Hoofdstuk 13: Verwering en massabewegingen
p.446 De Madison ‘glijbaan’
Massabeweging; de langs een helling neerdalende beweging van stenen en grond onder invloed van
de zwaartekracht. Een steenlawine is daar een zeer snel voorbeeld van, andere bewegingen zijn
langzamer. Alle soorten slijten en vormen het landschap in kenmerkende landschapsvormen.
p.448 Verwering
Nieuwe aardkorst wordt gevormd en weer
Verwering = afbraak van gesteenten
afgebroken in een langdurig proces dat we
‘ontbloting’ noemen. Dat houdt eerst Mechanische
verwering in; de combinatie van fysieke verwering: opdeling in
fragmenten,
verwering waarin stenen worden bijvoorbeeld door
gefragmenteerd en afgebroken en chemische plantenwortels
verwering waarbij mineralen van het
Chemische verwering:
gesteente worden getransformeerd in verandering chemische
zachtere en meer oplosbare vormen. Verder structuur, bijvoorbeeld
humuszuren lossen
houdt ontbloting in; massabewegingen (de mineralen op
zwaartekracht verplaatst gesteenten naar
beneden) en tenslotte erosie door wind en
water; het transport van verweerd materiaal.
Verwering beschrijft de gecombineerde acties van alle processen die fysisch en chemisch het
gesteente veranderen wanneer het aan het aardoppervlak wordt blootgesteld.
Fysische verwering; gesteente wordt gefragmenteerd en afgebroken.
Chemische verwering; gesteentemineralen worden getransformeerd van stabiel gevormde soorten
in de aarde tot nieuwe stabiele vormen wanneer het gesteente wordt blootgesteld aan de
temperatuur en druk aan het aardoppervlak.
Verwering produceert regoliet, los materiaal dat een laag aan de oppervlakte vormt.
Wind en water zijn de middelen van verwering.
Wanneer gesteente wordt blootgesteld aan hitte en druk ontstaan naden (joints) waardoor zowel
lucht als water het gesteente binnendringen.
1. Afschilferen; door warmte of drukvermindering (na een
aardverschuiving bijvoorbeeld.
2. Blokverwering, bijvoorbeeld in kalksteenlagen.
3. Versplintering; onderaan de berg in de puinhelling
4. Granulair/in korrels; veldspaat verweert uit graniet
(wordt klei), het valt uit elkaar.
1
Fysische Geografie Samenvatting H13 Verwering en massabewegingen
p.446 De Madison ‘glijbaan’
Massabeweging; de langs een helling neerdalende beweging van stenen en grond onder invloed van
de zwaartekracht. Een steenlawine is daar een zeer snel voorbeeld van, andere bewegingen zijn
langzamer. Alle soorten slijten en vormen het landschap in kenmerkende landschapsvormen.
p.448 Verwering
Nieuwe aardkorst wordt gevormd en weer
Verwering = afbraak van gesteenten
afgebroken in een langdurig proces dat we
‘ontbloting’ noemen. Dat houdt eerst Mechanische
verwering in; de combinatie van fysieke verwering: opdeling in
fragmenten,
verwering waarin stenen worden bijvoorbeeld door
gefragmenteerd en afgebroken en chemische plantenwortels
verwering waarbij mineralen van het
Chemische verwering:
gesteente worden getransformeerd in verandering chemische
zachtere en meer oplosbare vormen. Verder structuur, bijvoorbeeld
humuszuren lossen
houdt ontbloting in; massabewegingen (de mineralen op
zwaartekracht verplaatst gesteenten naar
beneden) en tenslotte erosie door wind en
water; het transport van verweerd materiaal.
Verwering beschrijft de gecombineerde acties van alle processen die fysisch en chemisch het
gesteente veranderen wanneer het aan het aardoppervlak wordt blootgesteld.
Fysische verwering; gesteente wordt gefragmenteerd en afgebroken.
Chemische verwering; gesteentemineralen worden getransformeerd van stabiel gevormde soorten
in de aarde tot nieuwe stabiele vormen wanneer het gesteente wordt blootgesteld aan de
temperatuur en druk aan het aardoppervlak.
Verwering produceert regoliet, los materiaal dat een laag aan de oppervlakte vormt.
Wind en water zijn de middelen van verwering.
Wanneer gesteente wordt blootgesteld aan hitte en druk ontstaan naden (joints) waardoor zowel
lucht als water het gesteente binnendringen.
1. Afschilferen; door warmte of drukvermindering (na een
aardverschuiving bijvoorbeeld.
2. Blokverwering, bijvoorbeeld in kalksteenlagen.
3. Versplintering; onderaan de berg in de puinhelling
4. Granulair/in korrels; veldspaat verweert uit graniet
(wordt klei), het valt uit elkaar.
1
Fysische Geografie Samenvatting H13 Verwering en massabewegingen
