Samenvatting Blok 2 Onrechtmatige daad en Schadevergoeding
Bijeenkomst 1: Asser-Hartkamp/Sieburgh 6-IV, nrs.18-34 + T. Hartlief, Ieder draagt zijn
eigen schade, p.5-31 + T. Hartlief, Leven in een claimcultuur: wie is er bang voor
Amerikaanse toestanden? p.830-834.
Nr.18-22 ‘Ieder draagt zijn eigen schade’ en ‘berokken een ander geen schade’
Het doel van het buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht is niet het vergoeden van scha-
de, maar het onderscheiden van de gevallen waarin zij vergoed moet worden. Dit geschiedt
aan de hand van een afweging tussen 2 gezichtspunten: ‘Ieder draagt zijn eigen schade’ en
‘berokken een ander geen schade’. Het 1e is het uitgangspunt van het buitencontractuele
aansprakelijkheid. Het schadevergoedingsrecht is een instrument ter bereiking van andere
doeleinden dan alleen de schadeloosstelling van de benadeelde, te weten doeleinden ter be-
vordering van het welzijn van de samenleving als geheel. In het algemeen weegt het ge-
zichtspunt ‘Ieder draagt zijn eigen schade’ ook het zwaarst indien de schade het gevolg is van
toeval. Ook een schadeveroorzakende gedraging van een andere persoon kan toeval opleve-
ren. In dit verband moet toeval worden verstaan als een osvo.
De vrijwillige en sociale verzekeringen vormen de grootste groep van gevallen, waarin scha-
de wordt afgewenteld op een ander. Bij de vrijwillige verzekering vindt de afwenteling haar
oorzaak in een wederkerige overeenkomst, waarbij de verzekeraar, tegen betaling van
premie, de verplichting op zich neemt het risico van schade te dekken. Het feit dat men een
verzekering sluit ter dekking van het risico dat men schade lijdt, bevestigt de gelijktijdige
werking van het gezichtspunt dat men zijn eigen schade draagt. Dit wordt niet anders in de
gevallen waarin de wet verplichting tot verzekering oplegt.
Schadevergoeding op grond van Algemene Bijstandswet en in geval van rampen: Bij deze
wet is het recht op uitkering geheel losgekoppeld aan de verzekeringsgedachte. Toch gaat
deze wet niet uit van het beginsel, dat men in het algemeen zijn eigen schade niet behoeft te
dragen. Want deze wet heeft slechts betrekking op een bepaald soort schade. Bovendien
krijgt iemand krachtens deze wet de schade die hij lijdt doordat hij zonder middelen van be-
staan komt te verkeren niet volledig vergoed, doch slechts voor zover hij niet meer in de
noodzakelijke kosten van bestaan kan voorzien. De gevallen, waarin de overheid uit de ge-
meenschapsgelden een vergoeding toekent voor door rampen toegebrachte schade, hebben
steeds het karakter gehad van een uitzondering op de gedachte dat door toeval veroorzaak-
te schade voor rekening van de benadeelde blijft.
Nr.23 Aansprakelijkheid voor onrechtmatige daad
Het gezichtspunt dat men een ander geen schade mag berokkenen prevaleert in de wetsbe-
palingen waarin een bepaalde persoon aansprakelijk wordt gesteld voor de door een ander
geleden schade. Een van de belangrijkste van deze bepalingen is art.6:162 BW, dat de dader
van een od verplicht de door zijn gedraging aan ander toegebrachte schade te vergoeden.
Alleen mensen kunnen onrechtmatig handelen, een dier bijv. niet. De schadeveroorzakende
1
Bijeenkomst 1: Asser-Hartkamp/Sieburgh 6-IV, nrs.18-34 + T. Hartlief, Ieder draagt zijn
eigen schade, p.5-31 + T. Hartlief, Leven in een claimcultuur: wie is er bang voor
Amerikaanse toestanden? p.830-834.
Nr.18-22 ‘Ieder draagt zijn eigen schade’ en ‘berokken een ander geen schade’
Het doel van het buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht is niet het vergoeden van scha-
de, maar het onderscheiden van de gevallen waarin zij vergoed moet worden. Dit geschiedt
aan de hand van een afweging tussen 2 gezichtspunten: ‘Ieder draagt zijn eigen schade’ en
‘berokken een ander geen schade’. Het 1e is het uitgangspunt van het buitencontractuele
aansprakelijkheid. Het schadevergoedingsrecht is een instrument ter bereiking van andere
doeleinden dan alleen de schadeloosstelling van de benadeelde, te weten doeleinden ter be-
vordering van het welzijn van de samenleving als geheel. In het algemeen weegt het ge-
zichtspunt ‘Ieder draagt zijn eigen schade’ ook het zwaarst indien de schade het gevolg is van
toeval. Ook een schadeveroorzakende gedraging van een andere persoon kan toeval opleve-
ren. In dit verband moet toeval worden verstaan als een osvo.
De vrijwillige en sociale verzekeringen vormen de grootste groep van gevallen, waarin scha-
de wordt afgewenteld op een ander. Bij de vrijwillige verzekering vindt de afwenteling haar
oorzaak in een wederkerige overeenkomst, waarbij de verzekeraar, tegen betaling van
premie, de verplichting op zich neemt het risico van schade te dekken. Het feit dat men een
verzekering sluit ter dekking van het risico dat men schade lijdt, bevestigt de gelijktijdige
werking van het gezichtspunt dat men zijn eigen schade draagt. Dit wordt niet anders in de
gevallen waarin de wet verplichting tot verzekering oplegt.
Schadevergoeding op grond van Algemene Bijstandswet en in geval van rampen: Bij deze
wet is het recht op uitkering geheel losgekoppeld aan de verzekeringsgedachte. Toch gaat
deze wet niet uit van het beginsel, dat men in het algemeen zijn eigen schade niet behoeft te
dragen. Want deze wet heeft slechts betrekking op een bepaald soort schade. Bovendien
krijgt iemand krachtens deze wet de schade die hij lijdt doordat hij zonder middelen van be-
staan komt te verkeren niet volledig vergoed, doch slechts voor zover hij niet meer in de
noodzakelijke kosten van bestaan kan voorzien. De gevallen, waarin de overheid uit de ge-
meenschapsgelden een vergoeding toekent voor door rampen toegebrachte schade, hebben
steeds het karakter gehad van een uitzondering op de gedachte dat door toeval veroorzaak-
te schade voor rekening van de benadeelde blijft.
Nr.23 Aansprakelijkheid voor onrechtmatige daad
Het gezichtspunt dat men een ander geen schade mag berokkenen prevaleert in de wetsbe-
palingen waarin een bepaalde persoon aansprakelijk wordt gesteld voor de door een ander
geleden schade. Een van de belangrijkste van deze bepalingen is art.6:162 BW, dat de dader
van een od verplicht de door zijn gedraging aan ander toegebrachte schade te vergoeden.
Alleen mensen kunnen onrechtmatig handelen, een dier bijv. niet. De schadeveroorzakende
1
