijk van de
weersomstandigheden en de plaats waar ze
voorkomen. Gletsjers voorzien grote delen van
de wereld van zoet water door het smeltwater.
Door het verdwijnen van gletsjers als gevolg van
de opwarming van de aarde komen veel
gebieden in de toekomst voor een watertekort
te staan.
Cirque glacier = keteldalgletsjer. Naast de valleigletsjer en de Piedmont gletsjer is er ook nog de
getijdenwater gletsjer die uitmondt in een zeearm. Deze laatste zorgt vaak voor ijsbergen die
afbreken en wegdrijven op zee.
Het boek maakt verder onderscheid tussen een ijskap (een koepelvormige, aaneengesloten ijsmassa
van grote omvang, onderscheidt zich van een gletsjer doordat hij op het landschap ligt) en een
ijsplateau (ijsplaat, ijsbarrière of schelfijs, soms ook ijsschol genoemd, bestaat uit ijs dat vanaf een
gletsjer in zee stroomt).
IJskappen
Grote hoeveelheden sneeuw worden samengedrukt tot ijskappen die een dikte kunnen bereiken van
kilometers ijs. Daarbij is het midden het dikst, naar de randen wordt de ijskap dunner.
Een ijskap wordt ook wel een continentale gletsjer genoemd.
1
Strahler Fysische Geografie Samenvatting H17 - IJS
p.562 IJskappen, zee-ijs en opwarming van de aarde
Wat zullen de te verwachten effecten van opwarming van de aarde zijn op de ijskappen?
1. Opwarming zal zorgen voor het smelten van de randen van Groenland en Antarctica.
Daardoor zal meer water in de oceanen stromen en zal het zeeniveau stijgen.
2. De hoeveelheid waterdamp in de atmosfeer zal toenemen waardoor er meer sneeuw zal
vallen op de ijskappen. Hierdoor daalt het zeeniveau doordat er een nieuw dek op de
ijskappen gevormd wordt.
Antarctica bevat 91% van al het zoete water op aarde. Aan de oostkant groeit de ijskap door
toename van sneeuwval, aan de westkant krimpt de ijskap met 150 km2 per jaar. Hiermee is het
continent Antarctica verantwoordelijk voor 13% van de zeespiegelstijging.
Ook de ijskap van Groenland krimpt aan de randen en wordt dikker in het midden. Maar nu
versnellen de gletsjers van Groenland. In het algemeen kun je stellen dat beide ijskappen sterk
afnemen in omvang, ondanks de groei door sneeuwval. Satellietbeelden tonen aan dat het zee-ijs
afneemt en de zomerijskap krimpt.
p.564 Soorten gletsjers
Bijna 70% van het zoetwater op aarde zit in de cryosfeer; de gebieden waar water voorkomt in de
vorm van sneeuw, permafrost, pakijs en voornamelijk in de vorm van gletsjers. Deze komen zelfs
voor in tropische gebieden, als de ligging maar hoog genoeg is. Hier verdelen we de gletsjers in twee
soorten: Alpiene en continentale gletsjers.
Alpiene gletsjers
Een alpiene gletsjer is een tong van ijs die van
een berghelling afschuift. Er zijn verschillende
vormen, afhankelijk van de
weersomstandigheden en de plaats waar ze
voorkomen. Gletsjers voorzien grote delen van
de wereld van zoet water door het smeltwater.
Door het verdwijnen van gletsjers als gevolg van
de opwarming van de aarde komen veel
gebieden in de toekomst voor een watertekort
te staan.
Cirque glacier = keteldalgletsjer. Naast de valleigletsjer en de Piedmont gletsjer is er ook nog de
getijdenwater gletsjer die uitmondt in een zeearm. Deze laatste zorgt vaak voor ijsbergen die
afbreken en wegdrijven op zee.
Het boek maakt verder onderscheid tussen een ijskap (een koepelvormige, aaneengesloten ijsmassa
van grote omvang, onderscheidt zich van een gletsjer doordat hij op het landschap ligt) en een
ijsplateau (ijsplaat, ijsbarrière of schelfijs, soms ook ijsschol genoemd, bestaat uit ijs dat vanaf een
gletsjer in zee stroomt).
IJskappen
Grote hoeveelheden sneeuw worden samengedrukt tot ijskappen die een dikte kunnen bereiken van
kilometers ijs. Daarbij is het midden het dikst, naar de randen wordt de ijskap dunner.
Een ijskap wordt ook wel een continentale gletsjer genoemd.
1
Strahler Fysische Geografie Samenvatting H17 - IJS
