THEMA 5: HET BBP ALS WELVAARTSINDICATOR VAN EEN LAND
1. Het begrip bbp
bbp = het bruto binnenlands product, de waarde van de goederen en diensten die in een jaar in een
land geproduceerd worden (!!de productie gebeurt in het binnenland!!)
- Berekeningsmethodes: productie-, bestedings-, inkomensmethode
- Vergelijken: het bbp per hoofd of capita nemen ( bbp/aantal inwoners)
Een hoog bbp per inwoner betekent dat men welvarend is:
Maar toch soms grote verschillen in rijkdom per inwoner.
Een hoge welvaart betekent niet automatisch dat men welzijn en geluk kent.
Bbp vertelt ook niet hoeveel natuur verdwijnt om dat hoge bbp te bereiken. Of hoe
groot de milieuverontreiniging is.
- Noorwegen is het welvarendste land: hoogste bbp per capita + zeer goede scores op andere
welvaartsindicatoren. Dus: niet alleen kijken naar bbp, maar naar alle indicatoren.
- Indicatoren dat behoren tot HDI:
Bbp => INKOMEN
Toegang tot drinkbaar water, levensverwachting en kindersterfte => GEZONDHEID
HDI omvat inkomen, gezondheid en scholing
- Economische groei? bbp stijgt door de jaren heen
Bbp + andere parameters = goed
Bbp = goede welvaartsindicator maar geen perfecte
2. Berekeningswijzen van het bbp
2.1 de productiebenadering
Door de som te nemen van de toegevoegde waarden van alle ondernemingen in een land
*Toegevoegde waarde = verkopen – aankopen
*Netto + (btw-percentage)*netto = bruto
Netto = bruto / 1,21 btw
*Bbp = som van toegevoegde waarden (incl.btw)
- Problemen van dubbeltellingen te vermijden wordt voor ieder bedrijf de toegevoegde waarde
berekent
, - Sectoren in economie = sterk verschillend:
tertiaire sector: dienstsector levert grootste bijdrage tot het bbp (neemt nog steeds toe,
2/3de vh bbp)
secundaire sector: industrie wordt alsmaar kleiner, arbeidsintensieve productie is verhuist
naar buitenland (lonen veel lager). Belgische industriële sector is arbeidsintensief
primaire sector is kleine en wordt nog kleiner (1%)
2.2 de bestedingsbenadering
Door de som te nemen van de bestedingen of uitgaven door gezinnen, bedrijven, overheid en de
netto-uitvoer
- Kopers of besteders: gezinnen, ondernemingen, overheid e, buitenland
- Duurzaam consumptiegoed = blijft
- Niet-duurzaam consumptiegoed = niet blijft
- Ondernemingen & overheid kopen duurzame productiemiddelen investeringen
Soorten investeringen:
- Investeringen in kapitaalgoederen goederen die gekocht worden om de
productiemogelijkheden uit te breiden of om versleten productiemiddelen te vervangen
Bv: machines, gebouwen
°vervangingsinvesteringen investeringen ter vervanging van versleten kapitaalgoederen.
Bv: aankoop nieuwe pc om oude te vervangen
°uitbreidingsinvesteringen productiecapaciteit wordt uitgebreid
Bv: aankoop bijkomende laptop
- Investeringen in voorraden goederen die ondernemingen produceren, maar die niet in
het betrokken jaar verkocht raken. Als de voorraden over een periode beschouwd dalen,
verkrijg je een negatieve waarde en spreek je van desinvesteringen
Bv: voorraad in de winkel
- Woonhuizen worden gebouwd door ondernemingen en verkocht aan gezinnen.
Bv: huizen, appartementen
- Overheidsinvesteringen het verwerven van vaste activa door de overheid, van wegen tot
gevechtsvliegtuigen
Bv: wegen, gevechtsvliegtuigen
- Bruto-investeringen alle investeringen samen: vervangingsinvesteringen,
uitbreidingsinvesteringen en investeringen in voorraden
- Netto-investeringen de vervangingsinvesteringen buiten beschouwing gelaten
Naast overheidsinvesteringen doet de overheid ook overheidsbestedingen => overheidsconsumptie
*netto export = export-import
1. Het begrip bbp
bbp = het bruto binnenlands product, de waarde van de goederen en diensten die in een jaar in een
land geproduceerd worden (!!de productie gebeurt in het binnenland!!)
- Berekeningsmethodes: productie-, bestedings-, inkomensmethode
- Vergelijken: het bbp per hoofd of capita nemen ( bbp/aantal inwoners)
Een hoog bbp per inwoner betekent dat men welvarend is:
Maar toch soms grote verschillen in rijkdom per inwoner.
Een hoge welvaart betekent niet automatisch dat men welzijn en geluk kent.
Bbp vertelt ook niet hoeveel natuur verdwijnt om dat hoge bbp te bereiken. Of hoe
groot de milieuverontreiniging is.
- Noorwegen is het welvarendste land: hoogste bbp per capita + zeer goede scores op andere
welvaartsindicatoren. Dus: niet alleen kijken naar bbp, maar naar alle indicatoren.
- Indicatoren dat behoren tot HDI:
Bbp => INKOMEN
Toegang tot drinkbaar water, levensverwachting en kindersterfte => GEZONDHEID
HDI omvat inkomen, gezondheid en scholing
- Economische groei? bbp stijgt door de jaren heen
Bbp + andere parameters = goed
Bbp = goede welvaartsindicator maar geen perfecte
2. Berekeningswijzen van het bbp
2.1 de productiebenadering
Door de som te nemen van de toegevoegde waarden van alle ondernemingen in een land
*Toegevoegde waarde = verkopen – aankopen
*Netto + (btw-percentage)*netto = bruto
Netto = bruto / 1,21 btw
*Bbp = som van toegevoegde waarden (incl.btw)
- Problemen van dubbeltellingen te vermijden wordt voor ieder bedrijf de toegevoegde waarde
berekent
, - Sectoren in economie = sterk verschillend:
tertiaire sector: dienstsector levert grootste bijdrage tot het bbp (neemt nog steeds toe,
2/3de vh bbp)
secundaire sector: industrie wordt alsmaar kleiner, arbeidsintensieve productie is verhuist
naar buitenland (lonen veel lager). Belgische industriële sector is arbeidsintensief
primaire sector is kleine en wordt nog kleiner (1%)
2.2 de bestedingsbenadering
Door de som te nemen van de bestedingen of uitgaven door gezinnen, bedrijven, overheid en de
netto-uitvoer
- Kopers of besteders: gezinnen, ondernemingen, overheid e, buitenland
- Duurzaam consumptiegoed = blijft
- Niet-duurzaam consumptiegoed = niet blijft
- Ondernemingen & overheid kopen duurzame productiemiddelen investeringen
Soorten investeringen:
- Investeringen in kapitaalgoederen goederen die gekocht worden om de
productiemogelijkheden uit te breiden of om versleten productiemiddelen te vervangen
Bv: machines, gebouwen
°vervangingsinvesteringen investeringen ter vervanging van versleten kapitaalgoederen.
Bv: aankoop nieuwe pc om oude te vervangen
°uitbreidingsinvesteringen productiecapaciteit wordt uitgebreid
Bv: aankoop bijkomende laptop
- Investeringen in voorraden goederen die ondernemingen produceren, maar die niet in
het betrokken jaar verkocht raken. Als de voorraden over een periode beschouwd dalen,
verkrijg je een negatieve waarde en spreek je van desinvesteringen
Bv: voorraad in de winkel
- Woonhuizen worden gebouwd door ondernemingen en verkocht aan gezinnen.
Bv: huizen, appartementen
- Overheidsinvesteringen het verwerven van vaste activa door de overheid, van wegen tot
gevechtsvliegtuigen
Bv: wegen, gevechtsvliegtuigen
- Bruto-investeringen alle investeringen samen: vervangingsinvesteringen,
uitbreidingsinvesteringen en investeringen in voorraden
- Netto-investeringen de vervangingsinvesteringen buiten beschouwing gelaten
Naast overheidsinvesteringen doet de overheid ook overheidsbestedingen => overheidsconsumptie
*netto export = export-import
